Ad Valvas 1989-1990 - pagina 447

PAGINA 7

AD VALVAS 5 APRIL 1990

'Nederland is een heel veilig land!' Criminologen bekvechten over een enquête naar misdrijven Diana Doornenbal Ongeveer een op de vier Nederlan­ ders heeft in 1988 te maken gehad met een misdrijf. Dit betekent dat ons land bovenaan het Europese lijst­ je staat. Van alle zeventien landen die zijn geënquêteerd neemt Nederland een vierde plaats in. Wordt het aantal fietsendiefstallen (7,7 %) niet meege­ teld dan ziet het er nog niet veel flo­ rissanter uit. Ons land zakt dan slechts naar nummer vijf op de rang­ lijst. 3,4 % van de Nederlanders zei met mishandeling of bedreiging te maken hebben gehad. Ook hiermee is ons land, na de VS, Australië en Canada goed voor een vierde plaats. Woninginbraak overkomt 2,4 % van de 2000 ondervraagde Nederlanders, wat binnen de Europese landen het hoogste percentage is. Deze interna­ tionale slachtofferenquête werd ge­ houden onder leiding van dr. J.J.M, van Dijk, hoofd van de directie crimi­ naliteitspreventie van het ministerie van Justitie. Vorige week werd het onderzoek in boekvorm gepresen­ teerd. Diezelfde week was de slachtofferen­ quête middelpunt van gesprek op het congres 'Kleine criminaliteit en over­ heidsbeleid' dat aan de VU gehouden werd. Van Dijk lichtte daar nog eens toe hoe de geregistreerde criminali­ teit vanaf 1965 sky-high de lucht is ingegaan. En hoeveel hoger het aan­ tal misdrijven is in vergelijking met buurland Belgiè. Criminoloog prof.dr. R.W. Jongman (RU Groningen) zorgde tijdens de fo­ rumdiscussie voor een fikse aanva­ ring met Van Dijk. "Ik baal van slachtofferstudies en onderzoeken naar criminaliteit. Het grootste deel van de Nederlandse criminaliteit is bagatelcriminaliteit. Negentig pro­ cent van alles wat gestolen wordt, is flut. We moeten de boel niet overdrij­ ven." Jongman waarschuwde voor het op­ blazen van de resultaten van de en­ quête. Hij had wat dat betreft liever het aantal moord­ en doodslagen van Nederland met dat van de Verenigde Staten vergeleken: "Dan zijn we na­ tuurlijk nergens. In één stad in de Verenigde Staten worden meer men­ sen vermoord dan in heel Nederland. Wat je nu krijgt is dat de mensen denken dat het hier bijna net zo erg is als in de Verenigde Staten. Ik laat studenten weleens schatten naar het aantal moorden in Nederland. De laatste jaren zitten ze al op driedui­ zend, terwijl het er maar tweehon­ derd zijn!"

Wegpoetserij Ook Van Dijk vindt de krantekoppen 'Nederland onveiligste land' een wat subjectieve conclusie, maar zegt dat

Er ging vorige week een scliok door ons land. Nederland is koploper van Europa wat betreft de misdaad, zo bleek uit een enquête. Verschil­ lende criminologen en politiemensen spraken tijdens een congres aan de VU ech ter van node­ loze 'paniekzaaierij' door de media. De klei­ ne criminaliteit onder het vergrootglas.

'De politie moet de ondeugende jongens en vooral hun informele leiders kennen' Foto Leo Erken/Hollandse Hoogte

de resultaten niet weggepoetst mo­ gen worden. Jongmans wegpoetserij is vooral uit angst, wordt later duide­ lijk: "Ik ben als de dood voor een har­ dere aanpak van criminaliteit, voor stappen op weg naar de Big Brother. Nu zijn er nog milde vormen, maar voor je het weet gaan we externe controles inbouwen. Voetbalvandalen die elektronisch huisarrest hebben. En dan heb je een overspannen situa­ tie," Ook criminoloog dr. P. Kaptein (UvA) relativeert de resultaten. In te­ genstelling tot de cijfers van Van Dijk spelen volgens politiegegevens ge­ weldsdelicten een bescheiden rol in Nederland, aldus Kaptein: "Neder­ land is dus een heel veilig land! We hebben een grote gevoeligheid ont­ wikkeld tegen lichamelijk geweld." Hij beaamt echter dat de vermogens­ delicten inderdaad heel hoog zijn: "Nederlanders zijn achteloos wat be­ treft diefstal." Van Dijk houdt voet bij stuk. Hoe je het ook wendt of keert, Nederland komt hoog uit de bus. Ook staatsse­ cretaris van Justitie, mr. A. Kosto, geeft in z'n lezing aan dat de snelle groei van de geregistreerde criminali­ teit niet meer te negeren is: "De on­ rust daarover kan niet meer worden afgedaan als de waan van een angsti­ ge middenklasser en kan niet meer worden bestreden met het klassieke advies: 'Gaat u eens een andere krant

Arbeidsmarkt Wet op de arbeidsomstandigheden zuigt ergonomen aan Henk Vlaming Marco Kuster richtte na zijn studie bewegingswetenschap­ pen een eigen onderneming, Science Sports, op. Zijn clien­ tèle zit in het bedrijfsleven, vooral bij bgd's (bedrijfsge­ zondheidsdiensten). Ook de Hollandse casino's, die hij van bewegingsadviezen bedient, rekent hij tot zijn klantenkring. Verder adviseert hij onderne­

mingen hoe ze fitnessruimtes voor personeel in kunnen rich­ ten. Daarnaast werkt hij aan de ontwikkeling van krachtme­ tingsapparatuur, die wordt ge­ bruikt bij de meting van de fysieke conditie. Marco's werk is nauw verbonden met de ver­ houding tussen de mens en diens werkomgeving, ook wel ergonomie genoemd. Een gat in de markt? Volgens Marco Kuster is er sprake van een

lezen', want die andere krant meldt hetzelfde." Allerlei na­oorlogse ontwikkelingen worden wel gezien als de oorzaak van de toename van het aantal winkel­ diefstallen, inbraken en tasjesrovers. De welvaart steeg. Er valt veel te ste­ len en onder meer door de auto is de bewegingsvrijheid toegenomen. De samenleving is anoniemer geworden, en langdurige werkloosheid met z'n uitzichtloosheid en verveling werkt kleine criminaliteit in de hand. Ook werken burgers diefstal soms zelf in de hand. Kaptein: "We laten elkaar soms wel erg verleiden. In winkels staan de waren op kinderhoogie uit­ gestald. Moet de overheid zich daar druk om maken? Is dat niet de ver­ antwoording van de winkeliers?"

Democratie Criminaliteit is de prijs die we voor de democratie betalen. Maar die prijs wordt nu wel erg hoog. Aan tien pro­ cent van ons bruto nationaal produkt zit een crimineel luchtje, becijfert Van Dijk. Alleen al vanwege deze kosten zou preventie van criminaliteit hoog in het vaandel moeten staan, vindt hij. Nederland doet momenteel niet zo­ veel aan preventie, blijkt uit de slach­ tofferenquête. We hebben minder vaak inbraakalarm dan de ons omrin­ gende landen en er zijn in de hoog­ bouw minder huismeesters. En Ne­

tendens: mensen zijn steeds ge­ voeliger voor alles wat te ma­ ken heeft met arbeidsomstan­ digheden. Dat is geen toeval. In 1983 werd de Wet op de Arbeidsom­ standigheden van kracht, ook wel de arbowet genoemd. Het is een raamwet waarbij de spe­ cifieke bepalingen in fases worden ingevoerd. Zo zijn er kort geleden regels opgesteld voor geluidsoverlast. Geluids­ belasting mag niet meer dan negentig decibel bedragen. Stukje bij beetje komen er op alle fronten van de arbeidsom­ standigheden bepalingen en voorschriften. Dat betekent voor de meeste werkgevers in­ vesteringen om de arbeidsom­ standigheden te optimaliseren. In kringen van werkgevers wordt gesproken over miljoe­ neninvesteringen. Mede door

derlanders hebben minder belasting en huurverhoging over voor preven­ tie, weet Van Dijk. Hij pleitte er tijdens het congres voor dat in de toekomst, naast slachtoffer­ gerichte (goed hang­ en sluitwerk, potentiële slachtoffers beschermen) vooral dadergerichte preventie moet komen. Zoals spijbelcontrole, reclas­ sering van randgroepjongeren en jon­ gerenwerk. Bewaakte fietsenstallingen, bekladde telefooncellen zelf schoonmaken, voorlichtingsvideo's voor scholen ­ de afgelopen vijf jaar zijn er in het hele land zo'n driehonderd proefprojecten opgezet om de kleine criminaliteit binnen de perken te houden, want dat deze hoog is in Nederland, is al langer bekend. De regering kwam daarom in 1985 met een beleidsplan 'Samenleving en criminaliteit'. Ze stelde 45 miljoen gulden ter beschik­ king voor experimenten met nieuwe veelbelovende benaderingen. 1990 is het jaar van de waarheid. Na de zo­ mervakantie komt er een evaluatie­ rapport van al die projecten. Het plan is om de meest succesvolle definitief in te passen in het beleid van de cen­ trale en lokale overheid. Op het congres konden bezoekers ho­ ren hoe het is gegaan met een aantal van die projecten. Resultaat: met vele ging het niet goed. Om een voor­ beeld te noemen: in Kanaalstad­Oost

de grotere aandacht voor ar­ beidsomstandigheden kan de ergonomie aan betekenis win­ nen. "Ik weet zeker dat ergo­ nomen in de toekomst werk zullen vinden", meent een zegsman van de Arboraad. De grootste veranderingen aan het front van de arbeidsom­ standigheden moeten nog ko­ men. Onlangs publiceerde de Stichting van de Arbeid een rapport { Tripartite Werkgroep Volumebeleid Arbeidsongeschiktheids Regelingen). Hier­ in wordt gepleit voor premie­ differentiatie in de sociale ver­ zekeringen. Bedrijven met een hoog ziekteverzuim krijgen een boete; die met een laag verzuim een premie, zo luidt de vrij vertaalde aanbeveling. Mocht dit principe van sanc­ tionering van ziekteverzuim in het sociale verzekeringsstelsel

kochten twee woedende moeders op een dag een jerrycan benzine en sta­ ken de keet in de fik die bedoeld was om risico­jongeren van de straat te houden. De moeders waren kwaad omdat hun zoons als 'crimineel' te boek stonden. Conclusie: het selecte­ ren van risico­jongeren werkt ave­ rechts en de houding naar de ouders is heel belangrijk. Toch zijn het de buurt­ en wijkpro­ jecten die misdrijven als vernielingen en winkeldiefstal in de toekomst moeten terugdringen. Bijvoorbeeld door een betere begeleiding van jón­ geren in een buurt, door het inscha­ kelen van buurtbewoners en winke­ liersverenigingen bij het beheer van de buurt en het reparen van verniel­ de spullen. Volgend jaar zullen in on­ geveer tien gemeenten dit soort buurtgerichte projecten van start gaan, kondigde Kosto aan. Verder moet de politie­agent meer de straat op. Maar dan wel op basis van 'kennen en gekend worden', zegt mr. J. Wiarda, hoofdcommissaris van de Utrechtse politie met klem. "Dit is geen flower­power of flauwekul", voegt hij er nog eens aan toe. "De politie moet de ondeugende jongens en vooral hun informele leiders ken­ nen. Hij moet op zondagmiddag tij­ dens de voetbalwedstrijd die ene don­ derjager van vorige week kunnen zeggen dat hij dat vanmiddag niet weer moet proberen."

worden ingebouwd, dan ver­ wacht de woordvoerder van de Arboraad een belangrijkere rol voor ergonomen. Arbeidsom­ standigheden worden een middel om ziekteverzuim te­ rug te dringen. De ergonomie is er al klaar voor. "Zelfs voor het handvat van een schroeve­ draaier gelden ergonomische principes", zegt de man van de Arboraad. Echte ergonomieopleidingen zijn er niet in Nederland. Op technische universiteiten wordt iets gedaan aan het ont­ werpen van "mensgerichte ar­ tikelen", weet een woordvoer­ der van de Nederlandse Vere­ niging voor Ergonomen (NVVE). De faculteit Bewe­ gingswetenschappen aan de VU, met studierichtingen als gezondheidskunde, inspan­ ningsfysiologie en bewegingsa­

gogiek, levert studenten af die als ergonoom de markt op kunnen. Als toekomstperspec­ tief suggereen de faculteit on­ der andere de functie van er­ gonomisch adviseur en noemt sportfederaties en het ministe­ rie van WVC als toekomstig werkterrein. De faculteit is over de arbeidsperspectieven voor haar studenten "gematigd optimistisch". De beroepsgroep zelf kampt nog met een identiteitspro­ bleem. De NVVE heeft nog geen helder beroepsprofiel ge­ definieerd. Het aantal leden bedraagt ongeveer 600. Aan beroepsvoorlichting gebeurt bijna niets. Voor vragen naar arbeidsmogelijkheden verwijst een woordvoerder naar de 120 institutionele leden, waaron­ der zich de Nederlandse uni­ versiteiten bevinden.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen