Ad Valvas 1989-1990 - pagina 273

PDVpI^/FS

12 JANUARI 1989

Wachttijden soms opgelopen tot twee j a a r

Visolie komt van pas bij transplantaties

VU ziekenhuis dreigt met patiëntenstop

Levertraan blijkt toch nuttig Levertraan, d e oorzaak v a n heel wat kindertrauma's, blijkt een nuttige functie te h e b b e n bij patiënten die e e n o r g a a n t r a n s ­ plantatie h e b b e n o n d e r g a a n . Om afstoting v a n het p a s geïm­ planteerde o r g a a n te voorko­ m e n krijgen zij v a a k medicijnen toegediend die hun afweersys­ teem remmen. Visolie , gezuiver­ d e levertraan, blijkt nu e e n deel v a n d e schadelijke bijwerkin­ gen v a n die afweer­remmende stoffen te voorkome^. Dat schrijft d e internist drs. H.J.G. Bilo in het proefschrift Fish oil: a Panacea?, w a a r o p hij deze week is gepromoveerd. Bilo onderzocht hoe visolie d e bijwerkingen beïnvloedt v a n ci­ closporine, dat onder a n d e r e wordt toegediend a a n trans­ plantatiepatiënten e n lijders a a n d e huidziekte psoriasis.

Het VU z i e k e n h u i s w e i g e r t dit j a a r m e e r p a t i ë n t e n o p te n e m e n als d a a r g e e n extra geld tegenover staat. De w a c h t l i j s t e n zullen d a a r d o o r toenemen. Dat zei dr.ir. P. Ros, voorzitter v a n d e r a a d v a n bestuur v a n het VU ziekenhuis, vorige week in een nieuwjaarstoespraak. Door onder a n d e r e d e vergrij­ zing en het optreden v a n nieu­ we ziektes zoals aids, zijn d e taken v a n het ziekenhuis d e af­ gelopen zes j a a r met tien pro­ cent toegenomen, terwijl het budget met vijf procent is inge­ krompen, aldus Ros. Vorig j a a r steeg het a a n t a l op­ n a m e s met n e g e n procent. Er s t a a n nu 2450 patiënten op d e wachtlijst. De wachttijd is mini­ m a a l drie m a a n d e n , m a a r voor sommige specialismen is die op­ gelopen tot één d twee jaar. Het laatste half j a a r moesten per m a a n d 60 acute gevallen n a a r a n d e r e ziekenhuizen worden doorverwezen. Volgens Ros is er e e n "schrij­ n e n d e tegenstelling" ontstaan tussen enerzijds d e theorie v a n d e beleidsmakers, die voortdu­ rend plannen m a k e n om d e ca­ paciteit v a n d e ziekenhuisvoor­ zieningen verder te verlagen, en anderzijds d e praktijk v a n d e werkers in het veld, die rnet e e n

Ir. P. Ros: "De grens is

bereikt"

Foto Michel Claus, AVCAOJ

steeds grotere werkdruk wor­ den geconfronteerd. Tot nu toe kon de groei v a n het a a n t a l o p n a m e s worden opge­ v a n g e n door verhoging v a n d e

efficiëntie en d e werkdruk. Nu is er echter e e n grens bereikt, zo w a a r s c h u w d e d e bestuursvoor­ zitter in zijn toespraak.

(Wim Cr e eze )

Universiteiten rommelen met cijfers

VU krijc[t meer HBO'ers, m a a r minder eerstejaars De toeloop v a n propaedeuse­studenten a a n d e VU is dit j a a r opnieuw iets afgenomen. O p 1 december 1989 h a d d e n zich 1953 studenten voor de p r o p a e d e u s e inge­ schreven (in 1988 w a r e n het er nog 2044). Maar het totale a a n t a l studenten is toch toegenomen. O p d e peildatum w a r e n dat er 11.831 (294 meer d a n in 1988). Die toename is te d a n k e n a a n d e instroom v a n HBO­ ers in de doctoraalfase. Dit j a a r zijn 733 HBO­ers inge­ stroomd, tegen 526 het j a a r daarvoor. Vergeleken met vijf jaar geleden is er zelfs sprake v a n e e n toename met 85 %. Een a n a l y s e v a n d e cijfers n a a r studierichting toont a a n dat men g e e n relevante uitspraken kan doen door aUeen n a a r d e cijfers over e e n j a a r te kijken. De studierichtingen die vorig jaar veel meer eerstejaars kre­ gen (Engels, natuurkunde, eco­ nometrie en informatica), blij­ ken nu stevig g e d a a l d te zijn. En de studierichtingen die vorig jaar veel inschrijvingen verlo­ ren (pedagogiek, Nederlands en bewegingswetenschappen), zitten nu juist weer flink in d e lift.

Landelijk De terugloop v a n d e inschrijvin­ gen voor d e p r o p a e d e u s e kost de VU geld, omdat d e financie­ ring v a n het wetenschappelijk onderwijs gekoppeld is a a n deze aantallen. HBO­instromers leveren g e e n geld op. Het mmis­ terie betaalt ruim 7000 gulden voor d e gemiddelde student

(bèta­studenten leveren meer op). Van het geld dat d e VU misloopt door d e daling zouden acht volledige b a n e n b e t a a l d kunnen worden. De situatie a a n d e VU wijkt niet af v a n het landelijke beeld. Ook elders zijn d e inschrijvingen voor d e p r o p a e d e u s e licht ge­ daald, terwijl het a a n t a l instro­ mers uit het HBO juist is toege­ nomen. Omdat deze laatste studenten g e e n geld in het laatje brengen heeft de Vereniging v a n Sa­ menwerkende Universiteiten (VSNU) inmiddels bij het minis­ terie v a n OW a a n d e bel ge­ trokken. Het is echter onwaarschijnlijk dat minister Ritzen zich dit voor­ j a a r gevoelig zal tonen voor d e klachten v a n d e universiteiten. Hij heeft in e e n interview al la­ ten weten dat hij de weg die deze HBO­ers afleggen erg om­ slachtig vindt.

Afgestraft Het huidige financieringssys­ teem maakt het voor d e univer­

Frank v a n K olfschooten siteiten aantrekkelijk om te rom­ melen met d e o p g a v e v a n d e eerstejaars­aantallen. Dat ge­ beurt d a n ook bij e e n a a n t a l instellingen, volgens ir. C.H. Ja­ cobi v a n d e dienst Financieel Economische Zaken a a n d e VU. Een gebruikelijke methode is om een HBO­student eerst wat kleine tentamens te laten d o e n in d e propaedeuse, e n hem d a n p a s toe te laten tot d e doctoraal­ fase. A a n d e VU worden HBO­stu­ denten tot nu toe ingeschreven in het doctoraal, w a n n e e r dat onderwijskundig ook maar enigszins kan. Maar het voort­ zetten v a n dit g e d r a g wordt vol­ gens Jacobi wel steeds moeilij­ ker, w a n n e e r het zo duidelijk fi­ nancieel wordt afgestraft. Een a m b t e n a a r v a n het ministe­ rie v a n OW blijkt volledig op d e hoogte v a n het manipuleren v a n d e cijfers door sommige universiteiten. Het ministerie maakt volgens hem echter nog g e e n aanstalten om in te grij­ pen. "Iedereen weet dat er ge­ rommeld wordt, en niet alleen met d e HBO­instromers. Wij wij­ zen de universiteiten er alleen op dat hun g e g e v e n s gevali­ deerd moeten kunnen worden door een accountant", aldus de woordvoerder.

Ciclosporine heeft als groot n a ­ deel dat het d e nierfunctie a a n ­ tast en bloeddrukverhogend werkt. Bij patiënten die b e h a l v e ciclosporine ook visolie te slik­ ken kregen, steeg d e nierfunctie met bijna twintig procent, terwijl d e bloeddruk met e e n kleine tien procent afnam. Bilo denkt dat visolie nog meer gunstige e i g e n s c h a p p e n heeft. Zo blijken d e rode bloedcellen v a n personen die dagelijks zes

E

g r a m visolie slikken flexibeler te worden. Dat zou de doorbloe­ ding v a n h a a r v a t e n (zeer d u n n e bloedvaten) kunnen bevorde­ ren. Al eerder is vastgesteld dat volken die veel vis consumeren, zoals Eskimo's, weinig last v a n hart­ en vaatziekten hebben. De oorzaak ligt waarschijnlijk in het feit dat visolie e e n groot a a n t a l sterk onverzadigde vet­ zuren bevat.

Elke week vis Volgens Bilo is veel meer onder­ zoek nodig n a a r d e gunstige werking v a n vis e n visolie. Zelf is de promovendus e r v a n over­ tuigd dat e e n visrijk dieet d e kans op hart­ e n vaatziekten verkleint: "Ik eet é é n keer per week vis", zegt hij. "Eigenlijk zou dat twee keer moeten zijn". Dat opgroeiende kinderen tien­ tallen jaren w e r d e n g e p l a a g d met d e onsmakelijke levertraan h a d overigens een heel a n d e r e achtergrond. Levertraan werd g e p r o p a g e e r d v a n w e g e d e gro­ te hoveelheid vitamine D. In d e gezuiverde visolie v a n tegen­ woordig, die in capsulevorm bij d e drogist te koop is, zit g e e n vitamine D meer. De olie wordt g e w o n n e n uit 'vette' vissen als makreel, zalm en haring.

(Martin Ens e rink)

Herbebossing Himalaya zal overstromingen niet voorkomen Er bestaat g e e n directe relatie tussen d e ontbossing die in d e bergen v a n Nepal plaatsvindt en het optreden v a n overstro­ mingen in het dal v a n d e G a n ­ ges en d e Brahmaputra. De in­ ternationale plannen om tot e e n grootscheepse herbebossing v a n d e Himalaya te komen, op­ gesteld n a d e overstromings­ r a m p v a n 1988 in Bangladesh, zijn d a n ook gedoemd te falen. Tot die voor vele deskundigen verrassende slotsom komt dr. L.A. Bruijnze e l, werkzaam bij d e faculteit der Aardwetenschap­ pen, op grond v a n een uitge­ breide literatuurstudie. Volgens d e g a n g b a r e opvattin­ g e n worden d e overstromingen in d e benedenloop v a n d e G a n ­ ges en d e Brahmaputra, w a a r ­ bij regelmatig grote aantallen doden vallen, veroorzaakt door d e ontbossing die in d e boven­ loop v a n d e rivieren plaats­ vindt. In dat gebied, in Nepal, wordt door e e n sterke bevol­ kingsgroei e e n steeds grotere a a n s l a g op d e bossen g e d a a n . De bodemerosie die dit tot ge­ volg heeft, zou in d e lager gele­ gen gebieden tot overstromin­ gen leiden. Op die manier, zo wordt verondersteld, h e b b e n enkele tientallen miljoenen mensen in d e bovenloop v a n d e rivieren d e 400 miljoen bewo­ ners v a n d e rivierdelta in een permanente "gijzeling". Bruijnzeel komt tot d e conclusie dat dit beeld niet klopt. De rela­ tie tussen ontbossing en d e wa­ terafvoer, die op lokale schaal (enkele tientallen vierkante kilo­ meters) wel bestaat, geldt niet in een zeer groot stroomgebied als dat v a n d e G a n g e s . Dit komt onder a n d e r e doordat in een dergelijk groot gebied d e regen niet allemaal tegelijk valt.

m a a r verdeeld over d e tijd. O p het moment v a n d e grootste re­ genval, in d e zomermoesson, is vooral v a n b e l a n g hoeveel wa­ ter d e bodem kan herbergen. Op e e n g e g e v e n moment blijkt d e bodem "vol" te zijn. Of op die bodem wel of g e e n bos staat, blijkt voor d e bergingscapaciteit echter weinig uit te maken. Volgens Bruijnzeel wordt er over d e ontbossing nogal "dog­ matisch" gedacht, m e d e door­ dat ontwikkelingshulp en poli­ tieke b e l a n g e n op het spel staan. Bruijnzeel: "Het probleem is dat je, als je wetenschappelij­ ke nuanceringen probeert a a n te brengen, gemakkelijk het slachtoffer wordt v a n die luie ' geestelijke houding, en gezien wordt als iemand die stelt dat je m a a r r a a k m a g ontbossen om­ dat het toch allemaal niets zou geven". Volgens Bruijnzeel is herbebos­ sing wel degelijk noodzakelijk voor de bergboeren in Nepal e n Noord­India. De problemen met het water in d e rivierdelta, zo stelt hij, zullen echter in diezelf­ de delta moeten worden opge­ lost.

(Martin Ens e rink)

Adverteren in Ad Valvas is adverteren voor een lierkenbare groep en dus gericht adverteren Advertenties opgeven bij:

Bureau Van Vliet B.V. Tel. 02507-14745

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen