Ad Valvas 1989-1990 - pagina 383

AD VALVAS 8 MAART 1990

PAGINA 3

1k reisde altijd derde idas'^ VU­studente loopt stage bij Shell in Zuid­Afrika Hanne Obbink "Wat een geluk!" Dat was de eer­ ste reactie van Hélène de Beer, studente Nederlands aan de VU , toen ze hoorde dat ze een stage kon gaan lopen bij Shell in Zuid­ Afrika. Haar enthousiasme be­ koelde danig toen ze zich bedacht dat er met Shell en Zuid­Afrika iets aan de hand was. Ze ging toch. Het is allemaal de schuld van die vermaledijde Shell­advertenties in de universiteitsbladen. Hélène was één van de dertienhonderd mensen die erop reageerden. Ze was toen vijfde­ jaars, wilde niet voor de klas terecht­ komen of iets dergelijks en moest dus langzamerhand gaan uitkijken naar andere mogelijkheden om aan een baan te komen. Een summercourse of een stage bij Shell leek haar wel wat. Studiepunten zouden die haar niet opleveren ­ de VU stond dan ook volledig buiten haar plannen ­ maar als het haar zou luk­ ken een plaats bij Shell te veroveren, dan zou haar carrière "gebeiteld zit­ ten." Toen haar plan een stroom van reacties bleek los te maken, begon Hélène enigszins te twijfelen. "Ik heb een zeer gemêleerde kennissenkring. Een deel ervan vond het een giganti­ sche kans die ik niet moest laten lo­ pen. Anderen zeiden: 'Daar moet je je handen niet aan vuil maken'." Zij kreeg een stortvloed van argu­ menten te horen om Kaapstad links te laten liggen. Shell ondersteunt met zijn aanwezigheid in Zuid­Afrika het apartheidssysteem. Het bedrijf is vol­ gens de Zuidafrikaanse wetten ver­ plicht samen te werken met leger en politie en mag geen informatie ver­

schaffen over olieleveranties. Het is de politiek van Shell om zich te hou­ den aan de wetten van het land waar het bedrijf gevestigd is. Het waren de bekende argumenten, waar de al even bekende argumenten vóór Shells aan­ wezigheid in Zuid­Afrika tegenover gesteld werden. "Eerlijk gezegd heb ik nooit serieus overwogen om niet te gaan. Het is een discussie zonder eind. Ik stond zelf in het midden, ik was neutraal. Ik luis­ terde naar de argumenten­ van beide kanten. Door uiteindelijk wèl te gaan, kies je toch partij, dat is waar, ja. Nou ja, ik had het slap van mezelf gevon­ den om niet te gaan; het was ook wel een uitdaging en blijkbaar was dit mijn lot."

Vriendje Hélène ging dus. Ze kwam terecht op het hoofdkantoor van Shell Zuid­ Afrika, in Kaapstad. Ze werkte er mee aan de automatisering van een deel van de afdeling personeelszaken. Ze had zich voorgenomen zoveel moge­ lijk van Zuid­Afrika te zien. "Dat was moeilijk. De Zuidafri­ kaanse samenleving is erg conventio­ neel en de mensen in mijn omgeving waren stug en gesloten. Op een gege­ ven moment kreeg ik een vriendje en toen ging het makkelijk ­ nou ja, dat moest dan maar zo." Ook zwart Zuid­Afrika wilde Hele­ ne zien. Na twee maanden was het haar echter nog niet gelukt om met zwarten aan de praat te raken. "Daar­ door ging ik me op den duur nogal kunstmatig gedragen. Ik reisde altijd derde klas ­ wat blanken nooit doen ­ en in de lunchpauze ging ik naar de markt. Dan maakte ik wel eens een praatje, maar meestal wilden ze dan geld van me, dus dat gaf dan weer een heel vervelend gevoel." Via via maakte Hélène ten slotte

kennis met Faith, een meisje uit de zwarte township Langa. Met haar en haar vrienden heeft ze veel opgetrok­ ken. "We gingen samen uit en we maakten de blanke stranden onveilig en zo. Ik ging me in Langa echt thuis voelen ­ hoewel ik er nooit zou willen wonen." Een vorm van toerisme? "Nee. Ik heb het nooit zo gevoeld en men heeft het mij ook nooit zo laten voelen. Ik moest ook gewoon afwas­ sen en strijken en zo." Na vijf maanden werken had Hélè­ ne nog twee maanden om rond te trekken. Toen kwam ze er pas echt achter dat Zuid­Afrika "een in en in ziek land" is. "Toen ik uit Kaapstad wegging, had ik nog het idee dat ik er best een paar jaar zou willen werken. Maar als je het land door reist... dat is heel shockerend."

-'il

Grote wolk Hélène zag onder meer het verschil tussen de thuislanden ­ arm en over­ bevolkt ­ en de rest van Zuid­Afrika. Ze zag hoe elk stadje, hoe klein ook, aparte wijken voor zwarten en kleur­ lingen heeft. "Toen dacht ik: 'Ik kan hier niet leven, hier kan ik geen mo­ ment gelukkig zijn'. Iemand zei: 'In Zuid­Afrika loopt altijd een streepje door de zon'. Volgens mij is het een grote wolk die ervoor hangt." Toen ze terug kwam in Nederland, nu een maand geleden, werd Hélène direct weer gedwongen haar reis te verdedigen tegen "van die mensen die ook niet naar Spanje gingen toen Franco daar nog zat". "Iedereen had zijn argumenten weer klaar. Ik merkte dat ik helemaal geen argumenten had, alleen maar een verhaal, alleen maar emoties. En die bleken niet be­ stand tegen de argumenten die erop afgevuurd werden." "Toch denk ik dat het goed is dat ik er geweest ben. Ik heb wat van mijn

Hélène de Beer: "Ik heb wat van mijn naïviteit verloren" Foto Bram de Hollander

naïviteit verloren en van mijn geloof in het goede van de mens, maar het heeft me ook heel veel wijzer ge­ maakt. Ik sta nog steeds achter mijn besluit van een jaar geleden om te gaan." En je carrière zit gebeiteld...? Ze lacht. "Ik moet gewoon sollicite­ ren. Ik zou in principe best bij Shell willen werken, ja." Ze volgt het nieuws uit Zuid­Afrika inmiddels op de voet. Ze was zelfs één van de twintigduizend mensen die

zich op de dag van Mandela's vrijla­ ting op het Leidseplein verzamelden. "Maar daar voelde ik me toch niet erg thuis."

Opsteker voor fysisclie geografie Visitatiecommissie: "Onderwijs van hoog niveau, voorzieningen uitstekend" Martin Enserink/HOP Het onderwijs in de studierich­ ting fysische geografie aan de VU is van een hoog niveau. D e voor­ zieningen op het gebied van ap­ paratuur en laboratoria zijn uitste­ kend en er is een goede integratie van onderwijs en onderzoek. T o t die conclusie komt de visitatie­ commissie geografie in haar eind­ rapport, dat vorige week werd ge­ publiceerd. Ook voor de centrale plaats die het veldwerk in de studie inneemt heeft de commissie lovende woorden, net als voor de evaluatie van het onder­ wijs. Verder ontmoet de registratie van studieresultaten en de terugkop­ peling daarvan naar de studenten veel instemming. Zwakke punten van de fysische ge­ ografie aan de VU zijn echter dat de globale doelstellingen voor de studie onvoldoende gedefinieerd zijn, dat de eigen identiteit van de fysische geo­ grafie in de propaedeuse onvoldoende tot uiting komt, en dat het in één van de afstudeerrichtingen praktisch on­ mogelijk is binnen vier jaar klaar te zijn. De commissie constateert boven­ dien dat de faculteit zich met een jantje­van­leiden heeft afgemaakt van het schrijven van een zelfanalyse. In

dit tien kantjes tellende stuk ontbreekt bijna elk spoor van zelfkritiek, waar­ door het onmogelijk een rol kan spe­ len bij de onderwijsverbetering. De commissie beveelt verder onder meer aan een computercursus in het eerste jaar in te voeren, de studiegids te verbeteren en het onderwijsrende­ ment beter in de gaten te houden. Bij Aardwetenschappen heeft men verheugd kennis genomen van het oordeel van de commissie. Dat dit positief uit zou pakken was al bekend uit een eerder mondeling verslag door de commissie en een concept­versie van het eindrapport. "Als de commis­ sie tot zulke uitspraken komt mag je daar best blij mee zijn", zegt dr. H.E. Rondeel, bestuurslid van de faculteit." "Zeer blij, eigenlijk." Aan een aantal door de commissie gesignaleerde zwakke punten wordt op dit moment al gewerkt. "Bij de meeste dingen was het: 'ja, je hebt volkomen gelijk, commissie, en we gaan er meteen op in'", zegt Rondeel, die de visitatieprocedure "een hele positieve ervaring voor de faculteit" noemt. Het nut van het bezoek is volgens de faculteitsbestuurder gele­ gen in het feit dat buitenstaanders makkelijker de vinger leggen op zwakke plekken. "Sommige zaken leefden al binnen de faculteit, maar door allerlei interne factoren waren ze moeiüjk te veranderen. Bijvoorbeeld omdat er mensen tegen waren. Dan is

het goed als je er eens van buitenaf op gewezen wordt."

Buitenstaander Soortgelijke woorden sprak prof.dr. H. Van der Haegen, hoogleraar aan de Katholieke Universiteit in Leuven en voorzitter van de visitatiecommis­ sie, vorige week maandag bij de pre­ sentatie van het rapport. "Het voor­ deel van een visitatie is dat een bui­ tenstaander eens iets kan zeggen dat men misschien zelf ook wel wist, maar dat men door de eigen betrok­ kenheid niet kon oplossen. Een visita­ tieverslag als dit geeft hopelijk rugge­ steun om de gewenste veranderingen echt door zetten", aldus de Belgische hoogleraar. De voorzitter roemde het Neder­ landse initiatief tot het opschroeven van de onderwijskwaliteit via visita­ ties. De bedoeling is dat voortaan alle 150 studierichtingen eens per vijf jaar bezoek krijgen van een onafhankelij­ ke, grotendeels uit externe deskundi­ gen samengestelde visitatiecommis­ sie. "U heeft daarmee in Nederland een uniek systeem", zei Van der Hae­ gen. "En wat hieraan het meest in het oog springt is het parallel verlopen van deze onderwijsvisitaties met een 'systeem van kwaliteitsbewaking voor het onderzoek èn een gedemocrati­ seerd bestuur." Volgens de hoogleraar wordt in het buitenland met grote interesse naar de Nederlandse ont­

wikkelingen gekeken. "Bij ons in Leuven is de belangstelling zelfs zeer groot". Van der Haegen cum suis hebben vijf verschillende studierichtingen in Nederland doorgelicht. Behalve fysi­ sche geografie waren dat planologie.

sociale geografie, pre­ en protohisto­ rie en niet­westerse demografie. Met de geologie, de andere studierichting die de faculteit aardwetenschappen in huis heeft, bemoeide de commissie zich niet. Deze studie komt pas in 1992 aan de beurt voor een visitatie.

Ontbijt met croissants in Bruin Café Het scala aan restauratieve voor­ zieningen aan de VU is weer uit­ gebreid. Behalve lunch en diner kan de hongerige student of me­ dewerker nu ook het ontbijt in de universiteitsgebouwen gebruiken. Sinds afgelopen maandag serveert het Bruin Café in het Hoofdge­ bouw dagelijks van acht tot tien uur koffie, thee, jus d'orange, croissants, eitjes en wat dies meer zij. Uit een onlangs gehouden enquê­ te bleek dat er behoefte bestond aan een dergelijke vroege service. De mensa opent haar deuren pas

om tien uur. De eerste dag maak­ ten zo'n tien mensen gebruik van de nieuwe faciliteit, die tot de zomervakantie bij wijze van expe­ riment wordt aangeboden. De prijzen in het café liggen ove­ rigens aanzienlijk hoger dan in de mensa: een kop koffie kost rond de ƒ 1,50, een glas jus twee gulden. Daar staat tegenover dat men aan de bar bediend wordt. "En het is toch lekker om een beetje verzorgd te worden als je nog niet helemaal wakker bent", vindt chef-barman Ernst Grigoleit. (Martin Enserink)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen