Ad Valvas 1989-1990 - pagina 431

AD VALVAS 29 MAART 1990

PAGINA 7

Op zoek naar verboden microgrammen Nieuwe methoden voor detectie van diergeneesmiddelen in voedsel Martin Enserink Om jaarlijks tien miljard eieren, 20 miljoen varkens, 20 miljoen koeien, 300 miljoen kippen en 11 miljard kilo melk te produceren is de Nederland­ se landbouw sterk afhankelijk van diergeneesmiddelen. Veel te sterk, vindt de biologische landbouw, die probeert het gebruik tot een mini­ mum te beperken. In de bio­industrie worden medicij­ nen van dieren niet alleen uit de kast gehaald als Bertha III eens een enkele keer ziek is. Via water en voer ver­ strekt de boer massa-medicatie aan zijn beesten, om te voorkomen dat ze ziek worden of om ze sneller te laten groeien. In de EG zijn ongeveer 35 van deze voedseltoevoegingen toege­ laten en naar schatting tachtig procent van het in Nederland verkrijgbare mengvoeder bevat ze. Daarnaast be­ staan er de echte therapeutische mid­ delen, waarvan er in Nederland niet minder dan 3000 geregistreerd staan. Dat resten of residuen van die medi­ cijnen terug te vinden zijn in vlees, eieren en melk is nauwelijks te voor­ komen. De overheid probeert de ge­ haltes van de residuen, waarvan sommige kankerverwekkend zijn, op aanvaardbare niveau's te houden. Om toezicht te houden op de naleving van deze maximum residuconcentraties is een uitgebreid controle­apparaat nodig. Het Rijks Kwaliteitsinstituut voor Land­ en Tuinbouwprodukten (RIKILT) in Wageningen is een van die instanties die vlees, eieren en melk onderzoeken op verboden micro­ grammen diergeneesmiddelen. Drs. M. M. L . Aerts, die zes jaar bij het instituut werkte, promoveert deze week aan de VU. Aerts heeft bij het RIKILT een aantal nieuwe, gevoelige meetmethoden voor de gevreesde residuen ontwikkeld.

Dringende behoefte Daar was dringend behoefte aan, be­ toogt hij in zijn proefschrift. Veel klassieke meetmethoden berusten op de microbiologie: een hoeveelheid van het te onderzoeken monster wordt op een voedingsbodem met bacteriën gebracht. Als de bacteriën bezwijken is dat een teken dat het monster antibiotica bevatte. Het na­ deel van die methode is duidelijk: er kunnen alleen antibiotica mee wor­ den aangetoond, terwijl de moderne koe heel wat meer te sUkken krijgt. Bovendien zijn de microbiologsche methoden niet erg gevoelig. Heel kleine concentraties kun je er niet

mee aantonen, hoewel die misschien al wel kankerverwekkend zijn. De nieuwe methoden, waarvan de mees­ te inmiddels in gebruik zijn geno­ men, hebben deze bezwaren niet. Ze zijn bovendien grotendeels geauto­ matiseerd. Aerts' systeem om resten van carbadox te meten is een mooi voorbeeld. Carbadox is een chemische groeibe­ vorderaar, die alleen bij varkens van minder dan vier maanden oud gege­ ven mag worden. Na het toedienen moeten de dieren eerst vier weken carbadox­vrij voedsel krijgen, voordat ze naar het slachthuis gaan. Bij men­ sen kunnen carbadox en de omzet­ tingsprodukten daarvan kanker ver­ oorzaken. Tot nu toe bestond er geen goede methode om residuen van de stof in vlees te meten. Normen voor maxi­ mum­concentraties waren er dan ook niet. Aerts ontwierp een systeem dat begint met een dialyse: het monster wordt langs een membraam geleid, waardoor kleine moleculen (de dier­ geneesmiddelen) wel kunnen passe­ ren maar grote (eiwitten, koolhydra­ ten, vetten) niet. Het gedeelte dat de membraan wel passeert, wordt naar een vloeistofchromatograaf geleid, die het mogelijk maakt langs fysisch­ chemische weg de concentratie te be­ palen. "Het is bijna zover dat je er een ei in kunt gooien, en verder niets meer hoeft te doen", zegt Aerts. Nu is car­ badox meetbaar tot de zeer lage con­ centratie van een miljoenste gram per kilo vlees. Aerts verwacht dan ook dat het dankzij dit systeem bin­ nenkort tot internationale regelge­ ving zal komen. Ondanks het clenbuterol­schandaal van een paar jaar geleden gelooft Aerts dat de consument niet wakker hoeft te liggen van de diergenees­ middelen in zijn maaltijd. "In Neder­ land valt het allemaal erg mee", vindt hij. Toch is de promovendus zelf vas­ te klant bij de biologische slager in zijn woonplaats Nijmegen. Niet om­ dat hij bang is voor diergeneesmidde­ len; Aerts heeft bezwaren tegen de manier waarop de bio­industrie de dieren maltraiteert. "Het systeem van produceren, daar ben ik tegen, daar­ om koop ik scharrelvlees. De vraag naar produkten uit de biologische slagerij neemt toe, ik denk dat dat een onomkeerbaar proces is."

Intermediair Jaarboek: 340 bedrijven op zoek naar startende academici Deze dagen valt bij 33000 net afgestudeerden het Interme­ diair Jaarboek 1990 in de brie­ venbus. Zoals we van de afde­ ling Intermediair van de VNU mogen verwachten is het veel papier. In het boekwerk dat onder de titel 'Klaar af!' ver­ schenen is, hebben ruim 340 ondernemingen een adverten­ tie gekocht. Zevenhonderd pa­ gina's lang presenteren bedrij­ veri^ zich in de vorm van een advertentie en nodigen ze aca­

Geneesmiddelen voor legkip p en komen ook in eieren terecht Foto Bram de Hollander

Scharrelvlees

Arbeidsmarkt

Mark Plekker

Geneesmiddelen voor dieren worden op grote schaai gebruikt. De bio­ industrie zou zeifs niet zonder l<unnen. Een in­ tensieve controle moet voorkomen dat teveel van die soms kanker­ verwekkende medicij­ nen in vlees, melk of ei­ eren terechtkomen. Ge­ lukkig krijgen de contro­ leurs het steeds gemak­ keiijker. Promovendus M.IVI.L. Aerts ontwikkel­ de een serie nieuwe meetmethoden.

demici uit eens contact op te nemen. De pas afgestudeerde HEAO'er of academicus, voor wie de uit­ gave bedoeld is, krijgt op de eerste pagina's uit de doeken gedaan hoe hij zich het best op de arbeidsmarkt te oriënteren. Het jaarboek geeft daarnaast een beschrijving van trends op de arbeidsmarkt. Voor de trends in verschillende secto­ ren van 's lands economie zijn verschillende journalisten in­ gehuurd om een verhaaltje te schrijven. Per branche wordt

Een half ons niertjes en een ons lever Hoe komen normen tot stand? Hoeveel antibioticum mag een haaskarbonade bevatten zonder dat de volksgezondheid gevaar loopt? Toxicologen hebben een soort standaardmethode om dat maximumgehalte te bepalen. Allereerst wordt bij proefdieren bepaald bij welke hoeveelheid van de ongewenste stof (in milligram per dag) nèt geen schadelijke gevolgen optreden. Deze hoeveelheid wordt gedeeld door het lichaamsgewicht van het betrokken beest (zware lichamen kunnen meer hebben dan lichte), om het no-effect-level of NEL op te leveren.

beschreven wat relevante ont­ wikkelingen zijn voor de jonge academicus en zijn collega HBO'er. Het aanbod van hoger opgelei­ den op de arbeidsmarkt is de afgelopen jaren sterker geste­ gen dan de vraag. Op dit mo­ ment bieden de allerlaatste oude­stijl studenten zich nog aan op de arbeidsmarkt. Ook de tweefasen­doctorandus meldt zich in ruime mate op de arbeidsmarkt, druk op zoek naar werk. Het grotere aanbod van academici leidt er in de praktijk toe dan deze nog al eens op de plek van een HEAO'er terecht komen. Het jaarboek signaleert een aantal ontwikkelingen op de arbeidsmarkt die voor de nieuwkomers van belang zijn. Zo lezen we dat grotere onder­ nemers steeds meer beroep op hun 'interne arbeidsmarkt'. Dit betekent dat "bij promoties en interne verschuivingen

Vermenigvuldig het NEL met 70, het gemiddelde lichaamsgewicht van de mens, en je weet in principe hoeveel milligram een mens per dag mag hebben. Voor de zekerheid wordt de uitkomst echter nog eens gedeeld door een veiligheidsfactor van ergens tussen de 100 en 1000. Niemand weet immers zeker of mensen net zo reageren als dieren, en bovendien mogen kinderen, zieken en bejaarden niet buiten de statistische boot vallen. Nu weet de toxicoloog de aanvaardbare dagelijkse inname (ADI) van de stof. Wie daaronder blijft, heeft als het goed is niets te vrezen. En wat betekent dat voor

eerst en vooral wordt gekeken naar mensen die al in dienst zijn." Voor de externe arbeidsmarkt (wanneer een bedrijf dus geen beroep doet op interne kandi­ daten) zou dit betekenen dat zich hier voornamelijk 'star­ ters' aanbieden. Een goede keuze met je eerste baan is voor de nieuwbakken academicus dan belangrijk en strategisch, zo is de boodschap in het jaar­ boek. Elk concern werft op zijn eigen wijze, zo blijkt uit de 340 adver­ tenties in het jaarboek. De één is vormelijk en de ander prijst zich zelf de hemel in. Ahold bijvoorbeeld zoekt niet naar mensen met een specifieke vooropleiding, maar met een specifieke instelling, lezen we in het jaarboek. In een Veroni­ ca­achtige taal schetst de grootgrutter een zelfportret. "Kampioen zijn, winnaar zijn, dat is ons huismerk. Je moet

eieren, melk, vlees? Die moeten zo weinig van de stof in kwestie bevatten, dat een standaard­ consument onder de ADI blijft. Experts van de WHO en de FAO hebben bepaald wat Jan Modaal moet kunnen eten, en een karig menu is het niet: 50 gram nieren, 100 gram lever, 300 gram vlees, 100 gram eieren, 50 gram vet en anderhalve liter melk. De maximumconcentratie van de ongewenste stof in het voedsel (in milligram per kilogram) wordt nu zo laag gesteld dat zelfs wie dit allemaal naar binnen werkt aan de veilige kant van de ADI zit.

(Martin Enserink)

van meet af aan een onwaar­ schijnlijke professional zijn om een echte Ahold­carrière te kunnen opbouwen. De echte profi houdt zijn mond niet. De echte profi is een beetje eigen­ wijs en meent het vaak beter te weten." Vorig jaar nog was de toonzet­ ting in de advertentie van Ahold in het jaarboek geheel anders. Op formele wijze werd op het 'oerhollandse karakter' van het concern gewezen. "Vrijheid in gebondenheid" was toen het lonkende per­ spectief voor de jonge acade­ micus. Op de afdeling personeelsza­ ken in Zaandam heeft men be­ sloten dat de tekst van vorig jaar verouderd was. "We zijn een andere weg ingeslagen. We wilden een tekst die beter aansluit bij de huidige maat­ schappij. Het is nooit goed om stil te büjven staan." Ahold werft nauwelijks actief I

onder hoger personeel. Een advertentie in Intermediair en een bezoek aan een banen­ markt in den lande staan ga­ rant voor voldoende sollicitan­ ten. Per maand ontvangt het concern rond de honderd open sollicitaties. Dat er mensen op een instelling of een houding geworven worden wil niet zeg­ gen dat iedereen vervolgens evenveel kans heeft een baan bij Ahold te krijgen, zoals in een van de achtergrondartike­ len in het jaarboek wordt ge­ suggereerd. Iemand met een niet­economische achtergrond is niet bij voorbaat kansloos, zo laat AH weten. Maar: "We moeten we constateren dat een bedrijfskundige achtergrond beter aansluit bij het bedrijfsle­ ven." Het jaarboek is telefonisch te bestel­ len bij de Intermediair en kost ƒ 35,-; tel: 020-510 2911.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen