Ad Valvas 1989-1990 - pagina 188

i;

pD\pi^/ps

10 NOVEMBER 1989

NA VIJVEN (1): SPELLETJESMAKER WIL DIJKSTRA

Met een dobbelsteen de Sahara veroveren Het begon met het sparmender plaar v a n Targui. Tijdens e e n maken v a n b e s t a a n d e spelle­ vergadering h a d Dijkstra het tjes. Zo dijde het Monopoly­bord e e n s ingediend als ingekomen wat uit, w a a r d o o r er ook plaats stuk. "Het is wel d e bedoeling kwam voor d e straten w a a r hij dat Targui thuis wordt ge­ zelf h a d gewoond. De kans­ speeld," zegt hij waarschu­ kaarten w e r d e n a a n g e v u l d met wend, "want als echte speUief­ opdrachten als: 'U bent provo hebbers Targui g a a n spelen, en u bent opgepakt. Boete: d a n doen ze niks a n d e r s meer!" tweehonderd gulden'. Bij Strate­ In januari 1989 w a r e n er 55.000 go kregen d e bommen hulp v a n stuks v a n Targui verkocht. "Dat k a n o n n e n die je onverwacht is wel lollig", vindt Dijkstra die v a n behoorlijke afstand kon af­ sindsdien niet meer op d e hoog­ vuren op d e g e n e r a a l of m a a r ­ te is v a n d e verkoopcijfers. In schalk v a n d e tegenpartij. De Denemarken werd Targui uitge­ veranderingen w e r d e n in d e roepen tot Spel v a n het Jaar. loop der jaren steeds drasti­ Ook in IJsland is het heel popu­ scher. Het werd e e n soort sport lair. Misschien om d e voortdu­ om spelletjes nóg s p a n n e n d e r rende kou even te vergeten? te maken d a n ze al w a r e n . Tot­ Onder Nederlanders scoort Tarr dat hij bedacht wat p a s echt gui gemiddeld. "Nederlanders leuk zou zijn: zelf e e n spel ma­ klaverjassen te graag", ver­ klaart Dijkstra. ken! Dat w a s tien j a a r geleden. In­ Hoe e e n docent methoden e n middels ligt het woestijnspel technieken het in z'n bol haalt Targui sinds m a a r t vorig j a a r in om e e n woestijnspel te verzin­ d e winkel. By Dijkstra and Van n e n ­ dat gebeurt alleen m a a r Dijk, staat er op d e doos. Het ' als hij in d e woestijn belandt. tweede spel. Weer en Wind, Met studie­ e n spelletjesvriend verschijnt over drie m a a n d e n . Ben v a n Dijk trok hij in 1981 En zo heeft docent dr. Wil Dijk­ inclusief vrouwen e n kinderen stra v a n d e vakgroep methoden twee m a a n d e n door d e S a h a r a , en technieken (faculteit sociaal v a n Algerije n a a r Niger. De culturele wetenschappen) er twee vrienden liepen toen al e e n titel bij: Su, speUetjesuitvin­ langer rond met d e g e d a c h t e der. Binnen d e vakgroep rou­ om e e n spel te maken, m a a r ze leert inmiddels ook e e n exem­ konden m a a r g e e n thema vin­

De ontwerpers

Diana Doornenbal den. De S a h a r a gaf hun inspira­ tie. Het speelbord zou e e n woes­ tijnlandschap worden, met oases, zandduinen, grindvlak­ tes e n drijfzand. En d e hoofdrol­ spelers zouden d e bewoners v a n d e woestijn zijn: d e Toua­ regs (Targui is het enkelvoud v a n Touaregs). Toch bleef het tijdens die woestijnreis bij wat losse ideeën. In d e landrover die volgeladen w a s met water, benzine e n r e s e r v e b a n d e n za­ ten immers g e e n bouwmateria­ len voor e e n spel. Thuis begon, tot diep in d e nacht, het echte werk met knip­ pen, plakken e n uitproberen. Dijkstra: "Dan kom je tot d e ont­ dekking d a t niets klopt. Dat je op z'n hoogst remise speelt, m d a r meestal n a drie keer gooi­ e n al vastloopt. Dat is het leuke v a n e e n spel verzinnen; het blijkt toch erg lastig te zijn. Steeds kom je voor problemen te s t a a n waarvoor e e n oplos­ sing moet komen. Steeds b e n je op zoek n a a r het heureka." "Drie j a a r n a d e reis h a d d e n w e e e n eerste model w a t a a r d i g s p e e l b a a r w a s . Toen h e b b e n w e het gespeeld met familie e n vrienden. Een familielid v a n

van Targui. Links op de foto Wil Dijkstra

Foto Mark Verdoes

m'n vriend, e e n spelletjeshater, speelde het zelfs uit! Onze vrien­ d e n brachten ons op het idee om ermee n a a r Jumbo te g a a n . D a a r w a r e n w e zelf nooit opge­ komen. Toen h e b b e n w e e e n nog mooiere uitvoering ge­ m a a k t e n zo is het gekomen," vertelt Dijkstra, O p Stratego n a is het volgens d e docent voor het eerst dat Neder­ landers e e n spel h e b b e n uitge­ vonden. Trots haalt hij het pro­ totype uit d e kast. Het is e e n groot plastic bord met vakjes w a a r precies foto's v a n verschil­ lende woestijnlandschappen in p a s s e n . Allen h e b b e n ze h u n ei­ g e n strategische of economi­ sche w a a r d e . Per spel wordt e e n nieuw speelbord gelegd, w a a r d o o r d e uitgangssituatie steeds e e n a n d e r l a n d s c h a p is. Net als in d e echte S a h a r a h e b je ook hier w a n d e l e n d e zand­ duinen. Elke speler vertegenwoordigt e e n Touaregstam. Doel is het eigen gebied uit te breiden e n d e hoogste economische op­ brengst te krijgen. "Het leuke is dat je zowel strategisch als eco­ nomisch interessante gebieden kunt veroveren. En het beurten­ systeem is heel apart. Het is niet, zoals altijd, d e klok rond, m a a r je k a n ook e e n p a a r keer achter elkaar a a n d e beurt zijn," legt Dijkstra uit. "Na drie keer m a g je echter voorlopig niet meer. D a n kunnen d e a n d e r e n mooi wat o a s e s afpakken!" Door Targui kregen Dijkstra e n z'n vriend d e s m a a k v a n het spelletjes m a k e n flink te pak­ ken. Ze zijn v a n p l a n om er elk j a a r e e n te verzinnen. Al w a s het alleen m a a r om te weten of ze dat ook echt kunnen: "Mis­ schien h a d d e n w e met Targui gewoon e e n ingeving. Net zoals e e n bandje dat e e n keer e e n tophit maakt, m a a r d a a r n a nooit meer. Maar gelukkig is het d e t w e e d e keer ook gelukt." Dat t w e e d e spel. Weer en Wind is, hoe k a n het ook anders, in Nederland verzonnen. Het g a a t erom dat je veel geld verdient. En dat is aïhankelijk v a n het weer. Je k a n bijvoorbeeld inves­ teren in hotels a a n e e n zonnig strand, m a a r bij slecht weer h e b je d a n pech. "ledere speler heeft op e e n uiterst listige manier in­ vloed op het weer," vertelt Dijk­ stra. Alhoewel het d e wetenschapper e e n fantastische kick geeft dat straks d e tweede by Dijkstra and Van Dijk in d e winkels ligt, blijft spelletjes m a k e n e e n spel­ letje voor hem. Voorlopig ont­ popt hij zich alleen n a vijven als spelletjesuitvinder: "Als profes­ sional moet je minstens twee spelen per j a a r verzinnen e n er zeker v a n zijn d a t ze verkopen. Dat valt niet mee. M a a r 't is n a ­ tuurlijk wèl verschrikkelijk leuk."

JOOL HUL m

[ Quotes j "V "De universiteit leidt op tot de hoogste graad van ontgooche­ ling." Levi Weemoedt in het televisie­ p r o g r a m m a 'Van d e rug af ge­ zien' v a n d e AVRO . "Volgens sommige theoretici van ons brein hebben wij eige­ naren er nauwelijks iets over te vertellen. De werkelijke baas is het onderbewuste, de despoot die in de kelder aan de touwtjes trekt. Nooit zul je te weten ko­ men, waarom hij nu aan het ene touwtje trekt en dan weer aan het andere." Columnist S. Montag in NRC Handelsblad. "Gelet op de hoge verwachtin­ gen van sommige vormen van alternatieve geneeskunde die maar al te vaak leven bij de aan een ziekte lijdende mens, zou men deze wijze van behande­ len beter 'al te naïeve' genees­ kunde kunnen noemen." Steling v a n tandheelkundige E.J. v a n Croonenburg bij zijn proefschrift. "Het verschil is alleen dat je naar de universiteit gaat als journalist wil worden, en dat vroeger daar juist afging als zin in dat vak had." Terzijde in Vrij Nederland.

nu je je je

"Het is heel recent dat men zich realiseert dat het alledaagse heel interessant kan zijn." H. Brentjes, voormalig hoofd jeugdzaken o p het ministerie v a n CRM, over jongerenonder­ zoek in NRC Handelsblad. " • "Het is zeer opbeurend dat B. Russell dol was op whisky en klassieke westerns." Stelling v a n d e Leidse onder­ zoeker F.O .H. Hubbart.

Stage gelopen: Sof of Succes? Voor de dag ermee! De redactie wil de stage­ervaringen van VU­studenten optel^enen. Heb je een bijzondere stage geiopen? Heb je hemel en aarde bewo­ gen om die ene plaats te b emactitigen? Moest Je zelf je reiskosten b etalen of l^on je meteen mede­firmant worden? Kortom: fioe is de stage b evallen? Neem contact op met de redactie. Tel: 5484330 of 020 ­ 260628 (Marl< Plak­ ker).

door Aad Meijer

GöögfflWg (fflflQaKS'iTgtE

n

^m^

ftöfïgldtefflf^F

V

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen