Ad Valvas 1989-1990 - pagina 523

AD VALVAS 31 MEI 19901

I PAGINA 3

Evangelischen minder conservatief dan je denkt Godsdienstsocioloog Hijme Stoffels: Imago behoeft revisie Frank van Kolfschooten "Ik ben niet het type dat op een zeep­ kist gaat getuigen van zijn geloof. Dat heb ik in het begin van de jaren ze­ ventig wel geprobeerd, maar het werd niks. Ik heb ook folders uitge­ deeld in de Haagse Spuistraat, maar als mensen zagen dat het over Jezus ging en niet over een aaie, dan droop de teleurstelling van hun ge­ zicht. Toen bedacht ik dat er nog wel andere manieren zijn om je geloof te beleven." Hijme Stoffels, socioloog en theo­ loog, viel met zijn neus in de boter toen hij aan het begin van de jaren zeventig aan de VU kwam studeren. Amsterdam was op dat moment het magisch centrum van de internatio­ nale jeugdcultuur. Hippies, kabou­ ters, marxistische studenten, goeroes met him meditatietechnieken: het zal geen achttienjarige onberoerd heb­ ben gelaten, van gereformeerden huize of niet. In diezelfde jaren kwa­ men ook evangelische groeperingen op zoals de Children of God, de Jesus People, de Navigators, en Youth for Christ opende haar de ene koffiebar na de andere. Stoffels zag dat deze christelijke groe­ pen een merkwaardige aantrekkings­ kracht uitoefenden op zijn vrienden. "Ze vertelden speaaculaire beke­ ringsverhalen en zeiden dat hun le­ ven was veranderd. Ze begonnen uit bijbeltjes te lezen en maakten daar driftig aantekeningen bij. Ik vond dat maar vreemd, totdat het mij zelf ook overkwam. Niet zo speaaculair als bij sommige anderen, maar binnen en­ kele weken was ik een vaste bezoeker van de koffiebar van Youth for Christ."

Keurslijf Stoffels hield het na een jaar voor ge­ zien, omdat hij zich ongemakkelijk begon te voelen in het keurslijf van Youth for Christ. Na die tijd is hij wel andere evangelische groepen blij­ ven bezoeken. "Niet omdat ik er zo sterk in geloofde, maar omdat ik wil­ de weten wat mensen drijft om zich aan te sluiten bij een evangelische groepering en ook om te begrijpen wat er met mij zelf was gebeurd in mijn eerste jaar. Ik heb daarna ook vele sociaal­psychologische studies gelezen over bekeringen en persoons­ veranderingen." Na zijn sociologiestudie ging hij the­

De evangelische bewe­ ging In Nederland Is de afgelopen decennia ge­ groeid tegen de stroom van het ongeloof In. De evangelischen maken handiger gebruik van de moderne media dan de kerken. Het proefschrift van godsdienstsocio­ loog Stoffels laat zien dat hun conservatieve Imago aan revisie toe Is.

evangelischen voor het overgrote deel van reformatorischen huize zijn. Stoffels: "In die kerken praat men na de kerkdienst wel over de dommee, maar niet over de inhoud van zijn boodschap. Het is erg op uiterlijkhe­ den gebaseerd. Bij de evangelischen ligt veel meer nadruk op een reli­ gieuze praktijk met veelvuldig bijbel­ lezen en bidden." Dat deze uit de Verenigde Staten overgewaaide aanpak een succes is, bewijst volgens Stoffels het Flevo To­ taal Festival dat Youth for Christ ie­ der jaar organiseert in de Flevopol­ der. "Ik heb daar afgelopen zomer duizenden jongeren bij elkaar gezien. Punkers, heavy metal kids, brave scholieren, werkende jongeren, van alles liep er rond."

"Evangelischen doen volop mee aan de moderne ontwikkelingen." Foto Sidney Vervuurt AVC/VU

ologie studeren en kwam hij in con­ tact met de godsdienstsocioloog Dek­ ker. "Dat klikte vrij snel, omdat we allebei geïnteresseerd bleken in die evangelische groepen. Dekker zei een keer tegen me dat hij het zo raar vond dat de secularisatie en kerkver­ lating overal toesloegen, terwijl die groepen unverfroren de bijbelse boodschap naar voren bleven bren­ gen en ook nog beweerden dat hun aanhang groeide." Stoffels besloot in zijn proefschrift in kaart te brengen waar de Nederland­ se evangelischen in geloven, voor welke waarden ze staan en welke po­ sities ze innemen op de maatschap­ pelijke ladder. Hij schreef acht evan­ gelische organisaties aan met de vraag of ze wilden meewerken aan een schriftelijke enquête onder hun leden. Zes ervan, waaronder de Evangeli­ sche Alliantie, Jeugd met een op­ dracht en Youth for Christ Neder­ land, reageerden tot Stoffels verba­

zing zonder enige terughoudendheid positief. "Ze bleken zelf ook nieuws­ gierig naar de samenstelling van hun eigen aanhang. Vooral omdat ze ver­ moedden dat het beeld dat in de me­ dia van hen bestaat door mijn onder­ zoek zou moeten worden bijgesteld."

Modern Uit de meer dan elfhonderd enquêtes bleek inderdaad dat de typering van de evangelische beweging als een ui­ termate fundamentalistische, conser­ vatieve groepering, die voornamelijk bestaat uit mensen die zich aan de rand van de samenleving bewegen, aan herziening toe is. "Het zijn geen Katwijker vissers, boeren en manden­ vlechters, maar mensen die volop meedoen aan de moderne ontwikke­ lingen en bijvoorbeeld banen hebben in de verpleging, de academische we­ reld of de computerbranche." Dat de evangelischen (naar schatting een paar honderdduizend Nederlan­ ders) midden in het moderne leven

staan blijkt uit hun enthousiaste ont­ haal van nieuwe communicatiemid­ delen. Elk nieuw propagandamiddel is welkom, satelliet­televisie is het laatste nieuwtje in een lange rij. De Haagse evangelist Johannes Maas­ bach huurde bijvoorbeeld al in de ja­ ren zestig zendtijd op Radio Luxem­ burg om zijn blijde boodschap de ether in te sturen. Dat moet een gruwel zijn geweest voor de gereformeerde mannenbroe­ ders, die iedere vorm van stichtende communicatie anders dan van de kansel met groot wantrouwen beke­ ken. Toneel, bioscoop en televisie zijn pas na langdurige discussies ge­ accepteerd geraakt in protestants­ christelijke kring. Stoffels denkt dat de evangelische be­ weging met haar individualistische geloofscommunicatie een beter ant­ woord heeft gevonden op de moder­ nisering van de samenleving (met de bijbehorende secularisatie) dan de kerken. Het is niet toevallig dat de

Het is overdreven te stellen dat evan­ gelischen net zoveel van elkaar ver­ schillen als gewone mensen, maar hun maatschappelijke opvattmgen _ zijn wel degelijk opvallend pluriform. Het zal niemand verbazen dat ze abortus niet onder alle omstandighe­ den goedkeuren of dat ze seks vSor het huwelijk niet als een goede leer­ school zien. Maar dat veel evangeli­ schen euthanasie niet zonder meer van de hand wijzen mag wel opmer­ kelijk heten, meent Stoffels. "En de radicalen onder de evangelischen zei­ den zeer verrast,te zijn dat liefst 76 % van de ondervraagden het eens was met de uitspraak dat christenen ho­ ren te strijden tegen bewapening, ar­ moede en onrecht." Fundamentalisten die de bijbel wer­ kelijk op ieder punt letterlijk nemen, is Stoffels niet tegengekomen. Zelfs de meest geharde fundamentalist zal niet alles doen wat in een bijbelboek als Leviticus staat ('En ieder die een gestorven of verscheurd dier eet zal zijn klederen wassen, zich in water baden en onrein zijn tot de avond'). "Van zulke strenge wetten zal hij of zij dan zeggen dat die later in de bij­ bel worden gecorrigeerd of dat Jezus heeft gezegd dat het daar niet meer om gaat."

Geen 'kaasscliaaf' bij Letteren Reorganisatiecommmissie samengesteld Frank van Kolfschooten De Letterenfaculteit heeft een re­ organisatiecommissie samenge­ steld die een oplossing moet vin­ den voor het tekort op de facultai­ re begroting. Dit tekort is voor 1990 geraamd op 900.000 gulden. De reorganisatie zal niet verlopen volgens de zogenaamde 'kaasschaaf­ methode', waarbij het leed eerlijk over alle vakgroepen wordt verdeeld. Dit zou een "neerwaartse­spiraaleffect" hebben op het onderwijs en het on­ derzoek, meent het facuheitsbestuur. De reorganisatiecommissie zal haar bevindingen op zijn vroegst eind au­ gustus rapporteren aan de facuheits­ raad. Decaan G. Booy zegt niets over­ haast te willen doen, omdat hij alle

geledingen wil raadplegen. De reor­ ganisatiecommissie bestaat uit het huidige faculteitsbestuur, aangevuld met een vertegenwoordiger van de vakgroep kunstgeschiedenis en arche­ ologie. In de commissie zijn alle vak­ groepen vertegenwoordigd. Het tekort bij Letteren over 1990 zal vermoedelijk bijna een ton lager worden dan geraamd. Het college van bestuur heeft de universiteitsraad na­ melijk voorgesteld om Letteren 88.000 gulden te geven uit de pot 'arbeidsmarktknelpunten'. Dit bedrag mag gebruikt worden voor het oplos­ sen van personeelsproblemen. Het eerste slachtoffer bij Letteren lijkt al te zijn gevallen, nog voordat de reorganisatie op gang is gekomen. Drs. Anne Sebastian, docente Spaan­ se taal­ en letterkunde, zal haar con­ tract per 1 juli niet verlengd zien

worden. Spaans is geen aparte studie­ richting aan de VU, maar kan slechts als bijvak worden gevolgd. De belang­ stelling hiervoor is niettemin erg groot. Een groot deel van de studenten Spaans is echter afkomstig van­buiten de Letterenfaculteit. Vooral studen­ ten Economie, Medicijnen en Antro­ pologie maakten tot nu toe veel ge­ bruik van de mogelijkheid om Spaans te leren, omdat die vaak stages lopen in Spaanstalige landen. Nu de nood bij Letteren tot de lippen is gestegen ziet het faculteitsbestuur geen mogelijk­ heid meer om de niet­structurele hal­ ve formatieplaats van Anne Sebastian te financieren. Decaan Booij zegt alles geprobeerd te hebben om haar te behouden voor de faculteit. Het probleem is dat in het facultaire verdeelmodel alleen

vaste bedragen worden toegekend aan studierichtingen en niet aan bijvak­ ken. Het geld moest dus van elders komen, maar Booij kreeg overal nul op het rekest. Van de andere facultei­ ten was alleen Economie bereid om een bescheiden bedrag bij te dragen aan Spaans. Het Taaicentrum had ook geen geld over en de potjes voor internatio­ nalisering bleken voor andere doel­ einden bestemd te zijn. Het college van bestuur vindt het geen goed be­ leid om aparte potjes te maken voor allerlei voorzieningen. Spaans zal na het vertrek van Sebastian nog één docente overhouden. Dat moet vol­ doende zi)n om in ieder geval de stu­ denten Letteren en Economie Spaans te geven, meent Booij. De studenten uit de andere faculteiten zullen alleen

aan bod komen als de cursussen niet vol zijn. De voorzitter van de vakgroep taal­ kunde waartoe Spaans behoort, prof.dr. H. Meijering, vmdt de gang van zaken "hard en triest", maar ziet geen mogelijkheid om nog iets voor Sebastian te doen. "Het is ellendig als iemand die goed voldoet eruit moet, maar we hebben achter de schelmen van alles geprobeerd. De faculteits­ raad kan misschien nog een initiatief ontplooien." De volgende vergade­ ring van de raad zal echter pas na de zomer plaatsvinden. Enkele bijvakstudenten Spaans zijn nu m Ijltempo begonnen met een handtekeningenactie voor het behoud van de populaire docente, die in 1977 het Argentinië van generaal Videla ontvluchtte.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen