Ad Valvas 1989-1990 - pagina 405

. AD VALVAS 15 MAART 1990 I

PAGINA 9

VU-koor stal de show bij lustrumconcert Slechts beleefdheidsapplaus voor mat VU­orkest Coos van Hoboken

Zonder twijfel heeft het VU­koor vorige week vrijdagavond in de VU­aula de show gestolen met een welhaast ideale en zeer ex­ pressieve uitvoering van Carl Orffs 'Carmina Burana' ter afslui­ ting van het concert dat de ope­ ning inluidde van het 22e lustrum van de Vrije Universiteit. Eraan voorafgaand had het VU­ orkest een bijdrage geleverd met een bijna door matheid beïnvloede weer­ gave van de zeker zo expressieve wer­ ken als de compilatie uit 'West Side Story' van Leonard Bernstein en de suite uit Gershwins 'Porgy and Bess'. Deze ietwat wit­zwart­waardering werd al aangegeven door het aanwezi­ ge auditorium ­ de aula was tot de nok gevuld ­ die het orkest met een be­ leefdheidsapplaus honoreerde en het koor na afloop overstelpte met een door geestdrift geïnjecteerde waarde­ ringsreactie. Rustig mag gesteld worden dat een uitvoering van de 'Carmina Burana' met name voor een amateurkoor een hachelijke onderneming is. Het werk van Orff, en zeker ook deze uit zijn beginperiode daterende compositie (1937), wordt gekenmerkt door een scala van expressie­elementen. Een bundeling van ritmen, zang, dans, ge­ baren en muzikale bewegingen ligt er als een magische eenheid aan ten grondslag. Dat het koor deze totaal­ theatrale expressie in de uitvoering tot een doorvoeld leven heeft weten te brengen, verdient een ondubbelzin­ nig compliment. Dat geldt, doorge­ trokken, natuurlijk ook de aanvoerder van dit spectaculaire werkstuk, Jean­ Marie ten Velden, die in zijn beheerst­ gedreven directie alle medewerkers onder gedisciplineerd betrokken con­ trole had.

Er is evenwel nog een bepalende moeilijkheidsgraad. Dat zijn de te zin­ gen teksten. Orff heeft in zijn 'Carmi­ na Burana', een samenvoeging van 13e eeuwse Vaganten­liederen, de oorspronkelijke taal (Latijns en oud­ Duits) een klankkleurwaarde toege­ dacht, die in samenhang met de wis­ selende ritmen, voor juist die bepalen­ de expressie zorgt. Met een uitsteken­ de dictie­beheersing over de gehele koorlinie is ook deze hinderpaal op een voortreffelijke wijze genomen. De meewerkende solisten hebben, evenals de tot een kleinst denkbare groep samengestelde instrumentalis­ ten, bijgedragen tot een totaal artistie­ ke interpretatie van niet geringe orde. Zo imponeerde de bariton Bert Bijnen met een heel warm stemgeluid met een groot bereik in de passages die hem waren toegedacht, terwijl de so­ praan José Jonkers heel zuiver voor een lyrische ontroering zorgde. De Engelse tenor Philip Burbridge zong zijn kleine partij, in weerwil van een keelaandoening, heel moedig. Ook het meewerkende jongenskoor 'De Buddy's' uit Delft was verrassend in de heldere levendigheid en de ge­ disciplineerde muzikaliteit.

Feest Rest nog de instrumentalisten. De twee pianisten brachten zowel in hun solistisch als begeleidend optreden een opvallend genuanceerd spel ten gehore. Voor de blazersgroep (oud­ en eindstudenten van het Haags Con­ servatorium) en de slagwerkgroep (Studenten van het Sweelinck Con­ servatorium in Amsterdam) is het aandeel in deze Orff­partituur van groot gewicht. M et een sublieme le­ nigheid en een nauwgezette attentie hebben zij een prachtig scala van klankkleuren tot hun recht laten ko­ men. Over en weer leek ieder de ander te inspireren het uiterste aan muzikaal kunnen te laten horen en

:;y|É;|l|. I­1«0 22

A. A

iZfk;

1^

f»

.A.C

MNHHIR 4 I I I I H H P fMHMHV ^^^WPff ^ ^^^^^^ ^^^^^^. j ^ ^ ^ ^ ^ *

^ ^^S *W "W Foto Luuk Gosewehr

dat maakte deze 'Carmina Burana' onder de betoverende leiding van Jean­Marie ten Velden tot een over­ weldigend uitspattend feest. (Iets voor de tweede VU­CD?) Jammer dat het VÜ­orkest zijn dag, beter gezegd zijn avond, niet had. De precieze oorzaken zijn moeilijk aan te geven. Het orkest heeft zijn kwalitei­ ten al lang bewezen en die zijn niet gering. Wellicht was er onder de or­ kestleden een ingebakken weerstand tegen de om zijn akoestiek niet al te ideale aula. M et de Carmina­uitvoe­ ring bleek die overigens heel redelijk! Maar misshcien heeft men de uitvoe­ ring ook meer als een soort generale gezien voor de inmiddels reeds verge­

ven drie concerten in Amsterdam, Utrecht en Haarlem. Hoe dan ook, jammer. Want de uit te voeren werken waren alleszins aan­ trekkelijk. Bernsteins populaire sa­ menvatting uit de muscial 'West Side Story' is bijna een meezinger. Tijdens een Prom­concert heb ik een vrijwel volle Albert Hall neuriënd en zingend horen aanvallen. En daartoe inspi­ reerde het VU­orkest vorige week he­ laas niet. Ondanks de bewegelijke di­ rectie van Daan Admiraal leken de instrumentklanken niet echt overtui­ gend los te komen. Datzelfde herhaalde zich in de sui­ te 'Catfish Row' uit 'Porgy and Bess' van George Gershwin. Hoe overtui­

gend, meeslepend dramatisch en aan­ sprekend deze composities zijn, in de interpretaties ervan leken de noten te sterven in de klank. Natuurlijk, dit is een totaal­impressie. Er waren ook hier en daar wel even momenten waarin wel de juiste snaar getroffen werd, maar toch te weinig om Bern­ stein en Gershwin werkelijk te onder­ gaan. Coos van Hoboken is oud-kunstredacteur van Trouw.

'Patiënten aller landen verenigt u' Prof. Ivan Wolffers in oratie: genezers hebben te weinig oor voor klachten Mark Pl ekker Patiënten trekken nog steeds aan het kortste eind. Genezers staan sterk. D e geneeskundige zorg in ontwikkelingslanden is niet min­ derwaardig ten opzichte van onze westerse voorzieningen. Dat zijn twee kernpunten uit de oratie die Ivan Wolffers, bijzonder hoogle­ raar gezondheidszorg in ontwik­ kelingslanden, vorige week vrij­ dag hield. Wolffers bekeek de markt van vra­ gers en aanbieders van gezondheids­ zorg op een kritische manier. Bij deze analyse was de zogenaamde Primary Health Care (PHC) zijn baken en toetssteen. Primary Health Care is een visie op de wijze waarop mensen gebruik moe­ ten kunnen maken van geneeskundi­ ge zorg. Volgens Wolffers wordt deze visie door vijf principes bepaald. Ge­ zondheidszorg moet voor iedereen op een gelijke wijze toegankelijk zijn. Daarnaast is de actieve participatie van de gemeenschap bij beslissingen die hun eigen gezondheid betreffen van het grootste belang. Primary He­ alth Care houdt tevens in dat er meer aandacht moet zijn voor preventieve en gezondheidsbevorderende dien­

sten dan voor curatieve zorg. De ma­ terialen en methoden die worden ge­ bruikt in de gezondheidszorg moeten sociaal acceptabel en relevant zijn. Tot slot moeten pogingen de ge­ zondheid van mensen te verbeteren niet beperkt blijven tot het opzetten van gezondheidszorg alleen. Het heeft net zo goed te maken met agricultuur, scholing, irrigatie, en het creëren van een markt voor eigen producten van een gemeenschap, aldus Wolffers. In de westerse en ontwikkelingslanden schort er in deze visie nog van alles aan de voorzieningen. Wie nu denkt dat Wolffers hier de opvattingen van rabiate 'radicalins­ kies' aanhaalde, zit ernaast. Alle lan­ den aangesloten bij de Wereldgezond­ heidsorganisatie, dus ook Nederland, besloten in 1978 bovengenoemde ele­ menten tot uitgangspunt van de ge­ zondheidszorg te maken. Wolffers toetste de gezondheids­ zorg aan de normen van de Primary Health Care. Daarbij verdeelde hij de markt van geneeskundige zorg in vra­ gers en aanbieders. Met name de aan­ bieders zijn in de ogen van Wolffers dominant op de markt aanwezig. Zo dominant dat de genezer vaak geen oor heeft voor de klachten van een patiënt. Dit geldt zowel in derde we­ reldlanden als in westerse landen. We

hebben onze zaken hier in het westen zeker niet beter geregeld, meent Wolffers. Met name artsenopleidingen in de Derde Wereld moesten het ontgelden in de oratie van Wolffers. Als voor­ beeld noemde hij Bangla Desh. Het feit dat de opleiding tot arts in ontwik­ kelingslanden geënt is op een westers model, leidt ertoe dat een arts niet deugt voor de regio waar hij komt te werken. "De universiteiten brengen artsen voort die niet in staat zijn om de problemen in hun land te behande­ len," zei Wolffers. Artsexamens in Bangla Desh laten zien dat een onredelijk groot aantal vragen betrekking heeft op westerse ziekten, zoals bijvoorbeeld hart­ en vaatziekten. "Als de kraamvrouwen­ sterfte in Bangla Desh wordt vergele­ ken met de vragen over de verloskun­ de en de gynaecologie in het examen, krijgen we een goed beeld van de onevenwichtigheid van de medische opleiding. Slechts iets meer dan een negende deel van de examenvragen betrof vragen die voor Bangla Desh van belang zijn... M en kan terecht stellen dat de medische opleiding een training tot onbekwaamheid voor Bangla Desh betekent...", aldus Wolf­ fers. De slechte opleiding is slechts een van de factoren die aangeven dat er

nog van alles mis is met de organisatie van de medische zorg. Democratise­ ring en het mondig maken van pa­ tiënten is volgens Wolffers in grote delen van de wereld, ook in onze westers wereld nog ver te zoeken. Hij besloot zijn oratie toepasselijk met: "Patiënten aller landen verenigt u". 'Patiënten zonder grenzen', dr. I. Wolffers; uitg. Contact;/27,90, l OObl z.

De Boelelaan krijgt dubbele rijbanen Aanstaande maandag wordt een begin gemaakt met de verdubbeling van de rijbanen aan de De Boelelaan tussen het VU Ziekenhuis en de Bui­ tenveldertselaan. Ook komen er vrij­ liggende fietspaden en wordt het aan­ tal parkeerplaatsen uitgebreid. Het kruispunt aan de Van der Boechorst­ straat wordt een voorrangskruising. De gemeente wil daarmee een be­ tere doorstroming van het verkeer be­ werkstelligen. De werkzaamheden zijn, naar men verwacht, voor de bouwvakvakantie klaar. De weg zal na medio april twee dagen zijn gesloten voor de verwijde­ ring van het oude asfalt.

'l

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen