Ad Valvas 1989-1990 - pagina 27

25 AUGUSTUS 1989 De bij het plan voor e e n wetenschapspark in Watergraafsmeer betrokken partners h a d d e n d e zaak liever geheim gehouden tot e v e n voor d e start e r v a n in november. Collegevoorzitter drs. J.K.M. Gevers v a n d e Universiteit v a n Amsterdam repte er echter vorige m a a n d over op een weliswaar besloten bijeenkomst v a n d e hoofdstedelijke Kamer v a n Koophandel e n het nieuws verscheen in d e pers. In november zullen d e vier partners - NWO (Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek), g e m e e n t e Amsterdam, Universiteit v a n Amsterdam en R a b o b a n k - hun handtekening zetten voor d e commanditaire vennootschap die voor d e exploitatie v a n het park g a a t zorgen. Elk v a n d e participanten levert e e n half miljoen startkapitaal. NWO doet dat in d e vorm v a n grond. Er is circa 15 hectare beschikbaar voor bedrijven. Voor kleine, startende ondernemers wordt e e n apart gebouw opgetrokken. Met d e commanditaire vennoots c h a p staat het 'science park' los v a n d e universiteit, zou h a a r collegevoorzitter gezegd h e b ben, omdat dat ook zo hoort gezien h a a r primaire taak: het doen v a n fundamenteel wetenschappelijk onderzoek. De UvA denkt h a a r a a n d e e l geheel te kunnen betalen uit d e opbrengsten v a n het onderzoek in opdracht v a n d e bedrijven die zich in het wetenschapspark zullen vestigen. Welke bedrijven dat zullen zijn, wU dr. J. Langelaar, voorzitter v a n d e stuurgroep 'science park' e n directeur v a n het Nikhef (Nationaal Instituut voor Kern- e n Hogere Energie Fysica) in Watergraafsmeer, niet verklappen. "Uit het h a a l b a a r heidsonderzoek v a n ruim e e n j a a r geleden bleek dat bedrijven op verschillende vakgebied e n belangstelling toonden," zegt hij. S a m e n met d e g e m e e n t e Amsterdam w a s hij initiatiefnemer voor het wetenschapspark. "Daar zijn vervolgens d e Universiteit v a n Amsterdam en d e b a n k bij gekomen. Ja, het past allemaal zeer goed in d e gemeentelijke plannen. Uit onderzoek v a n e e n commissie-Andriessen bleek namelijk dat Amsterdam heel sterk achterloopt bij a n d e r e Europese steden wat betreft industriële activiteiten gerelateerd a a n wetenschappelijk onderzoek." Hij is blij dat d e kogel nu, n a l a n g e bespre-

Stuurgroepvoorzitter park'dr. J. Langelaar: voor mislukking.

'science Niet bang

Foto Bram d e Hollander

jUJAgTO^

Plan w e t e n s c h a p s p a r k Watergraafsmeer stoort VU totaal niet

'Gaat die kennis d a n op de fiets heen en weer?' O p d e VU ligt men niet wakker van het w e t e n s c h a p s p a r k dat d e Universiteit van Amsterdam s a m e n met drie a n d e r e partners in Watergraafsmeer g a a t a a n l e g g e n . G e e n jaloezie. De VU-filosofie voor kennisoverdracht a a n bedrijven is a n d e r s . Een a p a r t 'science park' dichtbij d e universiteit is, zegt directeur drs. J. W. B. van Overhagen van het Centrum voor Externe Dienstverlening (CED), wel 'in', m a a r beslist g e e n 'must'. "Gaat die kennis d a n op d e fiets h e e n en weer?" In Watergraafsmeer heerst d e euforie. "ja'a^itaji^'»yj?^'<"«S!!FiTtjitJ-'/^

-".'t'j'SJI-'.T";;;':gro.' '"'^

H

universiteit? Wetenschappers zullen nu over e n weer lopen, m a a r het bou'wrwerk als zodanig is e e n gemeentezaak, e e n onroerend goed-belegging. Dat moet zijn geld blijven opbrengen..." Voor Van O v e r h a g e n e n zijn adviescommissie zal bij het opzetten v a n 'n wetenschapspark meestal het perspectief v a n d e onroerend goed-belegging b e p a l e n d zijn. Is het interessant om bedrijfsgebouwen bij e e n universiteit neer te zetten e n d a a r de n a a m wetenschapspark b o v e n te zetten? "Daar h e b b e n wij niks a a n , " zegt hij. Bovendien: "De hele R a n d s t a d is toch eigenlijk é é n groot w e tenschapspark met al die universiteiten e n bedrijven zo dicht bij elkaar!" Een universiteit moet er volgens hem voor o p p a s s e n zich in d e beleggingssfeer te begeven, want dat is h a a r t a a k niet. "Het risico dat e e n universiteit k a n lopen is m a a r heel beperkt." "Voor veel activiteiten k a n je best zonder e e n w e t e n s c h a p spark. Bijvoorbeeld bij g e n e e s kunde loopt e e n project w a a r v a n e e n deel o p d e VU gebeurt e n e e n a n d e r deel o p het betrokken bedrijf. Je k a n niet alles over é é n k a m scheren. M a a r g e g e v e n dat e e n universiteit g e e n onroerend goed-belegger k a n zijn e n gezien d e huisvestingsproblematiek v a n d e universiteiten (die volgens het ministerie moeten indikken w e g e n s teveel vierkante meters, red.), moet je zoeken n a a r mogelijkheden om je relatie met bedrijven optimaal te h o u d e n zonder zelf in d e risico's te komen."

Toegangsprobleem

Nu nog weiland, graafsmeer.

omsloten

door een bosschage

kingen, door d e kerk is. "Het is e e n doorbraak." Langelaar is niet b a n g voor mislukking. Dat het in Rotterd a m met het bedrij vencentrum en het 'Brainpark' fout ging door gebrek a a n 'high tech'-bedrijfjes en achterwege blijvende selectie, is iets dat zich in Amsterd a m niet zal voordoen. "Er word e n g e e n investeringen g e d a a n voor er duidelijke activiteiten zijn." Maar op termijn zullen er toch activiteiten zijn die aflopen? Is er g e e n g e v a a r v a n leegstand? "Nee, d a a r zijn wij niet b a n g voor." Verder wrü L a n g e l a a r er niets over zeggen, want er is nu met d e partners afgesproken dat d e volledige informatie op e e n persbijeenkomst in november bekend wordt gemaakt. Wel g a a t hij kort in op d e v r a a g naar de voorwaarden waaronder bedrijven zich in Watergraafsmeer m o g e n vestigen. "U moet zich realiseren dat het park niet meer is d a n e e n vestiging v a n bedrijven in d e omgeving v a n e e n wetenschappelijk centrum." Moet je v a n d e interactie met d e w e t e n s c h a p dus g e e n al te h o g e pet op h e b b e n ? "Jawel, m a a r niet als dwingend voorgeschreven maatregel, wel in d e zin v a n e e n mogelijkheid als d e behoefte wederzijds is. Ik denk wel dat bedrijven R. D.activiteiten (research a n d development, red.) moeten doen die in relatie s t a a n tot wat er op d e instituten (natuurwetenschappen, wiskunde/informatica, red.) hier gebeurt." De directeur v a n het Centrum voor Externe Dienstverlening a a n d e VU, drs. J.W. B. van Overhagen, is sceptisch over wetenschapsparken. Zijn a d -

in hoefijzervorm,

straks het wetenschapspark WaterFoto: Bram de Hollander

Jan van der Veen

Van Overhagen: "Wat is d e m e e r w a a r d e v a n het wetens c h a p s p a r k voor d e Universiteit v a n Amsterdam? D a a r b e n ik benieuwd n a a r . En, of het d e VU steekt? Nee. Daarginds is ruimte, bij d e VU h a a s t niet."

viescommissie v a n hooggeleerd e n uit d e VU-burcht ook. Ze laten zich niet leiden door d e sinds het begin v a n d e jaren tachtig in ons land gegroeide populariteit ervan. Er zijn er nu al zes wetenschapsparken: Twente, Leiden, Groningen, Eindhoven en - sinds kort - Wageningen e n Nijmegen. De Rotterdamse poging liep, zoals gezegd, spaak. D a a r n a a s t zijn er zes wetenschappelijke bedrijvencentra voor b e g i n n e n d e ondernemers, die er goedkoop ruimte en faciliteiten kunnen huren. Eenzelfde a a n t a l is g e pland. Het uit Amerika e n a n d e r e delen v a n Europa o v e r g e w a a i d e idee v a n 'science parks' e n wetenschappelijke bedrijvencentra bij universiteiten w a s voor d e VU op zichzelf het overdenken w a a r d . De aldus mogelijke intensievere samenwerking met het bedrijfsleven zou extra inkomsten kunnen betekenen. Verdere commercialisering v a n d e w e t e n s c h a p w a s immers nodig n a alle bezuinigingen. De twijfel bleek echter te groot. De resultaten v a n het onderzoek dat d e Rotterdamse econoom drs. E. Witteveen naar science parks' in Nederland deed, moeten d e VU-opvatting h e b b e n versterkt. De door h e m o n d e r v r a a g d e bedrijfsdirecteuren bleken veel minder w a a r d e te hechten a a n (eventuele) samenwerking met d e universiteit d a n a a n d e gunstige vestigingsplek, die onder a n d e r e statusverhogend zou werken op cliënten. Slechts 20 procent sprak v a n e e n regelmatig contact met d e universiteit.

Van O v e r h a g e n ziet wel in d a t er e e n toegankelijkheidsprobleem ligt, als je VU-ruimte a a n bedrijven g a a t verhuren. De VU heeft zijn vaste sluitingstijden (weekends, feestdagen, kerst-

Binnenshuis

Wü d e VU d a n eigenlijk wel e e n wetenschapspark, m a a r wordt dat t e g e n g e h o u d e n door het gebrek a a n grond om g e b o u w e n neer te zetten? "Nee, wij zoeken n a a r e e n a n d e r e formule om kontakten met het bedrijfsleven gestalte te geven. Het is veel zinvoller om te kijken of je binnenshuis, binnen d e b e s t a a n d e universitaire faciliteiten, zoals laboratoria, activiteiten kunt ond e r b r e n g e n die voor d e interactie met het bedrijfsleven, dus voor d e d e r d e geldstroom v a n nut kunnen zijn." Het normale contractonderzoek dus: afgebakende, binnen faculteiten p a s s e n d e onderzoeksprojecten die onder leiding v a n e e n hoogleraar voor bedrijven en in samenwerking met h e n worden afgewerkt. En, zegt Van Overhagen, misschien is VUruimte wel te verhuren a a n b e drijven. "Dan b e n je tenminste zeker v a n e e n m e e r w a a r d e voor d e universiteit. Bij e e n w e tenschapspark moet ik nog zien hoelang d e samenwerking met d e universiteit in tact blijft. Het is toch h e l e m a a l niet goed als er op d e n duur e e n middelbaar opleidingsinstituut of e e n drukkerij n a a s t je universiteit komt te zitten, omdat d e z a a k wel moet renderen e n leegstand niet kan." "Nee"ïp Leiden, d a a r h e b b e n ze e e n 'science park' voor allerlei biotechnologische activiteiten. Wat is d e wisselwerking met d e

Drs. J.W.B, van Overhagen: Benieuwd naar meerwaarde voor Universiteit van Amsterdam. FotoAVC/VU

periode). "Maar als bedrijven willen voldoen a a n onze voorw a a r d e n , d a n is d a t beter d a n e e n nieuw^ g e b o u w neer voor h e n te zetten." Als apart g e b o u w heeft d e VU aUeen het noodgebouw v a n d e PoKkliniek-Zuid a a n d e Amstelv e e n s e w e g eventueel beschikb a a r . "Wij h e b b e n bekeken of dat eventueel goedkoop te verhuren zou zijn a a n startende ondernemers of grote Amerikanen die v a a k heel goedkoop in Europ a willen begirmen. M a a r het ziekenhuis wü het, h e b ik b e g r e pen, nog e e n p a a r j a a r gebruiken. In mijn o g e n blijft d a t wel nog steeds in overweging." Aparte bedrijfsgebouwen. Van O v e r h a g e n benadrukt het n o g eens, zijn in feite niet echt nodig.

Vervolg op pag.

6

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen