Ad Valvas 1989-1990 - pagina 329

AD VALVAS 8 FEBRUARI 1990 ü ^ B ^ ^ i H H H l ^ l ^ H ^ ^ ^ ^ ^ ^ ^ ^ i l ^ ^ ^ ^ H ^ ^ ^ ^ ^ ^ H i H ^ H H H I I ^ H H B ^ ^ ^ ^ ^ ^ H I I ^ ^ ^ H I I ^ ^ H H B i

PAGINA 5

Schuivende panelen bij de SRVU Rebels duo rekent af met stokpaardjes van studentenbond

Alles moet anders worden bij de studentenvakbond, vinden Arjan Spit en Bram Bos, leden van de actieve kern van de SRVU . Het moet maar eens uit zijn met die egoïstische, paternalistische en kortzichtige houding die de jaren tachtig kenmerkte. Een artikel in het bondsblad Frontaal, waarin ze dat beweer­ den, leidde tot flinke discussies­ binnen de bond. Ad Valvas zette voor­ en tegenstanders van de schuivende panelen om de tafel. Een nieuw decennium, een nieuw geluid. Met een schone lei op naar het jaar 2000. Dat soort overwegingen hadden Arjan Spit en Bram Bos, ac­ tieve SRVU ­leden en respectievelijk lid en oud­lid van de universiteitsraad ("maar dat staat hierbuiten"), toen ze besloten na een grondige gedachten­ wisseling eens radicaal van standpunt te veranderen. Sterft, gij oude vormen van de jaren tachtig! Onder de provo­ cerende kop Wij behoeven niet behar­ tigd kondigde het tweetal het morele bankroet van de SRVU als belangen­ behartigingsorganisatie af. In een vlaag van vernieuwingsgezindheid die zelfs Oostduitse partijleiders deed ver­ bleken, werden de drie heiligste huis­ jes van de bond naar de prullenbak verwezen. Zoals de studiefinanciering, jaren­ lang het belangrijkste item en het eni­ ge waar nog wel eens een massa voor op de been te brengen was. Ophou­ den daarmee, vinden Spit en Bos. Al dat gedemonstreer was slechts geba­ seerd op egoisme en gebrek aan soli­ dariteit: "In tijden waarin het speciale onderwijs ellenlange wachtlijsten . kweekte, bejaarden wegkwijnden in verpleegtehuizen en bijstandsmoeders kattevoer aten, kon er wat betreft de aankomende intelligentsia geen stui­ ver van af." Ook de eeuwige klaagzang over de onderwijskwaliteit was zo'n punt. Als studenten daar al iets aan kunnen doen, dan binnen de faculteiten, vond het tweetal, en niet in een studenten­ bond. Het derde stokpaardje was de strijd voor democratisering. Volgens de of­ ficiële leer van de SRVU moeten stu­ denten nog altijd meer te zeggen krij­

gen. Onnodig, vinden de twee nieuw­ lichters: onvrede over de inspraak­ structuur bestaat alleen maar in de harten van vakbondsbonzen.

Debat Dinsdagavond in het kale, felver­ lichte filmzaaltje van PH31. Met een glas pils voor zich (daarover bestond nog consensus) zitten ze om de tafel: de twee dissidenten, en Hester Eisses en Paul Pestman, bestuurders van de SRVU. Over de noodzaak het erfgoed van de bond overboord te gooien is men heel wat minder eensgezind. Niet dat het tegenwoordig haat en nijd is bin­ nen de blauwe barak van de SRVU ; een knuppel in het hoenderhok op z'n tijd moet kunnen, vindt Pestman, die "echt niet boos op Bram en Arjan is". Maar toch. "Er waren wel emotionele reacties", zegt Bos. "Mensen die zei­ den van 'potverdorie, je hebt het over dingen waar we altijd achter hebben gestaan en daar heb je het recht niet toe'. Er waren er ook die dachten 'Jezus, wat is er bij die jongens veran­ derd?'". Wat was er bij de jongens veran­ derd? "Eigenlijk niet zoveel. Dit soort discussies speelden ook vroeger al door ons hoofd", zegt Bos. "Maar het kwam er nooit van om daar diep over na te denken." De laatste tijd veranderde dat. De twee gingen een aantal avonden in diepe discussie, dronken een glas of wat, en kwamen tot hun conclusie dat de studentenbeweging op de hoofd­ punten haar doel heeft bereikt en dat het "op deze manier niet meer hoeft".

Dogma's Bos: "Ook omdat je als belangenbe­ hartigingsorganisatie alleen nog een groot aantal mensen de straat op krijgt als je een egoïstisch doel dient. En omdat er binnen de studentenvakbon­ den van die dogma's zijn, dingen waar je tegen moet zijn". De studiefinancieringsstrijd was zo'n dogma, vertelt Spit: "Eigenlijk was het een soort automatisme: we waren tegen élke verandering in het systeem, zonder dat we ooit met alter­ natieven kwamen. 'Dan bezuinig je maar op defensie' was altijd het ex­ cuus. Het hele idee van een organisa­ tie die alleen maar de belangen van de groep behartigt, zonder verder over de consequenties na te denken, daar wil­ len we vanaf. Ik denk dat we in feite

Bi]dragen. Martin Ensennk

Hij heeft inmiddels landelijke be­ kendheid gekregen: de Leidse hoogle­ raar Bartels, die ooit zwoer nooit meer een stropdas om te zullen doen en om die reden als een kleine jongen werd verwijderd uit een promotie­ commissie. Sinds afgelopen zondag heeft hij zelfs Van Kooten en De Bie aan zijn zijde, die verklaarden het dragen van een das ook nog altijd te verdommen. Hoe zit dat aan de VU? Mogen leden van de promotiecommissie zomaar de aula binnenschrijden zonder das om de hooggeleerde nek? Officieel wel.

linkser geworden zijn dan de huidige SRVU. Daar heerst een beetje een taboe op dit soort dingen". Dat gaat Pestman toch te ver. "Wat jullie in feite zeggen is: weg met alle thema's waar we tot nu toe mee bezig zijn geweest. Ik denk dat het wat ge­ compliceerder ligt. Als je de studiefi­ nanciering neemt: inderdaad, er is veel bereikt, maar dat is voor een belangrijk deel juist het gevolg van de studentenprotesten. Kijk maar naar de Harmonisatiewet." Eisses vult aan: "Het studiefinan­ cieringsstelsel is nog steeds niet opti­ maal, met name de toegankelijkheid niet. Mensen uit de lagere inkomens­ groepen zien nog steeds op tegen hoge schulden". Bos: "Maar de studentenbeweging heeft nooit prioriteiten willen stellen. Een grote toegankelijkheid is prach­ tig, maar dat betekent dus dat er min­ der geld is voor het onderwijs. Wat voor actie je ook voert, welke succes­ sen je ook boekt, je krijgt het altijd weer terug op je bordje, bijvoorbeeld door bezuinigingen op het personeel of ,op de studieduur. Nou, ik heb liever dat ik zes jaar kan studeren, met hoeff. "Ik heb er altijd wel een han­ gen". Maar ook een pedel laat wel eens een steekje vallen. Verhoeff toont de foto­ reportage van een pas gehouden pro­ motieplechtigheid. Eén van de aan­ wezige professoren draagt duidelijk een blauw­gestreepte das onder de toga. "Jou had ik te pakken moeten hebben, vrind", zegt de pedel met enige spijt in z'n stem.

Onderkast pedel waakt over professorale stropdas

Bram Bos (1.) en Arj an Spit ( r . ) : 'Wij behoeven niet behartigd'.

Volgens het promotiereglement van deze universiteit hoeven leden van de promotiecommissie alleen "toga en baret" te dragen (als zij hoogleraar zijn) dan wel "donkere, voor de gele­ genheid passende kleding" (voor niet­professoren). Over de das geen woord. Toch zou Bartels ook aan de VU pro­ blemen hebben ondervonden, en wel met F.W.H. Verhoeff, de pedel van de universiteit. Verhoeff handhaaft de ongeschreven regel dat onder de toga een wit overhemd en een zwarte das moeten worden gedragen, net als tijdens een oratie. Vrijwel iedereen houdt zich daaraan. Slechts heel af en toe constateert Verhoeff dat onder de toga een grijze of blauwe das schuil gaat. "Als ik dat ga toelaten is het einde zoek, dus in zo'n geval bied ik ze een zwarte das aan", zegt Ver­

Oh, die stem van mr. G.B.J.

een grote studieschuld, dan dat de kwaliteit achteruit gaat." Over naar een ander heikel punt, de inspraak. Met de invoering van de Wet op het Wetenschappelijk Onder­ wijs (WWO), een paar jaar geleden, werd er al aan de medezeggenschap van de studenten geknabbeld. Regel­ matig stijgen er uit adviesorganen ge­ luiden op die beweren dat de demo­ cratisering nog verder teruggedraaid moet worden. De studentenbonden daarentegen pleiten steevast voor een grotere zeggenschap, al doet de op­ komst bij universitaire verkiezingen vermoeden dat de democratie de meeste studenten worst is. Spit en Bos vinden dat er voldoende inspraak is. "Acties op dit terrein zijn gelukkig nooit gedragen door veel studenten", schreven ze in Frontaal. Pestman: "Als je ziet dat de studie­ richtingscommissie in feite niet meer is dan een adviesorgaan met heel wei­ nig bindende bevoegdheden, dan moet er echt nog wel het een en ander gebeuren." Eisses: "De macht komt steeds meer bij besturen in plaats van bij gekozen raden te liggen, de in­

toestand in de wereld blij ft verrassing Die stem! Even de ogen dicht en de redactie van Onderkast waande zich terug in haar kindertijd, toen de ra­ diopraatjes van die stem steevast de zondagse middagmaaltijd bedierven. De stem van mr. G.B.J. Hilter­ mann, sinds mensenheugenis buiten­ landcommentator bij de A VRO. Vo­ rige week was hij te horen in het au­ ditorium, waar hij het spits afbeet in een door het Vormingscentrum geor­ ganiseerde lezingenserie over 'de ja­ ren negentig'. Hiltermann begon zijn uiteenzetting over de toestand in de wereld van zo'n 5500 jaar geleden, om te eindi­ gen bij het heden. Aan voorspellin­ gen over het komende decennium waagde hij zich niet. W ant, vond mr. G.B.J., "niets is verschrikkelijker dan te weten hoe het in de wereld gaat lopen. Het moet een verrassing blijven!"

Foto Bram de Hollander spraak wordt steeds verder terugge­ schroefd." Wat moet er dan wel ge­ beuren? Pestman: de studierichtings­ comissie moet beslissingsbevoegdheid krijgen". Eisses: "En er moeten meer studenten in besturen". Spit, laconiek: "Ach, dat zou op zich wel aardig zijn hoor, maar ik vind niet dat een studentenbond zich daar­ voor hoeft in te zetten."

Maar stel dat de oude strijdpunten inderdaad hebben afgdeaan, wat dan? Moet de SRVU worden opgeheven? Bos en Spit vinden van niet. Met visionair elan schetsen zij hun beeld van de bond in de jaren negentig. Groepjes studenten, zo verwachten Bos en Spit, zullen naast hun studie en op eigen houtje interdisciplinaire werkgroepjes gaan vormen om eikaars vakgebied te bestuderen, of de rol van de wetenschap in de maatschappij. Zo ontstaat dan "een universiteit binnen de universiteit". De vakbond verleent nog slechts ondersteuning. Spit: "We zouden een congres kun­ nen organiseren met Oosteuropese studenten. We kunnen gaan experi­ menteren met nieuwe onderwijsvor­ men. We kunnen zelf veel meer van de studie maken!" Bos: "Studenten kunnen hun ken­ nis onderling uit gaan wisselen. Er moet een soort alfabetiseringscam­ pagne voor de Nederlandse student komen". Die gedachte spreekt de anderen ook wel aan. Eisses: "Maar ik denk dat je het naast de belangenbehartiging kunt doen. Het is niet het één of het ander." Pestman: "Ik zie dat soort dingen ook wel zitten. Er spreekt wel een ontzettend jaren zestig­idealisme uit, maar dat vind ik niet zo erg." Nog een paar brandende vragen. Betekent het feit dat Bos en Spit "zat zijn van acties", dat universiteitsbla­ den waarin Shell adverteert voortaan ongemoeid worden gelaten? "Nee", zegt Bos. "Want dat is niet zo'n actie waar studenten worden opgetrom­ meld uit egoïstische motieven". En wat gebeurt er als Ritzen in geldnood raakt en honderd gulden beknibbelt op de basisbeurs? Voor Pestman en Eisses staat het vast: de­ monstreren. Spit: "Nee, mij zie je niet meer op het Museumplein. Zeker niet als die overschrijding zou ontstaan doordat het aantal studenten is toege­ nomen. Als het puur door wanbeheer komt, dan misschien nog wel". Bos: "Mijn probleem is dat ik actievoeren eigenlijk heel leuk vind".

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen