Ad Valvas 1989-1990 - pagina 55

PDVpSy^

8 SEPTEMBER 1989 "Geen Europa zonder Europea­ nen," dat w a s d e titel v a n d e r e d e v a n d e charmantste Duit­ ser in Nederland. A m b a s s a d e u r Otto von der Gablenz wist het afgekloven onderwerp 'Europa n a 1992' zo smakelijk op te die­ nen dat universiteitsraadsvoor­ zitter C. Zeijlemaker h et wel h a d wUlen uitschreeuwen v a n puur enthousiasme. Von der G a ­ blentz kreeg d e a u l a plat met zijn met indrukwekkende cita­ ten doorspekte rede, die hij nota b e n e in het Duits uitsprak. De luisteraar vergat a l snel d a t d e a m b a s s a d e u r in het Duits sprak, omdat hij zich moeiteloos s c h a a r d e in d e rij v a n grote Duitsers die met hun denkkracht alle nationale grenzen h e b b e n overschreden, zoals Goethe e n Thomas Mann. De a m b a s s a ­ deur voelt zich thuis in deze Eu­ ropese traditie e n hij riep d e uni­ versiteiten op om zich in te zet­ ten voor Europa.

Ambassadeur Von der Gablenz op VU: 'Studenten 'Studenl moeten Europa in'

moeten 'Universiteiten me worden' 'Europees' wordei "Het behoort niet tot mijn normale beroepsplicht beroeosDlicht om onrust te stoken. Toch wil ik precies d a t doen." Otto von der Gablenz. d e a m b a s s a d e u r v a n West­Duitsland in Den H a a g e n afgelopen m a a n d a g gastspreker bij d e opening v a n het a c a d e m i s c h j a a r , spoorde d e universi­ teiten a a n om d e nationale grenzen te overschrijden e n het verenigde Europa in te trekken.

Von der Gablenz: "Aan het ein­ d e v a n d e twintigste e e u w h e b ­ b e n w e overal ter wereld uni­ versiteiten nodig, die m e e d e n ­ ken e n vooruitdenken. Ook het 'experiment Europa', dat op ons continent e e n einde m a a k t a a n e e n tijdperk v a n verwoestende burgeroorlogen door e e n diep ingrijpende hervorming v a n onze politieke structuren, heeft universiteiten nodig die in d e wereld staan." De universiteiten h e b b e n zich volgens h e m in het verleden nooit afzijdig g e h o u d e n als het ging om d e vernieuwing v a n d e maatschappij e n d e politieke structuren. Ze h e b b e n e e n b e ­ langrijke rol g e s p e e l d in d e mid­ deleeuwen e n bij het ontstaan v a n e e n christelijk­hvimanisti­ sche cultuur in heel Europa. "Zonder Bologna e n d e Sorbon­ ne, zonder Erasmus e n zijn kring v a n geleerde e n politiek hoogst invloedrijke humanisten, zonder ook d e oude universiteit v a n P r a a g zouden wij nu ons Europa niet hebben."

"Europeaan

word je alleen door ervaring."

Wim Crezee Deze reprimande uitte r a a d s ­ voorzitter C. Zeijlemaker afgelo­ p e n d i n s d a g tijdens d e déchar­ g e e n installatie v a n d e oude e n nieuwe leden v a n d e universi­ teitsraad (UR). Aanleiding voor d e boosheid v a n Zeijlemaker w a r e n uitlatingen v a n rector D a t e m a bij d e opening v a n het a c a d e m i s c h jaar, d e d a g d a a r ­ voor. Bij die gelegenheid om­ a r m d e d e rector d e voorstellen die vorig j a a r door e e n landelij­ ke commissie g e d a a n zijn om d e UR om te vormen tot e e n r a a d die alleen achteraf d e hoofdlij­ n e n v a n het bestuursbeleid con­ troleert. Zeijlemaker: "ledere staatsbur­ ger heeft natuurlijk het volste recht op zijn privé­opvattingen over d e voor­ e n n a d e l e n v a n d e universitaire democratie. Ik vind het echter moeilijk te a c ­ cepteren dat bestuurders die in het regiem v a n d e huidige wet­ geving zijn b e n o e m d a a n d e grondslagen v a n dat regiem af­ breuk p o g e n te doen."

C. Zeijlemaker:

niet

acceptabel

Foto Kees Keuch, AVC/VU

De tijd dat universiteiten door intellectuele e n politieke ver­ nieuwingen bijdroegen a a n d e eenheid v a n d e Europese cul­ tuur ligt achter ons, volgens Von der Gablentz. "Op dit moment lopen d e universiteiten niet meer voorop, m a a r eerder ach­ ter het proces v a n Europese eenwording a a n . O n d a n k s d e betrokkenheid bij Europa v a n veel generaties hoogleraren e n studenten, m a k e n onze univer­ siteiten deel uit v a n nationale structuren v a n vorming e n scho­ ling, die zich m a a r moeüijk voor Europa openstellen." Die situatie zal volgens h e m on­ der d w a n g v a n 'Europa 1992' snel v e r a n d e r e n . De eerste pro­ g r a m m a ' s voor het bevorderen v a n n a u w e samenwerking bij onderzoek e n onderwijs zijn al ontstaan, e n ook d e Europese studenten zijn al w a t mobieler geworden. Toch zijn program­ ma's v a n d e EEG zoals Erasmus e n Comett nog e r g bescheiden v a n karakter.

Raadsvoorzitter boos over uitlatingen rector Het coUege van bestuur van de VU doet er verstandig aan zich neer te leggen bij de huidige bestuursstructuur aan de universiteit. Het gaat niet aan om de haverklap te verkondigen dat de universi­ teitsraad minder bevoegd­ heden moet krijgen of zelfs opgeheven dient te worden.

Frank v a n Kolfschooten

Het is niet d e eerste keer dat d e UR e n het coUege v a n bestuur over deze kwestie met elkaar in a a n v a r i n g komen. Met d e regel­ m a a t v a n d e klok h e b b e n colle­ geleden te k e n n e n g e g e v e n niet goed uit d e voeten te kunnen

Van d e meer d a n zes miljoen studenten in d e twaalf EEG­lan­ d e n studeert slechts é é n procent in a n d e r e Europese l a n d e n . "Dit getal is e e n Europa­politiek s c h a n d a a l . De Europese open­ stelling v a n onze universiteiten is zeer dringend. Zonder d e ope­ ning v a n onze onderwijssyste­ m e n k a n d e v e r a n d e r i n g van d e politieke structuren niet functio­ neren." De universiteiten (en d e politici) Sidney Vervuurt, AVC/VU moeten dit volgens Von der G a ­

met d e huidige bestuursstruc­ tuur. Leden v a n d e universiteits­ r a a d zouden onder meer niet deskundig g e n o e g zijn. Vorig j a a r moest er zelfs e e n speciale commissie in het leven worden g e r o e p e n om d e ver­ trouwensbreuken tussen de hoogste bestuursorganen a a n deze universiteit te lijmen. Kennelijk zijn d e fricties n o g niet voorbij. Zeijlemaker, afgelopen dinsdag: "Men krijgt soms d e in­ druk dat het college v a n bestuur d e UR liever kwijt d a n rijk is. De UR is in d e o g e n v a n het gemid­ delde collegelid of overbodig óf e e n blok a a n het b e e n óf lastig óf inefficiënt óf dat alles tege­ lijk." Zo'n houding brengt r a a d s l e d e n in e e n dilemma: "Als ze hun werk goed d o e n worden ze las­ tig gevonden; als ze hun werk niet goed d o e n worden ze over­ bodig gevonden."

blenz als e e n uitdaging b e ­ schouwen. "Wij h e b b e n nu al in het bedrijfsleven overal die er­ v a r e n Europeanen nodig, die onze universiteiten nog niet op­ leiden. (..) W a n n e e r d e universi­ teiten deze uitdaging a a n v a a r ­ den, zullen ze weer d e plaats in d e Europese maatschappij ver­ overen, die ze in het verleden h a d d e n . Dan zullen ze ook d e noodzakelijke middelen verkrij­ gen. Want n a a s t d e investering in het behoud e n d e gezondma­ king v a n ons milieu, beslissen d e investeringen in vorming e n opleiding over onze toekomst." De a m b a s s a d e u r d e e d ten slotte enige bescheiden uitspraken over d e v o o r w a a r d e n w a a r a a n zijn 'Europese universiteiten' moeten voldoen. Ten eerste moeten aUe studierichtingen worden geëuropeïseerd. Een eenzijdige nationale b e n a d e ­ ring v a n geschiedenis e n g e e s ­ teswetenschappen is in deze tijd niet meer te verenigen met "de eisen v a n intellectuele eerlijk­ heid". Hij s n e e d ook e v e n d e v r a a g a a n welke taal er gesproken moet worden op d e Europese universiteiten. "Het koesteren v a n d e eigen taal is zo n a u w verbonden met d e cvilturele identiteit v a n onze naties e n met d e geestelijke e n culturele rijk­ dom v a n Europa, dat w e ons d e economische luxe moeten ver­ oorloven v a n veeltaligheid." Over d e plaats w a a r d e Europe­ se student moet studeren zei Von der Gablenz: "In eigen land, e n minstens in é é n a n d e r land. E u r o p e a a n word je niet door g o e d e bedoelingen e n n o g zoveel kennis. Je wordt het al­ leen door ervaring. Het doel moet zijn: e e n studiejaar in e e n Europees buitenland als e e n normaal b e s t a n d d e e l v a n elke universitaire studie in Europa."»

VU gebaat bij open oog voor bezinning' Vervolg van pag. 1 Hij s u g g e e r d e in dit v e r b a n d om n a a s t d e vierjarige studiepro­ g r a m m a ' s ook vijfjarige oplei­ dingen in te voeren. Hiermee zouden d e universiteiten tege­ moet kunnen komen a a n d e roep om b r e d e r e opleidingen voor meer getalenteerde stu­ denten. De inschrijvingsduur moet d a n overigens wel maxi­ m a a l zes j a a r blijven. De rector ging uiteraard ook n o g in o p het gewoon bijzonder karakter v a n d e VU. Het VU­ personeel is tegenwoordig niet meer alleen uit christelijke kring afkomstig, ook a l wordt wel ver­

Ook het raadslid Van Leuvensteijn (van d e fractie v a n het Onafhankelijk Wetenschappe­ lijk P ersoneel) liet zich kritisch uit over d e opmerkingen v a n d e rector. Van Leuvensteijn gaf a n ­ d e r m a a l te k e n n e n g e e n be­ hoefte te h e b b e n a a n het ver­ v a n g e n v a n d e universiteits­ r a a d door e e n soort v a n onder­ n e m i n g s r a a d . De b0voegdhe­ d e n zijn d a n minder en bovendien zijn d a n niet alle g e ­ ledingen vertegenwoordigd in het bestuur v a n d e universiteit. "Juist ook d e inbreng v a n stu­ denten wordt door onze fractie op prijs gesteld", verklaarde Van Leuvensteijn.

[|

Foto Sidney Vervuurt, AVC/VU

wacht dat alle werknemers het christelijk perspectief respecte­ ren. De rector vindt dat g e e n slechte ontwikkeling. "Wij zijn g e b a a t bij personeelsleden die e e n open oog h e b b e n voor vra­ g e n v a n levensbeschouwing e n w e t e n s c h a p e n die e e n bijdrage willen leveren a a n d e bezinning op d e verhouding tussen die beide." "Ook niet­christenen, waarbij die habitus a a n w e z i g is, kunnen daarbij e e n stimulerende rol spelen e n zij zouden actief in onze werving betrokken moeten worden. W a n n e e r w e vanuit e e n dergelijke houding werken, d a n valt d e grote m a t e v a n krampachtigheid, die nu w a a r ­ n e e m b a a r is rond d e v r a a g n a a r d e instemming met d e doelstelling v a n d e Vrije Univer­ siteit, weg," aldus Datema. De rector ziet juist in d e voortdu­ rende bezinning op d e verhou­ ding tussen levensbeschouwing e n w e t e n s c h a p hét kenmerk van de academische gemeen­ s c h a p a a n d e Vrije Universiteit. De voorbereidingen voor e e n Instituut voor Eth isch e vragen aan d e VU p a s s e n g e h e e l in deze levensstijl. Na deze beschouwing over Het Ware en Het Goede k w a m ook Het Sch one nog a a n bod met d e uitvoering v a n drie preludes voor piano v a n Rachmaninoff. Vervolgens w a s het woord a a n d e Duitse a m b a s s a d e u r Von der Gablentz

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen