Ad Valvas 1989-1990 - pagina 142

n:

fDVp3^/ps

20 OKTOBER 1989

Griffioen moet postmoderniteit van de VU verbeelden Kracht, vrijheid, waakzaamheid, zorgwildigheid, nieuwsgierigheid. Dat allemaal moet het nieuwe beeldmerk van de VU uitstralen. Het beeldmerk, een griffioen, werd deze week a a n het publiek gepresenteerd. De vormgeving van het fantasiebeest is "postmodern": iedereen mag ook zijn eigen associaties bij het beeldmerk hebben. Daarmee wordt benadrukt dat het karakter van deze universiteit niet voor éen uitleg vatbaar is. Het twintig jaar oude logo, een blokvormig vignet met de letters VU, was dringend a a n vervanging toe. Het werd als te saai voor deze tijd gezien en bovendien had zo ongeveer elke afdeling van de VU op de Macintosh een eigen variant op het logo gemaakt. Daardoor ontstond een allegaartje van vaak amateuristische beeldmerken. Niet echt bevordelijk voor de herkenbaarheid van de VU in haar totaliteit. In het nieuwe beeldmerk wordt de naam van de universiteit voluit geschreven. De ervaring leerde dot de afkorting VU nog altijd door velen wordt verbonden met het VU ziekenhuis of de Volksuniversiteit. Over de nieuwe huisstijl is ongeveer twee jaar nagedacht. Het beeldmerk is ontworpen door het Amsterdamse bureau BRS Premsela Vonk, in nauw overleg met een zwaarbemande klankbordcommissie van de VU. De directe kosten bedroegen 192.000 gtdden, nog afgezien van de vele uren die VUfimctionarissen a a n het project hebben besteed. Het resultaat is een fantasiebeest met het onderlijf van een leeuw, kop en vleugels van een adelaar en de oren van een paard. Door een geraffineerd grafisch trucje kijkt het beest naar achteren, de wijde wereld in: het is nieuwsgierig zoals het ook wetenschappers en studenten betaamt.

Collage Opvallend is de diversiteit van stijlen die in het plaatje naar voren komt. De romp van de griffioen is bijna klassiek gedetaUleerd, de kop is met een mathematische precisie getekend, terwijl de vleugels niet alleen vrijheid symboliseren, maar ook daadwerkelijk vrij zijn weergegeven. Deze coUage-achtige stilering van de griffioen moet tot uitdrukking brengen dat de VU een voor-meer-dan-één-uitlegvatbaar karakter heeft. Deze griffioen is eigentijds en postmodern, zo heet het. Vele, vele versies van de griffioen zijn over tafel gegaan voordat een definitieve keuze werd gemaakt. De ene afbeelding was te wreed en te machtsbelust, de ander was te statisch.

Wim Crezee de volgende deed weer te veel denken a a n een logo van een vliegtuigmaatschappij, of nog erger: van een verkeerde politieke partij. Natuurlijk had men kunnen kiezen voor een duif, of voor een schip met daarop een P en een kruis - christelijke symbolen bij uitstek. Maar volgens vormgever Sietze Walters van BRS Premsela Vonk zijn deze symbolen "platgetreden" en dragen ze "een loodzware pretentie" uit. Met de griffioen is bewust gekozen voor een illustratief merk en niet voor een woordmerk of een monogram, waar vele andere xmiversiteiten hun briefpapier van voorzien. Wolters: "Het gaat erom dat je je onderscheidt van andere instellingen en organisaties. Bij woordmerken en monogrammen kun je als ontwerper spelen met driehoekjes, vierkantjes, rastertjes - noem alle varianten maar op. Esthetisch gezien kan dat allemaal fraai vormgegeven worden, maar het is de vraag of dat soort beeldmerken bijdragen a a n de herkenbaarheid. Een vignet met de letters VU is natuurlijk heel veUig, maar niet echt sterk."

universiteit past danwei of de grafische stilering nog up to date is. "Vergelijk het met een gebouw dat je om de zoveel jaren opknapt of anders inricht." Een vernieuwing van een huisstijl heeft, hoe je het ook wendt of keert, te maken met het imago dat een instelling uitstraalt, of beter: wil uitstralen. De opmaat voor het nieuwe imago van de VU werd al in 1988 gegeven. Toen bracht het VU-bestuur het boekje Gewoon bijzonder viH. In dat boekje werden de pretenties van de VU als christelijke universiteit behoorlijk teruggeschroefd. "In veruit de meeste opzichten is de VU te vergelijken met iedere andere universiteit in ons land", luidde meteen al de eerste zinsnede. Het gereformeerde bolwerk, dat a a n het einde van de vorige eeuw was gesticht door Abraham Kuyper om wetenschap te bedrijven vrij van de "modernistische tijdgeest",

houdt er thans geen "eigen, exclusieve wetenschapsvisie" meer op na. De VU is in de loop der tijd uit de ivoren toren gekropen en onderhoudt, aldus nog steeds de teneur van het boekje, innige contacten met Jan en alleman. Pluriformiteit, open discussie, bezirming op de wetenschap en de noden van De keuze van de kleur blauw is de mensheid, kleurige veelvorniet erg orgineel, geeft Wolters migheid - dat waren van nu af toe. Veel bedrijven en instellin- aan de slagkreten waarmee de gen hanteren die kleur voor hun VU de komende decennia tegehuisstijl vanwege de vriendelij- moet wü treden. laat-duizend-bloemenke uitstraling en de politieke Deze neutraliteit (in tegenstelling tot bloeien-filosofie klinkt nu ook bijvoorbeeld rood en groen). door in de verantwoording van "Door een lichte variant blauw de nieuwe huisstijl. Drs. H.J. te nemen, hebben we ons toch Brinkman, voorzitter van het wUlen onderscheiden van bij- college van bestuur, is zeer envoorbeeld de KLM en de Post- thousiast over het beeldmerk. bank." De pasteltint, die overi- "Het is een complexe voorstelgens niet voorkomt op de be- ling en het biedt een rijkdom interpretatiemogelijkhestaande kleurenkaarten en spe- aan ciaal voor dit project ontwikkeld den. Een universiteit kan het is (voor de kenners: drie delen zich permitteren om hiervoor te reflex blue, gemengd met 15 de- kiezen. Zo'n organisatie leeft imlen transparant wit), moet het mers van de complexiteit." toch wat agressieve beest een Volgens Brinkman verkeert de vriendelijker cachet geven. Bo- universiteit in een spanning van vendien wordt hiermee het ele- twee "stijl-oriëntaties": modern ment vrijheid extra benadrukt. en postmodern. Hij zelf voelt Blauw is immers de kleur van de zich verwant met de laatstgelucht, en daarmee van de vrij- noemde oriëntatie en ontleent daaraan ook zijn waardering heid. voor het beeldmerk. "Deze grifDe ervaring van Sietze Wolters fioen heeft een vertellend kais dat een nieuw beeldmerk on- rakter. Hij doet een beroep op je geveer tien jaar standhoudt. voorstellingsvermogen; het Dan moet opnieuw bekeken symbool is niet eenduidig geworden of het merk nog bij de

koppeld a a n datgene wat het kdn voorstellen. Het laat ruimte voor een meervoudige interpretatie en het brengt je fantasie aan de gang. Meer dan bijvoorbeeld een duif dat zou doen en natuurlijk veel meer dan bij de huidige VU-letters." "Mijn inschatting is dat als de griffioen discussie zal oproepen, het precies om die meerduidigheid zal gaan. Dat breukvlak modem/postmodern zal waarschijnlijk aanzienlijke fricties opleveren. Het zijn twee verschillende paradigma's. Daar is verder weinig a a n te doen. Het is een kwestie van appreciatie: kies je voor Mozart öf Bach - dat zijn twee verschiUende kunststijlen."

Ontwerpen van de gritfioen die verkeerde associaties opriepen. Ze deden te veel denken aan een vliegtuigmaatschappij, een heavy metal rockgroep, hells angels, danwei een dubieuze politieke partij.

Tien jaar terug zou men binnen de universiteit nog vreemd hebben opgekeken tegen zoveel poespas rond een logo. En ook nu zullen sceptici zeggen dat de beste reclame gemaakt wordt door prestaties op het gebied van onderwijs en onderzoek. Waarom besteedt de VU (maar ook de andere universiteiten) hier zoveel aandacht aan? Brinkman: "Tien jaar terug zou zo'n operatie onmogelijk zijn geweest. Het beeld van de VU? Dat vonden we toen niet interessant. De studenten kwamen wel birmen. Nu zijn we veel actiever geworden in het communiceren met de buitenwereld, ook in ons eigen belang. Zorg dat men weet wat je hier doet. Herkenbaarheid en huisstijl zijn dan de logische consequenties. Sommigen zullen zeggen: 'dat gewoel met die logo's is meer iets voor bedrijven.' Nu, dan zeg ik: tot op zekere hoogte zijn wij een bedrijf, weliswaar met eigensoortige kenmerken." In het beeldmerk komt, volgens de bestuursvoorzitter, ook de 'hoogheid' van een universiteit naar voren. "Wetenschapsbeoefening is een zeer eenzijdige maar sterk ontwikkelde activiteit van mensen, waar je een hoop respect voor kan hebben en voor kan vragen. Vanuit dat zelfrespect moet je je als universiteit niet voegen naar het platte

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen