Ad Valvas 1989-1990 - pagina 29

PD\pS}>/pS

25 AUGUSTUS 1989

Discussie over studierendement w e e r opgel opgelaaid

Wordt de snelle si student straks beloond en de trage gestraft? trc Met de verkiezingen voor de deur, is in onderwijsland een oude discussie opnieuw opgelaaid. Deze draait om de vraag of het 'rendement' van het universitaire on­ derwijs niet veel te laag is en, zo ja, wat d a a r a a n te doen is. Het was de VVD die de knuppel in het hoender­ hok heeft geworpen met de stelling dat het hoger on­ derwijs baat zou hebben van een scherpere selectie onder aankomende studenten om studievertraging en ­ uitval tegen te gaan. Tegenover dit blad ontvouwde tig als d e universiteiten ook d e onderwijsspecialist v a n d e meer kortere opleidingen g a a n VVD, het Kamerlid J an Frans­ a a n b i e d e n e n e e n groter a a n t a l sen, medio juni p l a n n e n die lei­ afstudeervarianten. Bovendien den tot e e n reductie v a n het zou e e n flink deel v a n d e stu­ a a n t a l eerstejaars studenten denten doorverwezen kunnen met zeker tien procent. Volgens worden n a a r het hoger be­ Franssen wordt a a n d e univer­ roepsonderwijs. Als a a r d i g e bij­ siteiten veel geld verprutst door komstigheid rekende d e liberale d e hoge uitval en het te trage onderwijsspecialist voor dat dit studietempo. pakket m a a t r e g e l e n nog e e n Hij h a a l d e cijfers a a n v a n het jaarlijkse besparing v a n 300 Centraal Bureau voor d e Statis­ miljoen gulden oplevert. De W D heeft hiermee d e al lan­ tiek, waaruit blijkt dat m a a r der­ ger sluimerende discussie over tig procent v a n d e eerstejaars erin slaagt in e e n j a a r tijd het het rendement v a n het universi­ propedeuse­examen te halen. taire onderwijs uit d e sfeer v a n Het doctoraal wordt door slechts d e vakpublikaties n a a r het pu­ zes procent binnen d e cursus­ blieke plan gebracht, w a a r het duur v a n vier j a a r g e h a a l d , ter­ met d e moedermelk e n het voet­ wijl n a zes j a a r n o g steeds d e balvandalisme in d e ingezon­ d e n brieven kolommen terecht­ helft niet is afgestudeerd. Wat te doen? "Iedereen die a a n kwam. d e universiteit op zijn plaats is, moet d e kans krijgen," vond Franssen. "Maar m e n s e n die er Defensief niet thuis horen moet je in d e In d e universitaire wereld wordt toekomst mijden, omdat het defensief g e r e a g e e r d . Niet het geldverspilling betekent." De door Franssen a a n g e h a a l d e VVD'er stelde voor om d e in­ ' cijfermateriaal wordt betwist, stroom v a n studenten gemid­ m a a r wel d e daaruit getrokken deld een tiende te b e p e r k e n ­ in conclusies. De Vereniging v a n d e alfa e n g a m m a sector wat S a m e n w e r k e n d e Nederlandse meer, in d e bèta­hoek wat min­ Universiteiten (VSNU) k a n niet der. Om dat te bereiken zouden ontkennen dat d e rendements­ eisen gesteld moeten worden cijfers a a n d e l a g e kant zijn, a a n het eindexamencijfer en/of m a a r hamert erop dat ze d e d e samenstelling v a n het vak­ laatste jaren e e n stijgende lijn kenpakket v a n d e vwo­gediplo­ vertonen. En dat, aldus d e meerde. VSNU, ondanks het feit d a t het Verder leek het F r a n s s e n diens­ a a n t a l studenten wél is toege­ In 1988 lag e e n werknemer v a n d e universiteit gemiddeld vier procent v a n z'n werktijd ziek in bed. Dat is e e n daling v a n ruim e e n half procent ten opzichte v a n 1987. In het ziekenhuis w a s het ziekteverzuimpercentage vorig j a a r 8,6 procent. Dat blijkt uit het j a a r v e r s l a g v a n d e b e ­ drijfsgezondheidsdienst (BGD) v a n 1988. Volgens het hoofd v a n d e be­ drijfsgezondheidsdienst P. Ouwehand is d e daling v a n e e n half procent weliswaar niet spectaculair, m a a r vergeleken met d e landelijke cijfers komt d e universiteit er niet slecht v a n af. Het gemiddelde ziekteverzuim v a n aUe dienstverlenende in­ stellingen met meer d a n vijfhon­ derd werknemers is ruim acht procent. Helemaal betrouwbaar zijn d e verzuimcijfers v a n d e bedrijfs­ gezondheidsdienst niet. I e m a n d die e e n p a a r d a g e n uit d e roula­ tie is, bijvoorbeeld door e e n griepje, d a a r is d e BGD niet al­ tijd v a n op d e hoogte. Het grote verschil in verzuim­ percentage tussen universiteits­ e n ziekenhuispersoneel komt vooral door d e a a r d v a n het werk è n omdat e e n nota uit 1983 met e e n actief verzuimbeleid binnen d e universiteit veel meer weerklank vond d a n in het zie­ kenhuis. In d e nota stond d e rol v a n d e bedrijfsarts, personeels­

Jos Dohmen nomen, m a a r d e beschikbare hoeveelheid geld niet. Er is dus eerder sprake v a n e e n verbete­ ring v a n d e produktiviteit d a n v a n geldverspilling, zo luidt het betoog. Bovendien is elders a a n g e v o e r d dat d e rende­ mentscijfers v a n d e Nederland­ se universiteiten e e n internatio­ nale vergelijking zeer wel kun­ n e n doorstaan. Grotere v r a a g t e k e n s worden er door d e a c a d e m i s c h e g e m e e n ­ s c h a p gezet bij d e door d e W D bepleitte oplossing v a n het ren­ dementsprobleem. Selectie on­ der a a n k o m e n d e studenten zou onrechtvaardig zijn, omdat nooit is n a te g a a n wat d e sa­ menleving of het individu zelf a a n e e n studie heeft ­ ook a a n e e n niet afgemaakte studie. Het is ook onverstandig, zo m e e n d e d e voorzitter v a n het college v a n bestuur v a n d e Uni­ versiteit v a n Amsterdam, J an­ Karel Gevers, in e e n bijdrage a a n De Volkskrant (5 aug.): "Om niet achter te blijven h e b b e n we in dit l a n d alle talent h a r d no­ dig. Om het heel simpel te zeg­ gen: we h e b b e n niet alleen b e ­ hoefte a a n d e achten e n ne­ gens, m a a r ook a a n d e zessen e n zevens. En om er iets inge­ wikkelders a a n toe te voegen: v a n d e vieren en vijven vol­ d o e n d e s maken, dat getuigt p a s echt v a n kwaliteit."

Studieroutes Meer animo is er te b e s p e u r e n voor het voorstel v a n Franssen om e e n grotere variëteit a a n studieroutes e n uitgangen in het hoger onderwijs te creëren. Minister Deetman heeft al bij voorbaat getracht om mogelijke drempels daarbij w e g te n e m e n

met het door h e m ingediende voorstel voor e e n nieuwe Wet Hoger onderwijs en Weten­ schappelijk onderzoek. Daarin worden grote vrijheden a a n universiteiten e n studenten ge­ boden om studieprogramma's a a n te bieden, respectievelijk zelf s a m e n te stellen. Selectie onder a a n k o m e n d e stu­ denten is door Deetman in d e toelichting op het wetsvoorstel v a n d e h a n d gewezen. De de­

De WD'erJ.

Franssen Foto Bram de Hollander

missionaire b e w i n d s m a n hield steeds vast a a n wat heet d e 'omnivalentie' v a n het vwo­di­ ploma. Het wetsvoorstel k a n p a s n a d e verkiezingen in d e Tweede Kamer b e h a n d e l d wor­ den, m a a r d e instemming v a n politieke zijde e n uit het veld is groot. De PvdA, inmiddels e e n w a a r ­ schijnlijker coalitiepartner in d e kabinetsformatie d a n d e VVD, is e e n serieus tegenstander v a n selectie.

Verzuim lager d a n helft v a n landelijk gemiddelde v a n 8 procent

VU­personeel minder vaak ziek functionaris e n werkgever bij ziekteverzuim n o g e e n s duide­ lijk op papier. Ouwehand: "Ziekteverzuim is g e e n medisch probleem, m a a r een managementprobleem. J e moet het op m a n a g e m e n t n i ­ v e a u a a n p a k k e n . In het zieken­ huis l a n d d e d e nota niet goed." Om die reden is voor het zieken­ huis vorig j a a r e e n werkgroep opgericht om d e ziekteverzuim­ registratie beter in kaart te

Diana Doornenbal b r e n g e n e n e e n ziekteverzuim­ beleid op te zetten. Voorlichting e n consequent tien procent v a n d e zieken thuis bezoeken, moet leiden tot e e n lager verzuim. Volgens O u w e h a n d leefde in het ziekenhuis steeds meer d e g e d a c h t e 'hier k a n alles, hier kun je zo m a a r wegblijven.' Het a a n t a l d a g e n dat het personeel

a a n het ziekbed gekluisterd is, is voor het ziekenhuispersoneel echter lager d a n bij d e universi­ teit; 9,2 tegenover 15,3 d a g e n .

Heel redelijk Over het ziekteverzuim in d e universiteit m a g niet g e k l a a g d worden. Het is heel redelijk, vindt O u w e h a n d . Het weten­ schappelijk personeel is minder v a a k ziek d a n het ondersteu­ n e n d e personeel. O u w e h a n d : "Het is natuurlijk logisch. Bij e e n huishoudelijke dienst moet je niet hetzelfde verzuim verwach­ ten als op d e afdeling econome­ trie. Een wetenschapper heeft niet te k a m p e n met zware licha­ melijke arbeid, 't Is voor h e m redelijk goed vertoeven op d e universiteit. Hij heeft behoorlijke vrijheid e n k a n z'n ei kwijt in het werk." De reden v a n het verzuim is in het ziekenhuis meestal v a n li­ chamelijke a a r d (50 procent); bij d e universiteit scoren lichame­ lijke problemen ongeveer net zo hoog als 'werkgebonden' pro­ blemen (beiden zo'n 40 procent). "Mentale overbelasting, lawaai, werk v a n te hoog of te l a a g ni­ veau, conflicten met collega's of chefs zijn v a a k d e oorzaak v a n

"fl

In e e n reactie o p d e W D ­ p l a n ­ nen betichtte het PvdA­ Kamer­ lid Jacques Wallage zijn collega Franssen v a n het m a k e n v a n e e n 'denkfout'. "Het probleem is niet dat w e het hoger onderwijs moeten b e s c h e r m e n t e g e n te zwakke studenten. Het pro­ bleem is hoe je iedereen die wil doorleren op e e n plek kunt b r e n g e n w a a r hij met plezier en effectief studeert e n w a a r d e sa­ menleving ook nog wat a a n heeft. J e hebt d a n eerder e e n overmaat nodig a a n begelei­ ding en a a n keuzes, a a n con­ crete doelen. Tegenover het wegselecteren v a n d e W D plaatsen wij het ergens n a a r t o e selecteren."

Erfenisje Of d e WD­voorsteUen nu wel of niet e e n rol spelen bij het formu­ leren v a n e e n regeringsbeleid, d e nieuwe minister v a n onder­ wijs ­ v a n welke politieke huize hij of zij ook is ­ zal e e n stand­ punt moeten innemen. Op d e valreep heeft Deetman nog e e n erfenisje a a n zijn ambtsopvolger gedeponeerd. Al vindt hij selectie a a n d e toe­ gangspoort geen remedie, Deetman vindt wel dat het stu­ dierendement a a n d e universi­ teit omhoog moet. Hij heeft d a a r o m in juli e e n speciale commissie ingesteld die g a a t onderzoeken hoe het recht op studiefinanciering is te koppe­ len a a n d e studieprestaties. De commissie, onder leiding v a n prof .dr. Roel In 't Veld, wil in het stelsel v a n studiefinancie­ ring 'prikkels' l e g g e n om stu­ denten tot sneller afstuderen te stimuleren. Dat zal ongetwijfeld neerkomen op het (financieel) belonen v a n d e snelle student e n het leggen v a n sancties op traagheid. De VVD vindt ook dat uiteraard e e n g o e d e g e d a c h ­ te.

Adverteer in dit blad

dat verzuim. Ook moeten we d e s p a n n i n g e n die reorganisaties e n bezuinigingen met zich mee­ b r e n g e n niet uit het oog verlie­ zen," vertelt O u w e h a n d .

Beeldschermen Uit werkplekbezoeken blijkt ook het werken met beeldschermen niet altijd even goed te beval­ len. Volgens O u w e h a n d heeft dat v a a k te m a k e n met d e m a ­ nier w a a r o p mensen achter hun beeldscherm zitten: "Langen d a n vier uur, zonder voeten­ bankje, een stoel die niet goed zit of een beeldscherm voor het r a a m ; het contrast met het licht v a n buiten is te groot. Voorlich­ ting geven over het o m g a a n met beeldschermen is heel dank­ b a a r werk." Zij die inpandig werken h e b b e n volgens het jaarverslag verhou­ dingsgewijs meer 'werkgebon­ den' klachten. "Logisch, je hebt toch e e n b e p a a l d e m a t e v a n zicht op d e buitenwereld nodig om je wel te bevinden", meent O u w e h a n d . De werkgroepruim­ ten v a n d e dienst technische za­ ken bekijkt hoe inpandig wer­ ken binnen d e perken gehou­ d e n k a n worden. Uit het j a a r v e r s l a g blijkt ook dat er vorig j a a r 85 bedrijfsonge­ vallen plaatsvonden; 18 hier­ v a n gingen g e p a a r d met ar­ beidsverzuim. In meer d a n d e helft v a n d e gevallen betrof het letsel a a n h a n d e n e n polsen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen