Ad Valvas 1989-1990 - pagina 401

I PAGINA 5

AD VALVAS 15 MAART 1990

'Rekeningrijden theoretiscli ideale oplossing' Vervoerseconomen zien nog geen panklare oplossing voor fileprobleem Henk Vlaming "Ik wist niet dat dit er ook bijhoorde", schertst de kersverse hoogleraar vervoerseconomie dr. P. Rietveld, wanneer de fotograaf van de VU hem samen met collega Simons laat poseren voor een kiekje. Wellicht is dit een nieuwe ervaring, want het tweetal loopt over van bereidwilligheid. Na een kwartier worden de professoren, half verscholen achter een kantoortafel, eindelijk vereeuwigd. !n februari was professor dr. mr. J.G.W. Simons (48) nog secretaris van de Rotterdamse Kamer van Koophandel, terwijl Rietveld (37) hoofddocent regionale economie aan de VU was. De toga die de economische faculteit om hun schouders drapeerde, heeft daar weinig aan veranderd. De leerstoel vervoerseconomie beslaat 0,4 werkweek, ofwel twee dagen per week. Simons moet hem evenwel delen met Rietveld, wat neerkomt op één dag per professor. De rest van de tijd is Rietveld dus nog steeds hoofddocent, terwijl Simons vier dagen per week op de burelen van de Rotterdamse kamer van koophandel is. Voor een vervoerseconoom zijn het interessante tijden. Files op de wegen, milieuproblematiek, rekeningrijden, extra tunnels, reiskostenforfait, het kan niet op. "Wij hopen van elkaar wat te leren", glimlacht professor Simons. "We zijn fors complementair", beaamt Rietveld. Wat ze bedoelen is dat ze elkaar niet in de haren zullen vliegen, want ze hebben een verschillende leeropdracht. Rietveld moet zich bezighouden met vervoers- en verkeersonderzoek, terwijl Simons zich over het vervoers- en verkeersbeleid zal buigen. "Maar sommige zaken hebben wel een raakvlak", zegt Simons.

Prijsverhoging "De geleiding van de mobiliteit staat hoog op de agenda", vertelt Rietveld. "Hoe moet je de extreme mobiliteit 20 buigen dat Nederland leefbaar blijft en toch in economische zin geen schade oploopt? Uit economisch oogpunt is er veel te zeggen voor een verhoging van de prijs die de consument voor mobiliteit moet betalen." Nu financiert de weggebruiker ongeveer negentig procent van het wegennet in de vorm van brandstofac-

cijns en motorrijtuigenbelasting. "In de jaren zestig en zeventig is er veel geïnvesteerd in het wegennet", legt hoogleraar Rietveld uit. "Dat kon dus een redelijke groei van het verkeer verwerken. Toen kwam begin jaren tachtig de economische stagnatie. Sinds die tijd is er weinig in het wegennet geïnvesteerd. Met de aantrekkende economie nam echter de mobiliteit toe. Nu is de gemiddelde groei van de mobiliteit vijf procent per jaar. Steeds meer mensen doen een beroep op de rijkswegen en dat wordt in de hand gewerkt doordat de prijs voor transport beneden de kostprijs ligt." Uit zuiver theoretisch oogpunt bekeken vindt Rietveld het rekeningrijden een "perfecte oplossing". Rekening rijden betekent dat een automobilist een heffing betaalt voor het gebruik van overvolle wegen. "Degene die mobiel is krijgt precies dat prijskaartje gepresenteerd dat mobiliteit kost", zegt Rietveld. "Nu is dat totaal niet het geval." Simons spreekt hem niet tegen, is ook geen regelrechte tegenstander van rekeningrijden, maar de beleidsman in hem ziet desondanks bezwaren. "Het is een systeem dat is bedoeld om de capaciteit van de wegen

Een sollicitatiecursus is er echt niet voor de kneusjes "Gaat u zitten, meneer. Kunt u de ideale baan voor u zelf schetsen?" De sollicitant verstomt. De stilte wordt verbroken: "Hoeveel wilt u gaan verdienen?" Het zweet komt los, maar de tong van de jonge academicus blijft verlamd. De personeelsfunctionaris aan de andere kant van de tafel schrapt een naam van een lange lijst sollicitanten. Solliciteren is geen pretje. Zeker niet als je nog nooit met dat bijltje hebt gehakt. In de loop van de jaren tachtig heeft zich een groep dienstverleners over de onervaren sollicitant ontfermd. Commercieel of niet

Foto Sidney Vervuurt AVC/VU

De hoogleraren dr. mr. J. G. W. Simons en dr. P. Rietveld

Arbeidsmarkt

Mark Plekker

*j^SSW¥^=WW^t^"'^

Per 1 maart werden dr. P. Rietveld en dr.mr. J.G.W. Simons benoemd tot hoogleraar vervoerseconomie. Hoewel ze hetzelfde vak doceren, staat elk van beiden een verschillende oplossing van het fileprobleem voor ogen: rekeningrijden versus gescheiden rijbanen.

commercieel. Individueel of in groepsverband. Het Vormingscentrum van de Vrije Universtiteit is al tien jaar actief op dit gebied. Toen in 1980 de arbeidsmarkt voor leerkrachten inzakte, werd er een cursus voor deze beroepen opgezet. "De behoefte bleek echter algemener te zijn. Daarom hebben we besloten een algemene cursus solliciteren op te zetten," zegt Greetje de Jong, coördinatrice van de cursussen van het Vormingscentrum. De belangstelling voor deze cursussen is groot. "We werken jammergenoeg met een wachtlijst." In het seizoen '88'89 deden 80 mensen mee aan

ten volle te benutten", voert hij aan. "Als daardoor de files verdwijnen, hoeft er geen heffing meer te zijn. Rekening rijden helpt zichzelf dus om zeep." In de praktijk ziet hij dat nog niet gebeuren. "Ik ben bang dat het een verkapte vorm van belasting zal worden." Daardoor zou mobiliteit, speciaal goederen- en zakelijk verkeer, wel eens onverantwoord duur kunnen worden, waarschuwt hij, waardoor Nederlands concurrentiepositie ten opzichte van de buurlanden kan worden aangetast. Het transportwezen is goed voor acht procent van het bruto nationaal produkt en driehonderdduizend banen. "Nu bestaan er nauwelijks verschillen in kostprijs", betoogt Simons. "Duitsland is een procent duurder, België is drie procent goedkoper en Frankrijk zes. Maar als we doorgaan met verhoging van de kosten, worden de verschillen steeds groter. Ik zeg altijd maar dat we over enige tijd Portugezen met een sterk Rotterdams accent tegen kunnen komen. Een Nederlandse directeur vestigt zich in Lissabon en haalt de chauffeurs uit de lage-loon landen. Dat is een groot gevaar, want kennis ebt weg naar het buitenland. Dit is een politiek ele-

de cursus solliciteren. Door geldgebrek kan het Vormingscentrum geen extra cursussen inlassen om aan de behoefte te voldoen. Het volgen van zo'n cursus is een stuk vanzelfsprekender geworden, zegt De Jong. "Een aantal jaren geleden dachten de mensen nog dat er iets met je mis was, als je een cursus solliciteren deed. Die houding is veranderd. Het is geen cursus voor kneusjes. Als je nog nooit gesollicteerd hebt, kan je een hoop leren." Na afloop van de cursus is de hele cyclus, van het zien van een advertentie in de krant tot het voeren van het eindgesprek en alle tussenstappen geoefend. "We halen de grootste blunders er uit. De arbeidsmarkt voor de meeste academische beroepen is zo krap dat het in je voordeel is als je weet waar je op moet letten," aldus Greetje de Jong." Ook het bureau "Profiel" helpt mensen bij het solliciteren. Van de veertig individuele gesprekken die er maandelijks worden gevoerd, is ongeveer

ment dat je internationaal moet zien te regelen. Vervoerstechnisch gezien bestaat Nederland niet meer. De politiek komt nu van de EG." ,

Technische oplossingen Een financiële oplossing noemt hij "vanuit de theorie goed. Maar", zo vervolgt hij, "ik denk dat die politiek onverstandig is. De gevolgen in de Nederlandse randgebieden zullen ingrijpend zijn. Heel de Randstad loopt leeg, want je kunt geen industrie vinden die zich er nog wil vestigen. Dat vind ik het grootste gevaar. Waarom zou je mensen bang maken met een systeem dat op z'n vroegst in 1996 zal worden ingevoerd? Dan zeg ik: begin eenvoudig. Het is poHtiek verstandiger om naar technische oplossingen te zoeken. Bijvoorbeeld om gescheiden rijbanen voor vrachtverkeer en woon-werkverkeer aan te leggen. Dit soort mogelijkheden is nog te weinig onderzocht." Een scheiding van verkeer betekent dat er meer dsfalt gestort zal moeten worden, een maatregel die toch al voor de hand ligt. "Wat de dichtheid van het netwerk betreft kan er nog heel wat gebeuren", oordeelt Simons. Rietveld kan zich ook vinden in een gedeeltelijke asfaltoplossing. "Maar

een kwart met jonge academici. In zijn vorige werkkring als personeelsfunctionaris deed direkteur A.R.Jansma de ervaring op dat werknemers "er vaak alleen voor staan". Veel aandacht gaat uit naar het begeleiden van organisatorische veranderingen. Werknemers die wat anders willen moeten dat zelf uitzoeken. Het bureau heet niet voor niets "Profiel". "Een van de belangrijkste doelstellingen is het zo goed mogelijke profileren van een klant als deze gaat solliciteren," zegt Jansma. Hij geeft een voorbeeld: "Neem de sociologen, deze reageren vaak met z'n honderden op dezelfde functie. Je kan dan niet algemeen blijven, maar je moet je klant profileren, inkleuren. Wat opleiding betreft zijn ze namelijk gelijk aan elkaar. Dat inkleuren is dus specifiek voor ons werk." De standaardcursus van zijn bureau omvat zes 'sessies'. Aan' de hand van een concrete vacature wordt de sollicitatieprocedure doorgenomen.

dan alleen voor het goederenvervoer", vindt hij. "Het personenvervoer zal het met het bestaande wegennet moeten doen." Als er klappen moeten vallen, zo vinden beide hoogleraren, dan maar in het woon-werkverkeer, want dat is uit economisch oogpunt veel minder belangrijk. Wordt het wegennet niet uitgebreid, dan rest uitsluitend een financiële oplossing van het fileprobleem. Rietveld twijfelt overigens aan de uitvoerbaarheid van een scheiding tussen zakelijk en overig verkeer. Hij vreest dat zoiets niet zal worden geaccepteerd. "Zit je met je personenauto in de file en naast je is een hele lege baan. Dat is natuurlijk wel wat zuur. Ik kan me voorstellen dat rekeningrijden op andere bezwaren stuit. Theoretisch denk ik dat het goed in elkaar zit en dat het een gezond model is. Maar ik denk dat er zoveel risico's in de maatschappelijke acceptatie zitten dat het voorlopig niet grootschalig valt in te ' voeren, uitgezonderd misschien bij nieuw te bouwen tunnels. Vervoer is een complex gebeuren dat verband houdt met het allerlei factoren uit het economisch verkeer. Het is zo'n complex probleem dat er geen eenvoudige toverformule voor bestaat."

Gesprekstraining is een prominent onderdeel van de begeleiding zoals Jansma die geeft. "Sturing en beïnvloeding door de sollicitant is van groot belang voor het verloop van het sollicitatiegesprek." Het éénrichtingsverkeer, dat kenmerkend is voor de meeste sollicitatiegesprekken, moet doorbroken worden. Er moet een tweezijdig gesprek op basis van gelijkwaardigheid ontstaan. Het gesprek moet een geanimeerd karakter hebben. Wij doen onze klanten hiervoor een aantal technieken aan de hand," zegt Jansma. Hij is zelf personeelschef geweest en weet dus wat een potentiële werknemer in een gesprek moet doorstaan. Op het einde van de cursus is er een rollenspel waar de 25 tijdens het sollicitatiegesprek meest gestelde vragen op de sollicitant-in-opleiding worden losgelaten. Ook de cursus van het Vormingcentrum heeft deze vragen voor de cursist op een rijtje gezet. De inleiding van dit stukje was een voorbeeld uit

deze lijst met listige vragen. Om de sollicitant te wapenen voor het soUicitiatiegesprek krijgt de cursist van het Vormingscentrum ook "lastige vragen aan bedrijven en instellingen". Een brutaal voorbeeld, waar menig personeelsfunctionaris waarschijnlijk niet van terug zal hebben: "Wat is het grootste probleem waar uw staf op dit moment mee worstelt?" Greetje de Jong meent overigens dat de juiste brief of aanpak niet bestaat. "Je moet zoeken wat het beste bij je persoonlijkheid past." Tot slot nog de prijs van een en ander. Een individuele "sessie" bij bureau "Profiel" van een uur en een kwartier kost studenten ongeveer ƒ 85,-. Een cursus bestaat uit zes sessies. Bij het Vormingscentrum kost de cursus van zes bijeenkomsten in groepsverband totaal ƒ 15,-, inclusief materiaal. AUes heeft zijn prijs. Inlichtingen: Vormingscentrum, t el. 020 5484524; bureau "Profiel", t el. 02290 30377.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen