Ad Valvas 1989-1990 - pagina 87

7a)Wi\?«

22 SEPTEMBER 1989 De opheffing v a n deze faculteit werd in m a a r t a a n b e v o l e n door d e Verkenningscommissie god­ geleerdheid, die onder voorzit­ terschap stond v a n prof. dr. A.H. Smits. De Verkenningscommis­ sie vond het onverantwoord om in Nederland dertien theologi­ sche faculteiten open te h o u d e n voor ongeveer drieduizend stu­ denten, terwijl bovendien e e n verdere daling v a n d e studente­ naantallen wordt verwacht e n d e wetenschappelijke kwaliteit v a n d e opleidingen onder d e m a a t blijft. De commissie meen­ d e dat v a n d e vier o p e n b a r e faculteiten die v a n d e UvA moest sluiten. Volgens Deetman kunnen d e drie resterende o p e n b a r e facul­ teiten (Utrecht, Leiden e n Gro­ ningen) wellicht e e n verdere te­ rugloop voorkomen als d e theo­ logische faculteit v a n d e UvA o p g e h e v e n wordt. Ook k a n d e kwaliteit groeien, zeker als d e samenwerking tussen d e facul­ teiten toeneemt. Deetman meent dat deze conclusie g e ­

Plan hoger onderwijs: theologie UvA opheffen De theologische faculteit van de Universiteit van Am­ sterdam dient te worden opgeheven. De belangrijkste reden daarvoor is de geringe belangstelling van stu­ denten: dit jaar zijn er slechts een tiental eerstejaars. Dat zegt het ontwerp­Hoger Onderwijs en Onderzoek Plan 1990, dat nog is opgesteld onder verantwoorde­ lijkheid van oud­minister Deetman. steund wordt door d e e e r d e r uit­ gebrachte adviezen van KNAW, NWO e n RAWB. Een commissie die w a s inge­ steld door het college v a n be­ stuur v a n d e UvA h a d in juni ook al d e conclusie getrokken dat d e theologische faculteit te weinig studenten trekt e n veel zwakke plekken vertoont op het gebied v a n het onderzoek. Op grond v a n dat rapport besloot

het college v a n bestuur onlangs tot e e n ingrijpende reorganisa­ tie v a n d e faculteit. Het college wil d a a r a a n vasthouden. Deet­ m a n vindt e e n reorganisatie echter onvoldoende. In navolging v a n d e adviezen v a n d e Verkenningscommissie heeft Deetman d e katholieke in­ stellingen voor w e t e n s c h a p p e ­ lijk theologisch onderwijs ge­ v r a a g d s a m e n met d e Katholie­

Jos Dohmen ke Universiteit Nijmegen e e n voorstel te doen voor verminde­ ring v a n het a a n t a l opleidingen. De besturen v a n d e Vrije Uni­ versiteit en d e gereformeerde theologische opleiding te Kam­ p e n moeten r e a g e r e n op d e door d e commissie a a n b e v o l e n samenwerking met respectieve­ lijk d e Leidse e n d e Groningse theologische faculteiten. Deetman heeft ook het advies overgenomen om tot e e n l a n d e ­ lijk aio­netwerk voor theolo­ gisch en godsdienstweten­ schappelijk onderzoek te ko­ men. Verder wordt het noodza­ kelijk geacht dat er e e n l a n d e ­

E

lijk theologisch onderzoeksinstituut komt. Over beide zaken is advies g e v r a a g d a a n d e Nederlandse organisa­ tie voor Wetenschappelijk On­ derzoek (NWO), die aUe aio­net­ werken onder h a a r h o e d e krijgt. De opheffing v a n d e theologi­ sche faculteit v a n d e UvA zal niet v a n v a n d a a g op morgen h a a r b e s l a g h e b b e n gekregen ­ in laatste instantie moet het par­ lement hiermee instemmen. De overheid geeft jaarlijks 44 mil­ joen gulden uit a a n het weten­ schappelijk theologisch onder­ wijs. Het is niet Deetmans b e ­ doeling geweest d a a r o p te be­ zuinigen; geld dat bij e e n ophef­ fing vrijkomt wordt bij d e overblijvende faculteiten inge­ zet. Opheffing v a n d e faculteit v a n d e UvA zou betekenen dat d e Evangelisch­Lutherse Kerk e n d e Algemene Doopsgezinde Sociëteit hun kerkelijke oplei­ dingen kwijtraken. Volgens Deetman is a a n d e kerkgenoot­ s c h a p p e n zelf e e n nieuw thuis te vinden.

'Chemische formuletaai heeft langste tijd g e h a d '

Computer uitkomst bij zoeken naar nieuwe medicijnen Twaalf tot veertien jaar onderzoek, tweehonderd mü­ joen gulden aan investeringen en duizenden stoffen die de toets der kritiek niet doorstaan. Dat is het verhaal van de ontwikkeling van een nieuw geneesmiddel. Chemici die nieuwe medicijnen ontwerpen slagen daarin met grote moeite. Ze hebben onvoldoende mo­ gelijkheden om eigenschappen van een stof te be­ schrijven. Dat stelde prof.dr. H.C.J. Ottenheim, bijzon­ der hoogleraar scheikunde, vorige week in zijn open­ bare les. De computer biedt uitkomst waar traditionele hulpmiddelen falen. W a a r o m verwijder je nagellak met behulp v a n aceton e n w a a r o m is ethanol geschikt voor consumptie? Studenten moeten hierop a a n d e h a n d v a n d e scheikundige formules v a n deze stoffen antwoord kunnen geven. Sinds 150 j a a r drukken chemici d e e i g e n s c h a p p e n v a n e e n molecule uit in formules. Net als musici en wiskundigen h e b ­ b e n zij e e n eigen taal, stelde Ottenheim. Hij bekleedt d e bij­ zondere leerstoel Ontwerp e n Synthese v a n Biologisch Actie­ ve Verbindingen, ingesteld door d e Stichting Vrije Universiteits­ fonds. De chemische taal blijkt echter niet langer toereikend voor het ontwerpen v a n nieuwe g e n e e s ­ middelen. De e i g e n s c h a p p e n v a n eenvoudige moleculen kun­ n e n nog met formules worden verwoord, zei Ottenheim. Eigen­ s c h a p p e n v a n ingewikkeldere moleculen, zoals die v a n eiwit­

ten en koolhydraten, kunnen echter niet allemaal meer in for­ mules, d e chemische taal, wor­ d e n geformuleerd. De chemi­ sche taal heeft h a a r langste tijd g e h a d , zo concludeerde d e bij­ zonder hoogleraar. "Voorlopig zal d e manier w a a r ­ op w e e e n molecule omschrij­ ven afhangen v a n w a t w e er­ over willen weten", stelde d e hoogleraar. "Eigenlijk zouden uit d e beschrijving v a n e e n stof h a a r e i g e n s c h a p p e n af te lei­ d e n moeten zijn." Hij illustreerde d e problemen v a n medicijnontwerpers met cij­ fermateriaal. De ontwikkelings­ kosten v a n e e n medicijn b e d r a ­ g e n ongeveer tweehonderd mü­ joen gulden. Het testen v a n stof­ fen voor geneesmiddelen duurt meer d a n twaalf j a a r e n 95 pro­ cent v a n geteste stoffen komt uiteindelijk niet in a a n m e r k i n g voor geneesmiddelen. De computer blijkt in toenemen­

Advertentie

tiantHlIan bii«kniiip««la

ST0DÏEB0EKENHiJI«eii||^ÈiX)OB. ­ ­

'^

5c verdicpiing: Jnodetsaatiqaawaat 4e vejttikpjng; geneeikunde, verpleegktttide, fysiotii'' • ­ > ­ 'geneeskunde, psydjolofie^ ­ pedagogiek, onderwijs. »: taalfewtide, woordeüboekea, filosofie, theologie 2e 'iticologte, geschiedenis, econotr.K itn, compatertende, teclm fcinderboékea, iöfoima opeainfstijdeit: tttaaiii .1', donderdagavoftd 19.00 Scdlteina Holkcraa" .Koitkigspiein 20 Amsterdam , .teMöon Ö20 26 72 il ,

Henk Vlaming d e m a t e compensatie voor d e niet toereikende chemische t a a l te bieden, stelde d e bij O r g a n o n werkende farmacochemicus. Molecuulstructuren kunnen driedimensionaal op monitoren worden afgebeeld, waarbij mo­ lecuulstructuren e n ­vormen kunnen worden gevisualiseerd. Zo is het mogelijk om alle eigen­ s c h a p p e n v a n e e n molecule in beeld te brengen, w a a r d o o r het ontwerpen van medicijnen wordt vergemakkelijkt. Mis­ schien, zo m e e n d e Ottenheim, g e v e n deze technieken impul­ sen voor e e n nieuwe chemische taal. De n e e r g a n g v a n d e chemische t a a l is b e g o n n e n met d e ontdek­ king dat d e e i g e n s c h a p p e n v a n e e n molecule niet alleen wor­ d e n gevormd door d e verbin­ dingen, m a a r ook door d e vorm v a n het deeltje. Eigenschappen die hiervan e e n gevolg zijn, kunnen echter niet in formules worden uitgedrukt. De proble­ m e n v a n medicijnontwerpers worden nog verhoogd doordat medische probleemstellingen in e e n t a a l zijn geformuleerd die verschilt v a n die v a n d e chemi­ ci. Medische problemen moeten dus eerst in scheikundige formu­ les worden omgezet. "Het verzoek om e e n antide­ pressiemiddel te ontwerpen komt overeen met d e opdracht a a n e e n architect om e e n bouw­ werk te ontwerpen dat d e over­ g a n g regelt v a n e e n agrarische samenleving n a a r e e n indus­ triële", zei Ottenheim. Niet alleen bij het ontwerpen, ook bij het m a k e n v a n nieuwe geneesmiddelen k a n d e compu­ ter worden ingezet. Voor deze synthese zijn in theorie miljoe­ n e n manieren, m a a r slechts é é n is d e beste. Om deze met succes te vinden is e e n uitvoerige stu­ die nodig. Het probleem hierbij is dat e e n chemicus wordt over­ voerd met informatie. "Een tien­ duizendkoppig monster dreigt d e chemicus te verslinden", zei Ottenheim. Vorig j a a r nog, zei hij, w a s dagelijks twintig kilo nieuwe vakliteratuur beschik­ b a a r . De laatste tien jaren zijn er d a t a b a n k e n om d e ergste nood voor d e medicijnontwer­ pers te lenigen.

Met de computer kunnen alle eigenschappen van een molecule in beeld worden gebracht. Foto Michel Claus, AVC/VU

Instroom studenten drastisch g e d a a l d

Zorg over studies klassieke talen Er is reden tot zorg over de positie van de studies klassieke talen a a n universiteiten. In het Hoger Onder­ wijs en Onderzoek Plan 1990 (HOOP) wordt geconsta­ teerd dat de instroom van studenten bij de klassieke talen in enkele jaren tijd met maar liefst zeventig pro­ cent is teruggelopen. I n enkele van de vijf universitei­ ten die deze studierichting in huis hebben, is het aantal eerstejaars minder dan tien. De betrokken faculteiten m a k e n zich bovendien schuldig a a n e e n snelle e n willekeurige in­ krimping v a n d e personeelsfor­ maties in d e klassieke talen. Zij h e b b e n daarbij g e e n oog voor het door d e voorwaardelijke fi­ nanciering b e s c h e r m d e onder­ zoek e n d e landelijke spreiding v a n voorzieningen. I n het HOOP wordt d e recente conclu­ sie v a n d e hoogleraren klassie­ ke talen a a n g e h a a l d dat e e n serieuze beoefening v a n het vakgebied volgens internatio­ n a l e m a a t s t a v e n binnenkort niet meer mogelijk is. De minister v a n onderwijs wil dat d e Koninklijke Nederlandse Akademie v a n W e t e n s c h a p p e n (KNAW) e e n advies uitbrengt over d e omvang, spreiding en inrichting v a n d e klassieke ta­ len­studie. De KNAW moet a a n ­ dacht besteden a a n t a a k v e r d e ­ ling v a n verwante specialismen zoals christelijk Grieks e n Latijn, middeleeuws Latijn, neo­Latijn en papyrologie. De universitei­ ten wordt g e v r a a g d om d e per­

Jos Dohmen sonele formatie v a n d e klassie­ ken tijdens d e adviesperiode zo­ veel mogelijk te beschermen. Eenzelfde bescherming v a n d e personeelsformatie is g e b o d e n bij d e zogeheten 'kleine lette­ ren'. Dit in afwachting v a n het rapport v a n e e n adviescommis­ sie onder voorzitterschap v a n prof. dr. F. Staal, die in februari volgend j a a r zal rapporteren. Omdat d e Rijksuniversiteit Lei­ d e n e e n groot a a n t a l specialis­ men op het gebied v a n d e klei­ n e letteren bezit, e n gezien d e noodzaak om deze concentratie te h a n d h a v e n , is voor deze in­ stelling twee miljoen gulden ge­ reserveerd. De Leidse universi­ teit moet e e n plan m a k e n voor d e inzet v a n dit fonds, dat d e steun v a n d e adviescommissie kan verwerven. Bovendien moet d e instelling eigen midde­ len blijven reserveren voor d e kleine letteren.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen