Ad Valvas 1989-1990 - pagina 108

K

PD\PJ^/PS

29 SEPTEMBER 1989

Programma Bezinningscentrum 1989 - 1990 Het Bezinningscentrum (BC) van de Vnje Universiteit organiseert jaarlijks tal van activiteiten die ook voor personen van buiten de universiteit toegankelijk zijn Op deze Info-pagina staat het programma over het cursusjaar 1989-1990 centraal. In dit cursusjaar viert het BC zijn tweede lustrum. In dat kader worden dit jaar ook de zogenaamde BC-lezingen georga- niseerd, die dit keer verzorgd worden door de bekende duitszwitserse theoloog Hans Kung

Activiteitenprogramma

Het Bezinningscentrum kent een eigen activiteitenprogramma van gespreksgroepen, studiedagen en lezingen Daarnaast is een aantal stafleden betrokken bij de organisatie van cursussen die onder het label Studium Generale worden georganiseerd Voor de genoemde activiteiten geldt dat de toegang is pnncipe vrij is voor medewerkers van de universiteit, studenten als ook geïnteresseerden van buiten de VU

Gespreksgroepen Gespreksgroepen en leeskringen tellen afhankelijk van het onderwerp zo n zes tot zeven bijeenkomsten per cursusjaar De frequentie is eenmaal per maand of eenmaal in de dne weken De leesknng over Musil s Der Mann ohne Eigenschaften loopt door tot en met het cursusjaar 1990/1991

Der Mann ohne Eigenschaften

Deze groep is met bestemd voor mensen die met Maarten t Hart vinden dat Der Mann ohne Eigenschaften van Musil het meest onleesbare boek dat ooit werd geschreven is Maar wel voor mensen die geïntrigeerd zijn door dit fascinerende boek, en tegelijk ervaren hebben dat het om een werk gaat dat inderdaad met lekker weg leest De groep heeft een eenvoudige doelstel- ling met elkaar de leesuitgave van De man zonder eigenschappen van begin tot einde lezen en bespreken in de hoop dat ieder na afloop kan zeggen dat zijn of haar inzicht in dit meesterwerk verdiept is We gaan uit van gewone lezers specifieke kennis op literair-wetenschappelijk, cultuurhistorisch of wijsgeng terrein is met noodzakelijk Het is de bedoeling dat de groep een keer in de maand bij elkaar komt Bij voldoende belangstelling start de groep in januan 1990

Procestheologie

Dr J van der Veken koos basisteksten uit de proces-theologie o a van A N Whitehead en Ch Hartshorne Hij vertaalde ze en gaf daarbij een toelichting De teksten bewegen zich rondom

thema s als de relatie tussen God en de wereld, het spreken voer God en de implicatie van een relationele denken over God Dit alles is te vinden in het boekje God en wereld uitgegeven in de sene Sleutelteksten van Meinema te Delft In een knng die eens per dne weken samenkomt, zal dit werk gelezen en besproken worden Het gaat om een wijsgerige theologie die vooral het gesprek met de natuurwetenschappen wenst te voeren We proberen het zo eenvoudig mogelijk te houden Een poging tot verstaan dat is de bedoeling Vooral voor een geloofswaardenng van de met-menselijke natuur is de procestheologie van belang

God zoekt de mens

Onder de titel God in search of Man schreef Abraham Joshua Heschel een filosofie van het jodendom Een Nederlandse vertaling verscheen onder de titel God zoekt de mens (Uitgave de Haan) We beginnen met dit lijvige boek Er zullen twee academische jaren nodig zijn om het in groepsverband uit te krijgen Eerder werden in knngen van het Bezinningscentrum twee andere kleinere werken van Heschel gelezen Zijn gedachten blijken mensen tot in hun hart aan te spreken Een spirituele ervanng is het om rondom de lectuur samen te komen Wat het boek God zoekt de mens betreft, op de achterkant van de Neder- landse uitgave staat godsdienst is een antwoord op de diepste vragen van de mens In God zoekt de mens verricht Heschel een speurtocht naar vergeten vragen, wijsbegeerte als de kunst van het stellen van de juiste vragen In zijn filosofie van het jodendom komen de essentiële vragen aan de orde en de antwoorden die het jodendom daarop te geven heeft De kring komt eens in de dne weken bij elkaar

Vrees en beven

Dit IS de titel van een van de meest bekende werken van Soren Kierkegaard, waann het offer van Izaak door Abraham centraal staat Dit gebeuren, waarvan de bijbel vertelt, is voor Kierkegaard aanleiding om een paar scherpe vragen te stellen zoals Bestaat er een theologische suspensie

van het ethische' Ofwel Wat gaat boven algemeen geldige geboden u i f Een andere vraag Be- staat er een absolute plicht tegenover God"? Op onnavolgbare, soms beklem- mende wijze, stelt deze man uit de 19e eeuw vragen die van alle tijden zijn We lezen het boek in de vertaling van drs Wim R Scholtens Bestellingen van het boek kunnen bij het Bezinningscentrum worden gedaan Er zullen ongeveer vijf bijeenkomsten nodig zijn om het boek samen te lezen Eenmaal per dne weken is het tempo om ieder die wil mee te laten doen

Arabische literatuur In het voorjaar organiseert het Bezinningscentrum onder het label Studium Generale een cursus over de Islam Als aanvulling op deze cursus zal een leesgroep Arabische literatuur worden georganiseerd Het ligt in de bedoeling om in ieder geval boeken uit Egypte, Turkije, Marokko en Syrie in de besprekingen te betrekken Wat Egypte betreft wordt bijv gedacht aan Nagieb Mahfoez die in 1988 de nobelprijs voor literatuur heeft ontvangen De leesgroep komt eens in de dne weken bij elkaar In totaal zijn 6 bijeenkomsten gepland

Lezingen van IHans Kung De theoloog Hans Kung zal in november van dit jaar aan de Vrije Universiteit twee lezingen geven Een op maandag 6 november (15 30 uur) en een op dinsdag 7 november (10 00 uur) Beide lezingen zullen plaats vinden in de aula van de universiteit (hoofdgebouw) Kung heeft nauwelijks introductie nodig HIJ is immers een van de weinige theologen die ook bij het zogenaamde grote publiek bekend zijn Natuurlijk vooral door zijn conflict met Rome Kenmerkend voor hem is de niet-opportumstische manier waarop hij zich in dat conflict opstelt Maar Kung verdient natuurlijk om nog meer redenen de faam die hij heeft Niet in de minst belangrijke plaats omdat hij anders dan vele andere theologen enn slaagt om in algemeen begrijpelijke taal te schrijven Zijn boeken zijn dan ook met alleen voor vaktheologen toegankelijk maar ook voor met-theologen Zijn werk treft ook de aandacht omdat het om een kntische, echt oecumenische theologie gaat Vanaf het begin van zijn werk is hij als katholiek theoloog sterk beïnvloed door de reformatie HIJ IS wars van elk benauwd confessionalisme Maar net zo als hij het Romeinse autontaire traditionalisme kritiseert neemt hij de vrijheid om de tendensen tot fundamentalisme en lege innerlijkheid binnen het protestantisme te kntiseren

HIJ heeft een intens besef van de noodzaak dat het geloof bij de tijd blijft, zowel in aanpassing als in confrontatie Al die kenmerken, zijn theologische waarachtigheid, zijn toegankelijk taalgebruik, zijn oecumenische oriëntatie, zijn gevoeligheid voor nieuwste ontwikkelingen en problemen, komen naar voren in de twee lezingen die hij zal geven In beide lezingen - die hij in het Nederlands zal uitspreken ' - staan de ingrijpende verandenngen centraal die de godsdienst en het religieus bewustzijn hedentendage meemaken De eerste lezing heeft de titel Godsdienst in de kentering van de tijd Een theologische analyse Het gaat daann om de vraag naar de toekomst van de godsdienst tegen de achtergrond van de omslag van moderniteit naar postmoderniteit Heel anders dan in de Nederlandse theologische scene waann die vraag nogal eens tot tobbenge beschouwingen aanleiding geeft, ontwaart Kung geen ondergang maar nieuwe kansen voor de godsdienst, weliswaar in minder kerkelijke vorm meer diffuus maar wel degelijk levend en betekenisvol voor de (post)moderne cultuur Een tweede lezing heet Geen vrede in de wereld zonder vrede tussen de godsdiensten een oecumenische weg tussen waarheidsfanatisme en waarheidsrelativisme Hebben chnstelijke theologen zich tot dusver bijna uitsluitend met internchnstelijke kwesties bezig gehouden, de laatste jaren is onder hen de neiging waar te nemen zich sterker op het gesprek met de wereldgodsdiensten te richten Kung is daarin een van de voorlopers Hij begin deze lezing met aan te geven, dat een echt gesprek tussen de wereldgodsdiensten van levensbelang kan zijn voor de vrede in de wereld Waarna hij vervolgens het probleem behandelt hoe men dan met de vraag naar de waarheid om moet gaan Is er een theologische weg denkbaar waarlangs men de waarheid van elk van de andere godsdiensten kan erkennen en waarlangs men toch met de waarheid van de eigen godsdienst prijs geeff Welke houding moeten we aannemen tegenover de andere wereldgodsdiensten'

Overige lustrumactiviteiten Dinsdagmiddag 7 november zal het Bezinningscentrum zijn tweede lustrum vieren De middag zal beginnen op een manier die past bij een centrum dat als een van zijn voornaamste doelen heeft om wetenschapsmensen en studenten te stimuleren na te denken over levensbeschouwelijke en religieuze aspecten van wetenschap De dne studiesecretanssen zullen namelijk iets laten zien van hun werk Dat zal

INFO Aanvragen voor Info-paginas richten aan Redactie Ad Valvas, Hoofdgebouw kamer OD01 Tel 4330 of 6930

gebeuren in dne parallel lopende workshops Ze zullen dat doen door een thema van dne verschillende kanten te bekijken En dat thema zal zijn Geloven in de moderne tijd Kunnen we als moderne misschien wel postmoderne mensen nog wel geloven' Of hebben we zoveel vertrouwen zoveel geloof in de moderne tijd zelf dat het geloof er feitelijk bij inschiet' Of zijn deze vragen misschien helemaal verkeerd en staan christelijk geloof en(post-) moderniteit met met elkaar op gespannen voet' Wim B Drees zal een aspect van deze omvattende problematiek belichten door in te gaan op de verhouding tussen de wereld van geloof en theologie aan de ene en de wereld van de natuurwetenschap aan de andere kant Anton van Harskamp zal nadenken over de vraag Geloven zonder zekerheid' HIJ zal iets vertellen over de toenemende belangstelling voor religie en over de manier waarop in de sociale wetenschappen over de verhouding moderniteit en godsdienst gedacht wordt Bert Musschenga zal ingaan op de vraag op welke wijze chnstelijk geloof en moraal in de moderne tijd met elkaar verbonden kunnen worden De lustrumvienng van het Bezinningscentrum zal echter met opgaan aan deze drie zware studieuze inleidingen Wim Haan beheerder van het centrum, zal in vogelvlucht iets vertellen over de motivatie zeg maar de mentaliteit die hij in de loop der tijd achter de activiteiten van het centrum ontwaard heeft Informatie over de activiteiten van het Bezinningscentrum kunt u verkrijgen bij:

Bezinningscentrum Vrije Universiteit, De Boelelaan 1087A, 1081 HV Amsterdam. Tel. 5483812.

Cursussen Studium Generale 1989 - 1990 De VU kent net als andere universiteiten een Studium Generale programma buiten-curnculaire activiteiten bedoeld om het inzicht in de samenhang der wetenschappen te stimuleren Waar in andere universiteiten het Studium Generale een breed skala van lezingen, culturele programma's e.d organiseert, zijn aan de VU diverse instanties die buiten-curriculaire activiteiten organiseren Vormingscentrum, Bezinningscentrum, Algemeen Cultureel Centrum, Instituut voor Ethiek, Centrum voor Algemene Vorming en Faculteit der Wijsbegeerte Het Studium Generale programma 1989-1990 bestaat uit vier cursussen die georganiseerd zijn door resp. Vormingscentrum, Faculteit der Wijsbegeerte, Bezinningscentrum en Instituut voor Ethiek Voor studenten is het onder bepaalde voorwaarden mogelijk studiepunten te verkrijgen Die mogelijkheid is vanuit twee zijden gelimiteerd (a) de student moet in een fase van zijn studie verkeren waann hij van de zogenaamde vrije keuzeruimte gebruik kan maken (b) de studiepunten kunnen alleen worden behaald bij VU-docenten Bij het sekretariaat van de kommissie voor het Studium Generale is nadere informatie omtrent de regeling verkrijgbaar Deelname aan de Studium Generaleactiviteiten is in pnncipe gratis voor zowel studenten medewerkers als geïnteresseerden van buiten de universiteit Met het oog op de vaststelling van zalen is het wenselijk dat personen die deel willen nemen aan een of meer cursussen zich inschrijven met

de m deze folder opgenomen inschrijfbon Voor alle cursussen wordt een syllabus vervaardigd met achtergrondinformatie literatuur en een korte samenvatting van de inleidingen die worden gehouden De syllabus is tegen kostprijs aan de zaal of bij het secretanaat van de commissie verkrijgbaar De cursusbijeenkomsten vinden plaats in nader aan te kondigen zalen in het hoofdgebouw van de Vrije Universiteit (de Boelelaan 1105)

Cursus 1 VORMINGSCENTRUM: MA GRENZEN

PROGRAM-

Vrijheid - onvrijheid 26 oktober De vrijheid van de ontwerper , prof ir C Weeber 2 november Het verschil tussen T B S en straf , mevr dr A T M Besamusca-Ekelschot

Denken - werkelijkheid 9 november De werkelijkheid een doorn in het vlees van de wetenschap prof dr H E S Woldnng 16 november Een nieuw soort ethisch denken' , dr J S Reinders Afwijkend - normaal 23 november Gek of normaal een kwestie van afspraak i , dr L J Joele 30 november De culturele bepaaldheid van normaal gedrag , prof dr P Kloos Maatschappelijke grenzen - eigen grenzen 7 december Alternatieven voor strafrecht naar een nieuwe grens , prof dr H Bianchi 14 december Journalistieke vrijheid en verantwoordelijkheid , mr V H Lebesque Aanvang: 15.30 uur.

Cursus 2 FACULTEIT DER WIJSBEGEERTE: KURSUS GROTE FILOSOFEN 18 oktober Plato de eerste grote filosoof , dr D T Runia 25 oktober Van nachtuilskuiken tot Arendsoog Anstoteles over de conditie van de mens , prof dr A P Bos 1 november Thomas van Aquino het verlangen naar weten en het geloof , prof dr J A Aertsen 8 november Descartes Zoeken naar

kennis en levenskunst , dr E van Leeuwen 15 november Immanuel Kant hoogtepunt en keerpunt in het moderne denken , prof dr J van der Hoeven 22 november Het humanisme van Karl Marx , prof dr S Griffioen 29 november Nietzsche en het Postmodernisme , mevr dr L D Derksen 6 december Levinas en de liefde , mevr drs A T Bruggeman-Kruyff 13 december Ludwig Wittgenstein Filosoferen op het scherp van de snee prof dr W R de Jong Aanvang: 16.00.

Cursus 3 BEZINNINGSCENTRUM: KURSUS ISLAM 10 januan 1990 Mohammed leven en werken van de Apostel van Allah , dr W Raven 17 januan De Koran als openbaringstekst , prof dr A Wessels 24 januari Grondslagen van de Islam de vijf zuilen, voorschriften en geloofsleer , A van Bommel 31 januan Wet en staat in de Islam , prof dr H J Daiber 7 februan Vroomheid en mystiek prof dr D O Mulder 14 februari Taal, schrift en literatuur , dr W Raven 21 februan Islam en chnstendom , prof dr A Wessels 28 februari Ontmoeting met Moslims in Nederland en West-Europa , drs J Slomp

7 maart Islamitisch fundamentalisme , dr K Wagtendonk 14 maart Moslimvrouwen in islamitische en met-islamitische landen drs G Speelman Aanvang: 16.00 uur.

Cursus 4 INSTITUUT VOOR ETHIEK: WAT MAAKT DE MENS TOT MENS??? 6 februan Het onderscheidend menselijke in de geschiedenis van het westerse denken prof dr C A van Peursen 13 februan Etnocentnsme en supenonteitsdenken een verschijnsel van alle tijden en alle culturen' drs D Moesbergen 20 februan Hebben dieren bewustzijn' , dr B Voorzanger 27 februan Belangen van dieren tegenover belangen van mensen over de morele status van dieren , dr H Verhoog 6 maart Wanneer wordt uit mensen geboren leven menselijk leven' prof dr A W Musschenga 13 maart Kunnen computers bewustzijn krijgen' , dr J J Beishuizen 20 maart Menszijn als opdracht prof dr E H van Olst Aanvang: 16.00 uur. Informatie bij: Secretariaat Kommissie voor het Studium Generale, p/a Bezinningscentrum VU, De Boelelaan 1087A, 1081 HV Amsterdam.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen