Ad Valvas 1989-1990 - pagina 301

FJ)\pl^/pS

26 JANUARI 1990 Enquêtes zijn goed instrument om onderwijs bij te stellen

Oordeel van studenten over docenten: een zeventje De studentenbonden bepleitten onlangs openbare evaluaties van de onderwijskwaliteiten van docenten. Aan de VU vullen studenten al zo'n tien jaar onderwijsenquêtes in na afloop van hun tentamen. Een goed instrument om het onderwijs bij te stellen, maar slechte docenten blijken onverbeterlijk. "De onderwijsenquête is voornamelijk e e n diagnostisch middel. Er moet ook e e n therapie g e v o n d e n worden, e n niet voor iedere ziekte is er e e n therapie. Dat weten we heel goed bij d e medische faculteit", zegt ƒ. Heijlman, onderwijscoördinator bij geneeskunde. Zijn faculteit m a a k t e als e e n v a n d e eerste gebruik v a n d e vragenlijsten die zijn ontworpen door het Onderwijs Adviesbureau (OAB). A a n d e h a n d v a n e e n dertigtal v r a g e n kunnen studenten hun oordeel uitspreken over d e docent, d e inhoud v a n d e cursus e n het tentamen. Heijlman is blij met d e komst v a n d e vragenlijst, ook al vindt hij die niet alleenzaligmakend.

"Vroeger w a s er g e e n discussie mogelijk met docenten over hun onderwijs. Ze konden altijd wel e e n student vinden die h e n wèl goed vond e n d a a r d o o r bleef alles in d e sfeer v a n borrelpraat. Nu h e b b e n w e e e n objectief startpunt voor d e discussie." Het onderwijs bij g e n e e s k u n d e is d e afgelopen tien j a a r alleen m a a r beter geworden, meent Heijlman. Hij p r a a t met d e docenten uitgebreid over d e problemen die d e studenten hebb e n a a n g e g e v e n in d e enquête. Het moeilijkste probleem vormt d e kritiek op d e docenten. "Een syllabus herschrijven, e e n a n d e r rooster m a k e n of e e n tentam e n a n d e r s inrichten, dat is all e m a a l vrij eenvoudig. Anders

Frank van Kolfschooten wordt het als d e docenten zelf moeten v e r a n d e r e n . Vooral oud e r e docenten laten zich moeilijk overhalen om e e n bijscholingscursus te volgen bij het OAB."

Rechtspositie Als docenten niet willen, houdt aUes op. Hun rechtspositie is zo sterk dat ze straffeloos hun gehoor kunnen blijven vervelen of verwarren. Bovendien heeft bijscholing m a a r beperkte w a a r de, want er b e s t a a n hopeloze gevallen onder het wetenschappelijk personeel. Een slaapverwekkende persoonlijkheid of e e n oervervelende stem zijn niet w e g te schaven. Kleine bijstellingen zijn echter wel mogelijk. Docenten zeggen vrijwel zonder uitzondering dat hun ogen g e o p e n d zijn bij d e bijscholing. De antropoloog J. Tennekes vond het zeer zinvol om te zien hoe zijn collega's les g a v e n . "Na vierentwintig j a a r onderwijs ontwikkel je e e n v a s te routine e n het is goed als die e e n s doorbroken wordt." De bewegingswetenschapper G. van Ingen Schenau k w a m er achter dat hij e e n collegezaal met driehonderd studenten niet in toom kon houden. "Dit j a a r werk ik met e e n kleinere groep e n nu liggen ze a a n mijn voeten."

Zevent je

J. Heijlman:

"Niet vo o r iedere ziekte is een therapie".

Foto AVC/vu

Het OAB heeft, n a a s t d e vragenlijst voor hoorcolleges, e e n Ujst voor practica; e e n instrument voor d e w a a r d e r i n g v a n werkcolleges zal het b u r e a u dit j a a r ontwerpen. De vragenlijst voor hoorcolleges is inmiddels 800 keer gebruikt. W. van Os v a n het OAB bezit nu g e g e v e n s over zo'n 500 VU-docenten. Hieruit blijkt dat d e w a a r d e r i n g voor d e gemiddelde docent 3,5 b e d r a a g t (de studenten geven cijfers tussen 1 e n 5), vergelijkmet ee ee nn zeventje. zeventje. bb aa aa rr met

G e e n opzienbarend resultaat, want d e gemiddelde mens blijkt over e e n gemiddeld onderwerp op e e n gemiddelde d a g 'redelijk tevreden' te zijn, zoals iedere ontwerper v a n psychologische tests weet. Van Os hecht meer w a a r d e a a n d e ontwikkeling v a n d e docenten die negatief beoordeeld worden. Zijn g e g e vens leren h e m dat d e evaluaties vrucht afwerpen. Als d e vragenlijst e e n j a a r later weer wordt ingevuld blijkt het a a n t a l negatieve beoordeling e n met e e n kwart te zijn afgenomen. Negatief wil zeggen dat e e n docent op e e n v r a a g e e n score haalt die veel lager is d a n die v a n zijn collega's. Bij docenten die drie j a a r achtereen a a n e e n evaluatie zijn onderworpen, is d e afname ruim 40 %. Twee conclusies zijn n a al die j a r e n wel duidelijk. "Onderwijs in kleine groepen e n kleine studierichtingen wordt d o o r g a a n s hoger g e w a a r d e e r d . Docenten v a n boeiende vakken worden meestal ook hoog g e w a a r deerd. Dat betekent overigens niet dat docenten die volgens studenten s a a i e vakken geven automatisch laag g e w a a r d e e r d worden. Tussen d e statistiekdocenten in d e sociale wetens c h a p p e n b e s t a a n bijvoorbeeld grote verschillen in dit opzicht."

S

Voor het probleem v a n d e slechte docenten heeft ook Van O s g e e n oplossing. Hij k a n ze hoogstens met d e cijfers overtuig e n dat hun onderwijs onder d e m a a t is. "Tegenvallende scores kunnen ze weliswaar a a n domm e studenten wijten, m a a r d a n zouden h o g e scores v a n collega's ook niets moeten zeggen. Die stap n e m e n ze d o o r g a a n s niet." Docenten w e r d e n e n worden niet in d e eerste plaats geselecteerd op hun vaardigheid in het onderwijzen v a n studenten. Het criterium voor d e benoeming v a n e e n docent is nog altijd zijn publicatielijst. Men k a n d a a r o m beter v a n e e n onderzoeker spreken d a n v a n e e n docent. Studenten zouden veel b a a t h e b b e n bij e e n aanstellingsbeleid waarbij d e onderwijsprestaties v a n docenten z w a a r d e r tellen. De studenten zullen de slaapverwekkende praatjes v a n d e zwakke broeders nog wel even moeten a a n h o r e n . Onderwijscoördinator Heijlman beweert al dertig j a a r dat het niet voldoende is als iemand e e n g o e d e onderzoeker is. "Niem a n d doet er iets a a n , ondanks alle g o e d e voornemens. Ik h e b leren leven met d e slechte docenten."

'Hydrologie moet meer zijn d a n wat trucs' De hydrologie, d e w e t e n s c h a p die zich met het water in d e bo­ d e m bezighoudt, moet zich ont­ wikkelen tot e e n zelfstandige wetenschappelijke discipline, in plaats v a n zich al te veel te laten leiden door belangengroepen. Alleen op die manier k a n het vak e e n bijdrage leveren a a n het milieuprobleem. Dat stelde prof.dr. ].J. de Vries in d e oratie Tussen waterschap en weten­ schap, die hij gisteren uitsprak ter gelegenheid v a n zijn benoe­ ming tot bijzonder hoogleraar in d e hydrogeologie. De hydrologie, aldus De Vries, heeft zich altijd sterk gericht op toegepast onderzoek ten behoe­ ve v a n waterbeheersing e n ­ winning. Hydrologen lieten hun activiteiten voor e e n groot deel b e p a l e n door d e problemen v a n belangenorganisaties zoals d e belangenorganisaties zoals d e

w a t e r s c h a p p e n e n d e boeren. Daardoor is d e zuivere weten­ schapsbeoefening in d e hydro­ logie achtergebleven. Het vak bestaat tot dusverre vooral uit e e n "kunst" v a n ervaringsele­ menten, e e n p a a r trucs e n e e n a a n t a l methoden uit d e basis­ wetenschappen. Juist in deze tijd v a n toenemen­ d e milieuvervuiling, aldus De Vries, moet d e hydrologie e e n nieuwe, meer wetenschappelij­ ke b e n a d e r i n g kiezen. Als er eerder e e n organisatie voor hy­ drologisch onderzoek w a s ge­ weest, onafhankelijk v a n belan­ gengroepen, zou het volgens d e hoogleraar met d e vergiftiging e n verzuring v a n het grondwa­ ter wellicht niet zover gekomen zijn.

(Martin

Enserink)

Overheid opent de jacht op jonge academici "We "We w w aa rr ee nn het het zat zat om om op op e e n banenmarkt met e e n opgetuigde marktkraam tussen Philips e n d e PTT te staan. Voor 35.000 gul­ d e n h e b b e n w e nu e e n professionele stand a a n ­ geschaft." J.A. Overduin v a n het ministerie v a n Binnenlandse Zaken laat er g e e n misverstand over b e s t a a n : d e rijksoverheid doet als potentiële werk­ gever voor duizenden ho­ ger opgeleiden a a n ima­ go­verbetering. Middels visionaire advertenties e n glanzende brochures pro­ b e r e n verschillende mi­ nisteries hun vacatures smakelijk a a n jonge a c a ­ demici te slijten. Tegen d e stroom vooroordelen in, prijst Overduin zijn minis­ terie a a n op verschillende b a n e n m a r k t e n in d e n lan­ de. "Je staat d a a r tussen mensen uit het bedrijfsle­ ven; w e moeten studenten n a a r ons toe trekken e n overtuigen dat het wer­ ken bij d e overheid leuk

Mark Plekker e n dynamisch is," aldus Overduin. De overheid k a n niet stil blijven zitten m a a r moet d e boer op. Het is voor Overduin pro­ fijtelijk werk. "We krijgen bij deze bijeenkomsten veel open sollicitaties, ze­ ker w a a r het juristen, poli­ ticologen e n bestuurskun­ digen betreft." In m a a r t wordt d e b a n e n ­ markt Carrière gehou­ den. "We zijn nu al v a c a ­ tures a a n het s p a r e n die w e d a a r aanbieden," al­ dus Overduin. Binnen­ l a n d s e Zaken is é é n v a n d e dertien(!) ministeries die acte d e presence zul­ len geven. Het is d e eerste keer dat d e overheid in volle o m v a n g e e n b a n e n ­ markt bezoekt. Vier ton is er voor d e presentatie v a n d e departementen uitgetrokken. Marijke Lindhorst is al

enige jaren betrokken bij deze door het weekblad Intermediair georgani­ s e e r d e banenmarkt. R ond d e 10.000 hoger opgelei­ d e n bezoeken d e markt, op zoek n a a r e e n eerste betrekking. Omdat d e overheid in zo grote geta­ len a a n w e z i g is, krijgt d e

delen v a n d e bezoekers bezoekers over d e overheid (bureau­ cratisch, log, saai, ver­ kwistend) w e g te nemen. "Er worden e e n a a n t a l bedrijven in d e füm opge­ voerd, w a a r v a n d e kijker zich zal afvragen of het e e n particulier bedrijf of e e n onderdeel v a n d e

ARBEIDSMARKT overheid v a n d e organi­ satie extra adviezen over h a a r imago e n d e wijze v a n presenteren op d e beurs. Lindhorst r a a d d e d e departementen a a n niet met het s t a n d a a r d v e r h a a l te komen, m a a r iets verrassends te probe­ ren. Zo probeert m e n met e e n speciaal hiervoor ge­ m a a k t e film d e vooroor­

overheid is. "De overheid k a n ook heel dynamisch zijn," verteld Lindhorst. "We willen d e bezoekers duidelijk m a k e n dat d e overheid veel voordelen kent. Een p a a r eenvoudi­ g e voorbeelden: d e a a n ­ vangssalarissen zijn ho­ ger, je kunt makkelijker part­time werken e n je k a n sneller doorgroeien n a a r e e n functie met ver­

antwoordelijkheid." Het traditionele vooroordeel dat alleen overheidsorga­ nisaties t r a a g en bureau­ cratisch zijn, vindt Lind­ horst onzinnig e n achter­ h a a l d . "Ik ken automati­ seringsbedrijven w a a r al­ les in drievoud a a n g e v r a a g d moet wor­ den." Ook d e lagere overheid, met 15.000 arbeidsplaat­ sen voor hoger opgelei­ den, probeert h a a r n e g a ­ tieve imago v a n zich af te werpen. Voor e e n half miljoen gulden is er e e n voorlichtingscampagne opgezet met film, lespak­ ketten, stages voor hbo e n universiteit, e n excursies. Daarnaast zullen ge­ meenten zich ook op b a ­ nenmarkten presenteren om nieuwe mensen te werven. Hans Lanser v a n d e Vereniging v a n Neder­ landse Gemeenten (VNG), belast met deze imagoverbetering: "In d e

negentig zal jj aa rr ee nn negentig za] d e ambtenaar a a n andere eisen moeten voldoen. Door bezuinigingen moet alles met minder geld m a a r we beter gebeuren. Dat betekent dat je e e n initiatiefrijke, h a r d wer­ kende a m b t e n a a r steeds h a r d e r nodig zult hebben. W a n n e e r wij niets a a n ons profiel doen komen w e in d e j a r e n negentig voor problemen te staan. Het g e v a a r dreigt d a n dat aUeen het t w e e d e garni­ tuur nog bij e e n gemeente komt werken." In d e c a m p a g n e wordt d e veelzijdigheid v a n het werk en d e hoogte v a n het a a n v a n g s s a l a r i s bij d e gemeente benadrukt. De hogere e n lagere overheden zijn wakker geworden. De jacht o p d e jonge academicus is ge­ opend.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen