Ad Valvas 1989-1990 - pagina 216

E3

24 NOVEMBER 1989

pD\ps^fF

NA V IJV EN (3): DE V OGELFANATEN

'Er bestaan ook hele domme, vieze vogels' "Er ging e e n enorme adrenali­ nestoot door m e heen, ik w a s in d e hoogste staat v a n opwin­ ding. Ik dacht: 'het k a n eigenlijk niet', m a a r toch wist ik het zeker. Ik b e n gelijk n a a r buiten gehold om h e m niet kwijt te raken." Drs. Jos van de Staaij, bioloog, zal m a a n d a g 13 november niet licht vergeten. In zijn werkka­ mer op d e tweede verdieping v a n het WN­gebouw over­ kwam h e m iets bijzonders. Ter­ wijl hij toevallig uit het r a a m keek z a g hij, als eerste in Neder­ land, d e rotskruiper rondvlie­ gen. Wim Fokker, vijfdejaars student biologie e n net als Van d e Staaij enthousiast vogelaar, w a s d e tweede gelukkige. "Ik w a s ook h e l e m a a l door het dolle heen. Ik b e n als e e n gek n a a r beneden gerend. Prachtig. Toen hij even niét meer te zien was, realiseerde ik me: dit moe­ ten veel meer mensen weten." Via d e speciale telefoonlijn v a n d e Dutch Birding Association (DBA), w a a r d e twee lid v a n zijn, werd vogelminnend Neder­ land ijlings op d e hoogte g e ­ steld. De rest v a n d e week ston­ den v a n 's ochtends vroeg tot n a zonsondergang groepjes vogel­ liefhebbers voor het VU­hoofd­ gebouw, om e v e n e e n s e e n

glimp v a n d e onverwachte gast op te v a n g e n . J ournalisten v a n Trouw, Telegraaf e n alles w a t daartussen zit wilden er het fijne v a n weten. Zoveel euforie om e e n vogeltje! Buitenstaanders h a l e n er d e schouders over op. Binnen d e DBA, die op d e VU opvallend veel a a n h a n g heeft, is het niets bijzonders. Van d e Staaij e n Fokker behoren tot w a t je d e gematigde vleugel v a n d e ruim duizend leden tellende vereni­ ging zou kunnen noemen. De echte fanatiekelingen binnen d e club g a a n tot het uiterste om e e n v e r d w a a l d e vogel te kun­ nen zien.' Van d e Staaij: "Een coOega uit Utrecht is zó uit e e n werkbe­ spreking gelopen e n n a a r Am­ sterdam gereden. Een a n d e r woont in Zwolle m a a r kon g e e n vrij krijgen. Die is d e volgende ochtend om vier uur o p g e s t a a n om h e m te kunnen zien." Zelf g a a t Van d e Staaij minder ver. "Als er bijvoorbeeld een sneeuwuU in Groningen is g e ­ signaleerd g a ik d a a r niet met­ een n a a r toe. Misschien kijk ik of ik later in d e week e e n d a g vrij k a n nemen. Het h a n g t er ook v a n af of het e e n mooie vogel is. Stel er zit e e n bonte tapuit op

Martin Enserink ­­ Texel ­ e e n klein, bruin vogeltje ­ d a a r g a ik hooguit in het week­ end op af." Fokker kent het g e ­ val v a n e e n v o g e l a a r die door zijn hobby op z'n werk in d e problemen dreigt te komen. "Sommige m e n s e n móeten bij e e n melding gewoon komen, koste w a t het kost", aldus Fok­ ker. "En zeker als het zo'n spet­ ter is als vorige week". Binnen d e DBA b e s t a a t e e n klassement v a n l e d e n die d e meeste verschillende vogel­ soorten h e b b e n w a a r g e n o m e n . Wie hoog op die ladder staat, k a n zich eigenlijk niet permitte­ ren w e g te blijven bij e e n rariteit als d e rotskruiper: d a t zou im­ mers e e n daling op d e ranglijst betekenen. Anderen zijn trou­ wens niet eens tevreden met het simpele w a a r n e m e n ; zij noteren e e n nieuwe vogel alleen als ze het dier g e v a n g e n e n in h u n h a n d g e h a d h e b b e n . Zo ont­ staat e e n a p a r t e lijst v a n hand­ soorten. Van d e Staaij e n Fokker d o e n niet m e e a a n d e ranglijst, e n weten aUeen bij b e n a d e r i n g hoeveel vogelsoorten ze ooit za­

Foto Peter Wolters, AVC/VU

gen. "Veel m e n s e n vinden het verdwazing, e n d a t is het mis­ schien ook wel", zegt Van d e Staaij." J e kunt het vergelijken met postzegels verzamelen. Dit is eigenlijk e e n soort vogels s p a ­ " ren. Het wordt steeds moeilijker om nieuwe te zien." Toch wordt er binnen d e DBA ook wel s e ­ rieus e n degelijk wetenschap­ pelijk onderzoek g e d a a n . Van d e Staaij: "Het lijkt misschien al­ lemaal nogal kinderachtig, m a a r er zijn zeer veel deskundi­ g e mensen binnen d e vereni­ ging". Wat m a a k t d e avifauna nu zo mateloos interessant? Van d e Staaij: "Ten eerste zijn er heel veel soorten, e n kun je ze heel gemakkelijk zien. Bovendien heeft het, denk ik, te m a k e n met het vliegen. Dat is toch enorm > fascinerend." Beide vogelaars kunnen gloed­ vol vertellen over d e mooie mo­ menten v a n het vogelen: e e n mistige ochtend in d e polder; d e lepelaars boven d e Oostvaar­ dersplassen... Fokker: "Hoe lan­ ger je er m e e bezig bent, h o e meer vogels je leert k e n n e n e n hoe meer karakter elke vogel krijgt". Allicht is het e n e karak­ ter sympathieker d a n het a n d e ­ re. Van d e Staaij: "Er zijn ook hele domme, vieze vogels. Groenlingen, bijvoorbeeld, die pikken d e zaadjes uit rozebot­ tels, e n h e b b e n altijd v a n d a t rode s a p om h u n snavel. Dat vind ik e e n vies gezicht." Fok­ ker: "En scholeksters, d a t zijn echt nare, vieze vogels, die schijten alles onder. Bovendien zijn het halve terroristen, ze m a ­ ken d e eieren v a n a n d e r e figu­ ren kapot. Maar d e strandloper, w a a r ik zelf onderzoek n a a r doe, dat is weer zo'n ontzettend lieve vogel!" Het sterkst komen die verschil­ lende karakters tot uiting w a n ­ neer d e vogels g e v a n g e n wor­ den. Houden bijvoorbeeld d e zwartkop e n het bladkoninkje zich keurig koest als ze door d e vogelaars ter h a n d worden g e ­ nomen, het kleine pimpelmeesje verzet zich met h a n d e n t a n d en pikt d e DBA­leden nogal e e n s in d e vingers. A a n vogelen valt, zelfs voor bio­ logen, eigenlijk g e e n droog brood te verdienen. Fokker is als student weliswaar bezig met e e n onderzoek n a a r d e strand­ loper op Schiermonnikoog, m a a r heeft als hoofdvak d e plantenfysiologie. Van d e Staaij doet als AIO onderzoek n a a r het effect v a n UV­licht op plan­ ten, e e n onderwerp w a a r v a n het b e l a n g meegroeit met het gat in d e ozonlaag. Fokker: "Na­ tuurlijk zou je liever in je b a a n ook met vogels werken, m a a r je weet gewoon d a t d a t uitgeslo­ ten is. Je moet tenslotte ook je boterham verdienen."

JOOL HUL

[ Quotes J y-—

"Studeren is voor de zwakkeren, voor de volgers. Studeren kan voor een ondernemer zelfs fa­ taal zijn." Horeca­ondernemer Gerrit v a n der Valk in het m a a n b l a d Quote "Ach, de waarheid. De waar­ heid is een eigenschap van be­ paalde uitspraken. Het heeft he­ lemaal geen zin om te zeggen dat iets waar is of niet waar. Het gebied dat de waarheid be­ strijkt is beperkt. Gelukkig maar. Anders zouden we snel op elkaar zijn uitgekeken." K.L. Poll, scheidend chef v a n d e kunstredactie v a n NRC Han­ delsblad, in e e n v r a a g g e s p r e k met zijn blad.

"Je hoort vaak de onjuiste stel­ ling dat de werkloosheid ver­ dwijnt als mensen maar hoog genoeg worden opgeleid. In de verkiezingsverhalen werd dit weer verkondigd. V olksbedrog. Het klopt wel op het niveau van het individu, want die kan zijn positie in de rij van sollicitanten verbeteren, maar niet op ma­ cro­niveau. Daar ontstaat het substitutie­effect: de lager ge­ schoolden worden verdrongen door de hoger geschoolden." Onderwijssocioloog dr. J a a p Dronkers in het Utrechts Univer­ siteitsblad.

"Wetenschappelijk onderzoek is iets raars. Het is niet iets dat je elke dag op je werk tegenkomt. Je leeft ermee, het is een hon­ derd procent absorberende be­ zigheid. " Bioloog dr. J .C.M. Smeekens v a n d e universiteit v a n Utrecht in Intermediair

"Wat we dus op school moeten leren is wetenschap te begrij­ pen. Experimenteren, niets 'Kies Exact'. Het is belangrijk een kind de praktijk van het weten­ schappelijk onderzoek te leren. Bijvoorbeeld dat er maar één manier is om er achter te komen of praten tegen een plant de groei en gezondheid van die plant bevordert. Tien plantjes op eeb rij; vijf elke ochtend een gesprek; vijf niet. En vervolgens na een half jaar maar kijken wat er is gebeurd. Daar is niets exacts aan." Aids­viroloog J a a p Goudsmit in een lezing in theater De Balie.

door A a d Meijer IK VIND her zó w D^r ffn Doc^ DE VA/£e< ej^ u TE/ïecf^r/cflM TOT SK. eeM }>LftfiTsj£ yooi\ f/^^^

l !

1 ( «-.1,^'

.JL=:z

;

@3 1

.\1K '

%

Vv, 1

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen