Ad Valvas 1989-1990 - pagina 243

I

8 DECEMBER 1989

PD\PL\F£

Piet Beert ema v a n het Centrum voor Wiskunde e n Informatica (CWI) duwt op enkele toetsen. Volgens het beeldscherm is het 9.30 uur in Amerika. "Kijk", zegt hij, "nu werk ik rechtstreeks met het p r o g r a m m a v a n e e n compu­ ter a a n d e Amerikaanse oost­ kust." Ondertussen is het in het Amsterdamse CWI e e n uur of drie in d e middag. Beertema d e ­ monstreert d e mogelijkheden v a n e e n wereldwijd computer­ netwerk. In luttele seconden k a n hij g e g e v e n s oproepen uit computers in Amerika, Austra­ lië, Korea, Israel of a n d e r e lan­ den. "Als je niet weet wat het is, lijkt het tovenarij", zegt drs. J.M. van Staveren. Hij is informaticus a a n d e VU. "Als je eermiaal g e ­ bruik m a a k t v a n e e n computer­ netwerk, wü je nooit meer zon­ der." Databestanden, onder­ zoeksgegevens, archieven e n a n d e r e informatie kunen met behulp v a n e e n computernet­ werk vliegensvlug worden uit­ gewisseld. O n d a n k s d e gigantische moge­ lijkheden kibbelen w e t e n s c h a p ­ pers e n a m b t e n a r e n al j a r e n over d e toekomst v a n zulke net­ werken voor d e universitaire g e m e e n s c h a p . Netwerken zelf s t a a n niet ter discussie, m a a r het kiezen v a n é é n b e p a a l d net­ werk is e e n bron v a n conflict voor wetenschappers e n be­ stuurders binnen e n buiten d e universiteit. O n d e r auspiciën ,van d e over­ heid is in 1986 130 miljoen gul­ d e n uitgetrokken voor d e a a n ­ leg v a n e e n computernetwerk voor universiteiten e n resear­ chinstellingen, het z o g e n a a m d e Surfnet. Begin volgend j a a r wordt d a t e e n netwerk dat ei­ g e n transportkabels huurt. Tot dusverre gebruikte het facilitei­ ten v a n d e PTT.

'Het computernet is slechts een politieke stunt'

Surfnet nog weinig in tel bij wetenschappers Begin volgend jaar verandert het Surfnet, het compu­ ternetwerk voor universiteiten, in een privénetwerk en huurt eigen kabels van de PTT. Voor de bestuurders reden voor een feestje, maar in en om de universiteiten lopen veel wetenschappers de rülingen over de rug. Het Surfnet is volgens hen niet in staat om dataverkeer met de rest van de wereld fatsoenlijk te regelen. "Surf­ net is slechts een politieke stunt", meent een informati­ cus. b e p a a l d e diensten niet k a n le­ veren of w a n n e e r deze elders goedkoper kunnen worden ver­ kregen. Bovendien heeft d e VU het voorbehoud g e m a a k t d a t gebruikers v a n het Unixsys­ teem, e e n b e p a a l d besturings­ systeem voor computers, g e e n beperkingen m o g e n worden op­ gelegd.

Zielloze organisatie De tegenstanders v a n Surfnet zien het als e e n gekunstelde, zielloze organisatie zonder sup­ porters; hooguit met g e d r e v e n bestuurders. "Of het moeten d e studenten zijn, die via het reken­ centrum in Amsterdam in a a n ­ raking komen met het Surfnet",

dat al l a n g in z w a n g is bij Unix­ gebruikers. "Misschien wist het coUege v a n bestuur het niet, m a a r wij h e b ­ b e n al e e n computernetwerk", zegt d e VU­informaticus H a n s v a n Staveren. Hij bedoelt het EUnet, e e n netwerk zonder cen­ trale organisatie, opgebouwd e n in stand g e h o u d e n door vrij­ willigers op universiteiten e n re­ searchinstellingen. "Dagelijks ontvangen wij drie of vier me­ g a b y t e a a n artikelen via dit net. Dat is evenveel als anderhalf duizend p a g i n a ' s A4." Het EUnet geeft t o e g a n g tot e e n scala v a n computers e n e e n schat a a n informatie over d e hele wereld. Zover is het Surfnet nog l a n g niet e n boze tongen

Henk Vlaming Een p a a r weken g e l e d e n kre­ g e n VU­wetenschappers e e n bevestiging v a n w a a r ze zo b a n g voor zijn. De VU heeft e e n eigen campusnetwerk w a a r ­ m e e faculteiten onderling g e g e ­ vens kunnen uitwisselen. De VU h a d t o e g a n g g e v r a a g d tot e e n wereldwijd Amerikaans net­ werk, het Internet. Dat geeft rechtstreeks t o e g a n g tot Ameri­ kaanse computerbestanden. Surfnet blokkeerde d e z e toe­ g a n g door bij d e Amerikanen b e z w a a r a a n te tekenen. Deze legden d e a a n v r a a g vervol­ gens terzijde. Surfnet heeft d e b e z w a r e n n a protesten uit d e VU ingetrokken, m a a r d e g e ­ schrokken academici zien er e e n bevestiging in v a n d e machtswellust v a n deze net­ werkbeheerder. Het wankele vertrouwen in d e kwaliteit v a n het Surfnet stoelt vooral op e e n v o o r w a a r d e die door d e subsidiegevende over­ heid a a n het net is gesteld. Het Surfnet zal zich v a n OSI, 'het

'Zweepmeester' "Er is g e e n behoefte a a n e e n privénetwerk e n die is er ook nooit geweest", zegt Piet Beerte­ m a v a n het CWI. "Het Surfnet is e e n politieke stunt geweest v a n m e n s e n die g o e d e connecties h a d d e n bij d e overheid. M et d e minister achter zich heeft Surf­ net v a n elke universiteit e e n contract afgedwongen. Als uni­ versiteit wordt je vrijheid d a a r ­ m e e ingeperkt. Er zijn diverse a n d e r e netwerken die het d a t a ­ verkeer goedkoper verzorgen. De overheid fungeert als e e n soort 'zweepmeester', w a n t als e e n universiteit niet wil meewer­ ken, k a n hét ministerie v a n On­ derwijs dreigen om geld voor automatisering achter te hou­ den." Ook d e VU heeft tot eind 1993 e e n contract met Surfnet BV af­ gesloten. Hierin staat dat alle dienstverlening voor universi­ teiten op het gebied v a n interlo­ k a a l computerverkeer exclusief is voorbehouden a a n Surfnet BV. Formeel m a a k t die clausule het mogelijk om e e n universiteit a a n te klagen w e g e n s contract­ breuk als ze gebruik m a a k t v a n a n d e r e netwerken. Het exclusi­ viteitsrecht voor Surfnet geldt echter niet w a n n e e r het Surfnet

Computers

kunnen

me t

elkaar prat en door middel

zegt e e n informaticus. "M aar die k e n n e n g e e n a n d e r netwerk. Zij kunnen het dus n e r g e n s m e e vergelijken." Het zijn met n a m e d e medewer­ kers op d e universiteiten die werken met het Unixsysteem die fel gekant zijn tegen het Surfnet, omdat ze er niet m e e uit d e voe­ ten kunnen. Ze vrezen dat het h e n zal beknotten in hun com­ municatiemogelijkheden. De te­ g e n s t a n d e r s v a n het Surfnet zweren bij e e n a n d e r netwerk

Advertentie

SPECTACULAIRE INTRODUCTIE AANBIEDING! NIEUWE COMMODORE 386 SX DE P C 50 II ' I-DU , 40 Mb HDU ' '.'.. intern geheugen (uitbreidbaar tot 16 Mb) M-1.80386 SX, 32 bit, 16 MHz processor ' i'allel, seriële aansluitingen ' VGA monoctiroom monitor EGA, CGA, MDA, Hercules compatibel 101 keyboard , Software COMMODORE IS AANGESLOTEN OP HET d , « SHOPNET VAN U14 iM^^iJJjJ

ConmiodonB

SERVICES

PRIJS:fl.6.295,TER INTRODU KTIE

van een

ne t werk

b e w e r e n dat het ook nooit zover zal komen. Op dit moment k a n Surfnet n o g slechts weinig service leveren. Critici vinden het contract met Surfnet d a a r o m voorbarig. G e ­ bruikers v a n het EUnet vrezen dat Surfnet zijn via het contract vastgelegde macht zal a a n w e n ­ d e n om hun d e t o e g a n g tot ieder a n d e r netwerk te verbieden. Omdat Surfnet volgens h e n n o g weinig in huis heeft, vrezen ze v a n d e rest v a n d e wereld te worden afgesneden. "Wij vre­ zen v a n d e buitenwereld te wor­ d e n geïsoleerd", zegt prof. dr. A. Tanenbaum, hoogleraar infor­ matica a a n d e VU.

TIJDELIJK

fl.5.395r inci BTW enciuiief evt locale aflever en/ol idminisl'Sliekosien

OP = OP Deze actie ts geldig vanal 11 december 1989

U14 Information Services BV. Kruisweg 805 A, 2132 NG Hoofddorp, tel: 0 2 5 0 3 - 3 2 0 3 3 , fax:02503-12119.

VU­informaticus Van Staveren vindt het Surfnet op zich niet slecht. Voor faculteiten die nog zonder netwerk werken is het e e n uitermate nuttige zaak. Maar Surfnet moet d o e n wat zijn t a a k is, zo zegt hij: e e n net­ werk m a k e n e n niet proberen om a n d e r e netwerken te over­ vleugelen of lam te leggen. Surf­ net probeert dat toch, conclu­ deert hij.

Foto Kees Keuch, AVC/VU

protocol v a n d e toekomst', moe­ ten bedienen. Dat protocol be­ vat e e n set regels voor compu­ tercommunicatie. Die h e b b e n bijvoorbeeld betrekking op taal, grammatica e n technische w e ­ tenswaardigheden. Elke computerfabrikant bouwt zo'n protocol in zijn machine. Nu al b e s t a a n er wereldwijd dui­ zenden protocollen. Verschillen­ d e netwerken kunnen alleen met elkaar communiceren als ze e e n gelijk protocol h e b b e n . OSI, door sommigen smalend e e n 'studeerkamerprotocol' g e ­ noemd, moet e e n door iedereen gebruikt protocol worden. Dat wil nog niet e r g vlotten. Er is weliswaar e e n versie, m a a r d e Amerikaanse variant d a a r v a n wijkt zoveel af v a n d e Europese, dat er v a n d e b e o o g d e eenheid g e e n sprake is. Sommigen m e ­ n e n dat het OSI­protocol e e n doodgeboren kindje zal zijn. Hierdoor k a n Surfnet n o g wei­ nig bieden. OSI is n o g onont­ wikkeld e n het Surfnet is in d e praktijk e e n DECnet. M et het DECprotocol kunnen echter weinig mensen overweg. DEC

~B1

is het protocol v a n computerfa­ brikant Digital. Deze fabrikant d e e d Surf d e nodige a p p a r a t u u r c a d e a u in d e oprichtingsfase. "Wij hier h e b b e n dat altijd e e n stomme zet gevonden", zegt Van Staveren. "Het is onver­ standig om e e n landelijk net­ werk te bouwen e n dat vast te pinnen op é é n fabrikant. Verre­ w e g d e meeste computergebrui­ kers m a k e n gebruik v a n e e n vrij protocol, het TCP/IP protocol. Dat is het meest leverancier­on­ afhankelijke protocol ter w e ­ reld."

Beheer H. Roosenboom is niet e r g onder d e indruk v a n d e kritiek op het Surfnet. Hij is voorzitter v a n d e Stichting Surf, d e grootaandeel­ houder v a n Surfnet BV. "In d e discussie spelen ideologische opvattingen over het b e h e e r v a n e e n netwerk e e n rol. Het EUnet draait hoofdzakelijk o p vrijwilligers. Het is hoofdzake­ lijk liefdewerk­oud papier. Die formule werkt niet." "Mensen die goed thuis zijn in d e materie kunnen eenvoudig e e n netwerk in d e lucht houden. M a a r het wordt a n d e r s als je e e n m a s s a l e grroep gebruikers hebt. Die willen e e n robuust hulpmiddel e n verder g e e n g r a p p e n . Wetenschappers wil­ len d a a r g e e n tijd in steken, d a a r h e b je e e n professioneel b e h e e r voor nodig. Ik denk d a t het Nederlandse deel v a n het EUnet in toenemende m a t e zal worden geconfronteerd met problemen omtrent d e continuï­ teit v a n het netwerk. Het a d hoc­ achtige karakter zou v e r v a n g e n moeten worden door iets stevi­ gers." Zijn g e d a c h t e n g a a n daarbij uit n a a r Surfnet BV. "Surfnet onder­ handelt met het EUnet over het b e h e e r d e t o e g a n g op hun com­ puter HP4NL.", weet L.A.W. Trippelvitz v a n d e Dienst Coör­ dinatie Computeraangelegen­ h e d e n v a n d e VU. "Die geeft t o e g a n g tot Amerika. D a n con­ troleert Surfnet ook het TCP/IP verkeer v a n d e universiteiten in Nederland." Tijdens e e n bijeenkomst v a n computergebruikers a n d e r h a l ­ v e week g e l e d e n kondigde Erik Huizer v a n Surfnet a a n dat het zich n a a s t het OSIprotocol ook zal b e d i e n e n v a n het TCP/IP­ protocol, hoewel dat nadrukke­ lijk niet is t o e g e s t a a n door d e overheid. "We moeten dat n a a r boven toe verkopen, m a a r dat zal wel lukken", zei Huizer. De buitenwacht toont zich wei­ nig gecharmeerd. "Ze willen TCP/IP bieden", zegt Piet Beer­ tema v a n het CWI. "M aar dat h e b b e n ze niet. Dat betrekken ze v a n het EUnet e n d a n plak­ ken ze er e e n sticker v a n Surf op. Pronken met a n d e r m a n s ve­ ren heet dat. Het is tekenend voor d e manier w a a r o p ze d e dingen aanpakken." O n d a n k s alle weerzin v a n ver­ schillende wetenschappers te­ g e n Surfnet BV, lijkt e r o p ter­ mijn nauwelijks e e n alternatief voor omvangrijk dataverkeer tussen d e universiteiten voor­ h a n d e n . O n d a n k s die monopo­ liepositie heeft het Surfnet zich nog niet bewezen. "Je moet het beoordelen op wat het kost e n w a t het opbrengt", zegt Trippelvitz. "Daar is nu nog weinig over te zeggen, want het is n o g in opbouw. Door onder­ zoeksgegevens uit te wisselen b e s p a a r je je onderzoekskosten. Surf, d e e i g e n a a r v a n Surfnet, doet meer d a n het regelen v a n dataverkeer. Het overweegt bij­ voorbeeld ook advisering bij d e aanschaf v a n digitale telefoon­ centrales door universiteiten. Die zouden d a a r d o o r goedko­ per uit kunnen vallen. Het is niet zo dat er uitsluitend n a d e l e n a a n het Surf zittten."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen