Ad Valvas 1989-1990 - pagina 477

PAGINA 9

AD VALVAS 26 APRIL 1990

'We zakken steeds verder weg' Medische faculteit vindt 469 personeelsplaatsen de uiterste grens Martin Enserink Een medische faculteit ­ dat was al sinds de oprichting van de Vrije Uni­ versiteit een wensdroom. Pas in 1950 was het zover. Zeventig jaar lang had het gereformeerde volksdeel centen en dubbeltjes voor de opleiding van christen­artsen bij elkaar gelegd. Dit jaar jubileert geneeskunde. Maar na veertig jaar doet de faculteit vooral denken aan de Russische familie uit het lied van drs. P., die op weg naar Omsk regelmatig kinderen de trojka uitgooide om de wolven op afstand te houden. Om het vege lijf te redden heeft de medische faculteit de afgelo­ pen tien jaar steeds meer personeels­ plaatsen moeten afstoten. Niemand is echt gerust op de afloop. Het begon allemaal met een RAWB­ rapport uit 1981, waarin de medische faculteiten in Nederland werden beoor­ deeld. Het onderzoek aan de VU werd als mager beoordeeld, een kwalificatie die de faculteit sindsdien is blijven ach­ tervolgen. In 1982 beschikten de medici nog over in totaal 586 formatieplaatsen. De twee grote bezuinigingsoperaties van de jaren tachtig, eufemistisch Taak­ verdeling en Concentratie (TVC) en Se­ lectieve Krimp en Groei (SKG) ge­ naamd, betekenden een reductie van in totaal ruim honderd arbeidsplaatsen. Nu is de faculteit verwikkeld in wat de post-SKG-operatie genoemd wordt, waarbij zo'n 22 plaatsen vervallen. De faculteitsraad ging twee weken geleden akkoord met een plan waarin die bezui­ niging uitgewerkt is. De faculteit komt daarmee precies op de haar toegekende formatie voor 1990 uit: 469 koppen, zo­ als de medici plegen te zeggen. Als het college van bestuur van de VU zijn poot stijf houdt, worden er in 1991 echter nog eens twintig plaatsen geschrapt, waarmee de faculteit net onder de 450 volledige plaatsen uitkomt.

Uitverkoop Van de 22 nu geschrapte plaatsen be­ horen er zestien tot het ondersteu­ nend en beheerspersoneel (OBP) en zes tot het wetenschappelijk personeel (WP). "De uitverkoop van het OBP is nu zo'n beetje in gang gezet", verzucht faculteitsraadslid J.G. Dolfmg dan ook. De OBP­geleding in de raad vond het bezuinigingsplan zo slecht dat men wei­ gerde puntsgewijs over de inhoud te dis­ cussiëren. Enkele OBP'ers hebben in­ middels contact gezocht met de vakbon­ den. "We denken er wel eens aan om de barricaden op te gaan, net als de ver­ pleegkundigen", zegt Dolfing. "We krij­ gen sterk het gevoel dat het bestuur van de faculteit zichzelf met de rug tegen de muur gezet heeft, door geld uit te geven dat er niet was. Daar draait het OBP nu voor op". Dolfing is bang dat bij een eventuele volgende ronde de klappen opnieuw bij het OBP zullen vallen. "In de wandel­ gangen hoor je wel eens zeggen: 'Wat is het probleem eigenlijk? We gooien er toch gewoon weer wat OBP uit?' Ik ben bang dat we aan het eind van het jaar om de tafel zitten om de volgende vijf­ tien OBP'ers aan te wijzen." De faculteit heeft inderdaad de afgelo­ pen jaren te veel uitgegeven, daar is ie­ dereen het over eens. Nieuw personeel werd aangesteld zonder al te veel reke­ ning te houden met het taakaanpas­ singsplan van de SKG­operatie. Het re­ sultaat: een tekort van ruim drie miljoen gulden. "Een enorm bedrag, dat erkent ook het bestuur", zegt faculteitsdecaan prof.dr. N.F.T. Arts. Volgens Arts draagt noch het bestuur, noch het be­ heer schuld aan die overschrijding. "Ik denk niet dat iemand iets te verwijten valt. Het bestuur heeft gezegd: 'We moeten de concurrentie aangaan', en heeft allerlei vernieuwingen ingevoerd. Daarbij is als het ware een stuk avon­ tuur ingecalculeerd. Ik denk dat we daar goed aan gedaan hebben, de facul­

Wat ging er mis bij ge­ neeskunde? Na twee bezuinigingsrondes in de taciitiger jaren staat de faculteit weer voor miljoenen in het rood. En weer moet vooral hiet niet­wetenschappelijk personeel iiet ontgel­ den. De toekomst? De medici vrezen de con­ currentie. Bij de UvA­fa­ cultelt wordt hetzelfde onderwijs met veel meer mensen gegeven. IVIaar het college van bestuur lijkt onverbidde­ lijk: volgend jaar moe­ ten er nog twintig men­ sen weg. "Er is bijna niemand die dit alle­ maal kan bevatten".

Archieffoto uit 1 9 6 9 : de medische faculteit in betere tijden teit is er sterker door geworden. We hebben ons kunnen profileren".

Verdrongen Maar hoe kon men de" ogen sluiten voor het steeds verder oplopende te­ kort? Arts: "We hebben het natuur­ lijk wel een beetje geweten, maar het is misschien wat verdrongen. Er was veel enthousiasme, de faculteit kon weer iets gaan betekenen. Niet dat we een houding hadden van 'we doen maar en dat halen we straks wel weer in' ­ dat niet." Misschien waren de medici wel zo kwistig met nieuwe arbeidsplaatsen omdat ze zich altijd wat misideeld hebben gevoeld door "het Hoofdge­ bouw", het college van bestuur. Tus­ sen de medische faculteit en het col­ lege hangt al jarenlang een wat katte­ rige sfeer. De oorzaak daarvan is een slepend verschil van mening over de hoeveelheid formatie waar de facul­ teit recht op heeft. Ans wil het daar eigenlijk niet meer over hebben. "We hebben nu een duidelijk bezuini­

tiek helemaal kan vatten", zegt Knoop. Terwijl de zaak volgens hem in wezen zo eenvoudig is: het college van bestuur laat de geneeskundefaculteit opdraaien voor de kosten van de vele kleine facul­ teiten en studierichtuingen aan de VU. "De medische faculteit krijgt niet het geld waar ze recht op heeft", zegt hij. "Het probleem van de VU is dat er te veel studierichtingen zijn met te weinig studenten." Doordat de minister de uni­ versiteiten geld geeft op basis van de studentenaantallen, 'verdienen' de grote faculteiten een groot deel van het bud­ get van de VU. Daarvan vloeit volgens Knoop een onevenredig klein deel naar de­faculteit. Volgens de fysioloog moet de universiteit oppassen met dit "afro­ men" van het budget van de medische faculteit. "Geneeskunde is de donor voor een groot stuk van de universiteit. Maar als de donor doodgaat is er voor de rest van de universiteit ook geen le­ ven meer."

het stafbureau van het College, schiet in de lach als hij dat hoort. "Dat is een beetje het gebruikelijke spel", zegt hij. "Elke faculteit vindt zichzelf onderbedeeld in vergelijking met de rest."

Open brief

Peptalk

Samen met andere bestuurlijke vete­

De faculteit kan dergelijke peptalk best gebruiken. De sfeer is er de laat­ ste maanden niet vrolijker op gewor­ den en er bestaat nog steeds vrees dat de faculteit het op den duur op kwa­ litatieve gronden zal afleggen tegen de veel sterkere zusterfaculteit van de UvA, waar met veel meer personeel evenveel onderwijs wordt gegeven. "We zakken steeds verder weg", zegt Knoop. "De sfeer is een beetje ge­ worden: 'er is toch niets meer aan te doen'. Levensgevaarlijk natuurlijk."

'We denken er wel eens aan om de barricaden op te gaan, net als de verpleegkundigen' gingsplan met een duidelijk eindge­ tal: 469. Wat er in het verleden ge­ beurd is, dat moeten we maar verge­ ven en vergeten" , vindt hij. Niet iedereen in de faculteit denkt er zo over. Prof.dr. A.A. Knoop, van 1983 tot 1987 lid van het faculteitsbe­ stuur en üd van de commissie die de SKG­operatie uitvoerde, kan zich nog steeds boos maken op het college. Twee maanden geleden nog hield hij voor het gehoor van de medische hoogleraren een betoog over hoe het allemaal ook weer in elkaar zat met de personeelsom­ vang van de faculteit. Compleet met overhead sheets en een A4­tje met de problemen in een notedop. "Er is bijna niemand die de problema­

ranen als oud­decaan Feenstra wend­ de Knoop zich onlangs in een open brief nog eens tot het College, om te wijzen op de onrechtmatigheid van de nieuwe bezuinigingen. Ze kregen nul op het rekest. Dat de geneeskunde een bijzondere positie inneemt in het geldverde­ lingscircus staat vast. Het is de enige faculteit die niet in het universitaire verdeelmodel zit. Dat is al zo sinds de universiteit dit verdeelmodel invoer­ de. De facuheit bevond zich op dat moment midden in de vorige bezui­ niging, zodat het model niet toepas­ baar was. Maar geneeskunde als donor van de universiteit? Ir. R. Zijlstra, hoofd van

Volgens Arts gaat het inmiddels weer wat beter met de faculteit en hij doet er alles aan om dat beeld uit te dra­ gen. "We moeten niet te veel in zak en as zitten", zegt hij. "Behalve inte­ ren moeten we ook weer wat meer investeren en etaleren. Er moet weer meer elan komen binnen de facul­ teit." Bungelde geneeskunde tien jaar gele­ den nog onderaan het RAWB­lijstje, nu zou de faculteit aanzienlijk beter uit de strijd komen, vermoedt Arts. "En op on­ derwijsgebied hebben we ook aardig ge­ scoord. In september gaat het nieuwe curriculum van start, waar hard aan ge­ werkt is."

Inmiddels lijkt de faculteit begonnen aan een klein goodwill­offensief bij de universiteitsraad. Als het college van bestuur de komende tijd onver­ murwbaar blijkt, is de faculteit im­ mers overgeleverd aan de UR, die uit­ eindelijk het laatste woord heeft. Op 9 april waren alle UR­leden uitgenodigd eens langs te komen om van gedachten te wisselen. De opkomst was bemoedigend, zegt Arts, en behalve een bezoek aan het la­ boratorium en een gezamenlijke lunch bevatte het bezoek een "allerplezierigste en openhartige discussie". Maar of de UR nu meer begrip heeft voor de pro­ blemen van de medici? "Ik denk dat de

boodschap is aangekomen dat genees­ kunde een zeer complexe faculteit is", denkt de decaan.

Limiet Maar wat als college en UR uiteinde­ lijk niet overtuigd raken van de noden van geneeskunde, en vast houden aan de verdere reductie tot 448 plaatsen? Ligt dan in het najaar het volgende krimpplan op tafel? "Ik ga daar gewoon niet van uit", zegt Arts. "Dat zou uiterst demotiverend werken. Die 469 is de limiet, dit moet het zijn en niet lager. Ik wil gewoon niet aan alternatieven denken". Dat laatste moet letterlijk genomen worden. Toen de commissie die het be­ zuinigingsplan op moest stellen aan het werk ging, kreeg ze van het college van bestuur de opdracht ook vast na te gaan hoe de volgende twintig arbeidsplaatsen geschrapt zouden kunnen worden. Het faculteitsbestuur wilde daar niet van weten. Of eventuele verdere bezuinigin­ gen nodig zijn, zal pas rond de zomerva­ kantie duidelijk zijn, vindt het bestuur, en daar hoeft niet op vooruit gelopen te worden. "Eén ding is duidelijk: het zal onmogelijk zijn de kaasschaaf opnieuw te hanteren", zegt Arts. Ook prof.dr. A.H.M. Lohman, die de bezuinigingscommissie voorzit, wenst niet op de details van dit schrikbeeld in te gaan. "Natuurlijk hebben we er al wel over nagedacht wat er moet gebeu­ ren als er verder bezuinigd moet wor­ den, wat God verhoede. Ik weet wel waar je dan zou moeten zoeken, maar dat vertel ik niet. Ik denk in elk geval niet dat je dan dezelfde groepen zou moeten pakken als we nu gedaan heb­' ben."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen