Ad Valvas 1989-1990 - pagina 427

AD VALVAS 29 MAART 1990

rpwetf^rs

Politiek nieuws al te vaak onjuist Politicoloog Kleinnijenhuis: 'Journalisten kunnen vaak niet anders' Mark Plekker T e vaak laten journalisten zich leiden door wat politici beweren. De feitelijke ontwikkeling van ge­ beurtenissen wordt daardoor niet altijd juist weergegeven, aldus de politicoloog Jan Kleinnijenhuis in zijn proefschrift "Op zoek naar het nieuws", waarop hij afgelopen dinsdag c u m laude promoveerde. Hoe verloopt de nieuwsselectie? Dat is de vraag waar Kleinnijenhuis zich zes jaar lang op stuk beet. Hij heeft voor het beantwoorden van de vraag bekeken hoe journalisten in de zeeën van informatie het hoofd boven water houden en informatie selecte­ ren. Journalisten verwerken informa­ tie net als 'gewone mensen' volgens bepaalde sociaal­pychologische me­ chanismen, zegt Kleinijenhuis, die ooit politicologie ging studeren om journalist te worden. Ze verwerken informatie met be­ hulp van vier stategieën voor infor­ matieverwerping: "Negeren, discredi­ teren, repliceren, en motiveren." moeten soelaas bieden. In alledaagse taal: journalisien doen alsof ze bepaal­ de bronnen niet zien, of maken deze zwart. Daarnaast schakelen ze vriend­ jes in om een onwelgevallige mening van het nodige tegenwicht te voor­ zien. Ondanks deze vier strategieën kun­ nen, naar het oordeel van Kleinnijen­ huis, journalisten zich "niet doeltref­ fend afschermen van vijandelijke poli­ tieke invloeden. Integendeel machti­ ge politieke actoren bepalen uiteinde­ lijk waarover journalisten schrijven," stelt hij. De promovendus beticht journalis­ ten bij dit alles overigens niet van doelbewust handelen. Z e kunnen vaak niet anders. "Een cabaretier kan volhouden dat politici zich met nonthema's bezighouden, parlementaire journaUsten kunnen dat bij gebrek aan ander repetoire niet." Als het kabinet maar vaak genoeg roept dat het financieringstekort een probleem is, dan zal dit beeld na ver­ loop van tijd ook in de media heersen, zegt Kleinnijenhuis.

Niet feitelijk Aan de hand van het bestuderen van het economische nieuws tussen 1968 en 1984 in een aantal dagbladen constateert Kleinnijenhuis dat kran­ ten vaak niet de feitelijke situatie heb­ ben beschreven.

Over de inkomensnivellering be­ schreven zowel de Volkskrant als de Telegraaf ten tijde van het Kabinet Den Uyl niet de situatie zoals die werkelijk was. De Volkskrant riep dat het kabinet nivelleerde, omdat die sympathie had voor het kabinet. De Telegraaf riep ook dat Den Uyl nivel­ leerde maar dan om het afschrikwek­ kende van nivelleren te benadrukken. Zo ontstond in de media het beeld dat er flink genivelleerd werd, terwijl de echte nivellering al aan het einde van de jaren zestig plaats vond. De lachende derde was Den Uyl die op deze manier beide kranten voor zijn politieke karretje had gespannen. Kleinnijenhuis baseert zijn conclu­ sies op een uitgebreide analyse van krantenberichten in de periode 1968 tot 1984. Hij hanteert een bepaalde tekstanalyse methode die het zijn in­ ziens mogelijk maakt om uit losse kranteberichten 'het wereldbeeld' van een krant te destilleren. Hij maakt er als het ware een 'geaggregeerde' me­ ning van. De theorie die hij als basis voor zijn proefschrift gebruikt om het gedrag van journalisten te beschrijven is on­ der meer ontleend aan de cognitieve psychologie. Die beschrijft de manier van denken van individuele mensen. Een lid van de promotiecommissie vroeg zich daarom tijdens de promotie ook af of deze van toepassing is als je praat over kranten. Dit zijn immers

Jan Kleinnijenhuis: cum laude gepromoveerd. geen individuen maar honderden los­ se journalisten. Tijdgebrek liet deze methodologische voetangel onbeant­ woord.

Wel belangstelling voor nieuwe fractie in universiteitsraad, maar lijsttrekker werd niet gevonden Erno Eskens

Er zal geen PKV­vleugel voor het wetenschappelijk personeel mee­ doen met de aanstaande verkie­ zingen. Tevergeefs heeft de PKV (Progressieve KiesVereniging) getracht een dergelijke vleugel van de grond te krijgen. Naast de bestaande studentenfractie, wilde de PKV ook met een fractie voor het wetenschappelijk personeel op de kieslijsten komen. Dit stre­ ven bleek echter niet haalbaar:

een lijsttrekker voor de nieuwe fractie werd niet gevonden. In PKV­gelederen heerste al enige tijd onvrede over het functioneren van het wetenschappelijk personeel in de universiteitsraad. Het wetenschap­ pelijk personeel,­momenteel verenigd in het OWP (Onafhankelijk Weten­ schappelijk Personeel), zou te weinig kleur bekennen. Het feit dat er maar eéri fractie voor het wetenschappelijk personeel bestaat, is volgens de PKV, hier de oorzaak van. Omdat het OWP de enige fractie voor het wetenschap­ pelijk personeel in de raad is, moet die

denkers aan de VU nog eens aan, want: "Soms heef t nadenken tot gevolg dat je tot een ander standpunt geraakt."

rector datema blijlct stugge volhouder

De redactie van Onderkast heef t zich ook in maart weer in het vergadercircuit gestort, op zoek naar kandidaten voor de taalprijs voor vernieuwend, verhullend dan wel krankzinnig taalgebruik. Tot het einde van de maand zag het er somber uit, want de vergaderaars sloegen alleen maar onberispelijke taal uit. Een beetje saai misschien, maar daar staat geen straf op en er vallen al helemaal geen prijzen mee te verdienen. De vergadering van de universiteitsraad was de laatste kans. Sommige raadsleden lonkten, als ze

wat politici beweren worden overge­ nomen. Meer moet worden gechec­ ked op feitelijke juistheid.

TKV voor wetenschappers' mislukt

Onderkast

taalprijs gaat voorbij aan neuzen filosofen

Desgevraagd zegt Kleinnijenhuis dat zijn proefschrift ook aantoont dat de professionele training van journa­ listen tekortschiet. Minder vaak moet

Foto Bram de Hollander

gevleugelde woorden meenden te hebben uitgesproken, hongerig naar de publieke tribune. Zinloos, want opmerkelijke citaten horen thuis in onze rubriek 'Quotes', en worden door de redactie bovendien buiten de deuren van de VU gehaald. In hun zinloze pogingen werden de raadsleden nog zeer filosofisch. B. Overdijk stelde vast: "Er wordt hier aan de hele universiteit nagedacht." En rector magnificus C. Datema mijmerde in het spoor van Rene' Descartes:"Het is mooi wanneer we ons ervan bewust zijn dat we allemaal nadenken, of we het allemaal even goed doen dat was zoeven al de vraag." En raadslid J. van Leuvensteijn moedigde alle

Raadslid J. Gre'goire dacht op een goedkope manier in de prijzen te kunnen vallen door zich een 'Keek op de weeks' dialect aan te meten: "We moeten niet een nieuwe cyclus instellen om middelen te verdelen, in dier voege denken wij, eh Ter Wexel, dat het doorschuiven van budgetten naar de faculteiten het beste is." Daarvoor kreeg hij natuurlijk geen prijs, want het uitleggen van je eigen grapjes is uit den boze. De prijs is deze maand voor de stugste volhouder. En dat is onze rector magnificus C. Datema, die ,wij hier al eerder aanhaalden. De rector deed twee gooien naar de taalprijs. Zijn eerste uitspraak toont aan hoe explosief het leven

wel een neutrale koers varen, volgens de PKV. De neutrale koers van het OWP zat de progressieve PKV niet lekker, legt de PKV'er Bram Bos uit. "Het OWP functioneert niet slecht, maar ze heb­ ben geen duidelijk programma. Z e hebben het idee dat je slechts margi­ naal moet toetsen in de raad. Dat betekent dus in principe onvoorwaar­ delijke vrijheid voor het college van bestuur en alleen ingrijpen als het misgaat. Wij willen nu juist heel graag dat er een visie komt op de toekomst van de universiteit. Als zo'n visie ont­ breekt wordt de raad een soort ja­

van een bestuurder kan zijn: "Dan heb ik mij bij een dergelijke benadering voor ogen te houden dat ik een verkeerde calculatie gemaakt heb en dat ik mogelijkerwijs door het plafond heen schiet." Een aardige poging, die echter nog niet goed genoeg zou zijn geweest voor de taalprijs. Die krijgt Datema voor het volgende ondoordringbare taalbouwsef'De rechtszekerheid van de regeling die is er. Waar dan over gedebatteerd kan worden dat is in hoeverre zeg maar het bedrag wat uiteindelijk op grond van de regeling uitgekeerd kan worden als een op grond van rechtszekerheid te verwerven bedrag beschouwd kan worden, dan wel beschouwd kan worden als een bedrag dat voortvloeit uit de rechtszekerheid te ontlenen aan de regeling."

knik­machine." Om dit 'ja­knikken' tegen te gaan, wilde de PKV de universiteitsraad zo­ veel mogelijk politiseren. Politieke standpunten zouden een grotere rol in universiteitsraad moeten gaan spe­ len. Het oprichten van een PKV­frac­ tie voor het wetenschappelijk perso­ neel, had een eerste stap in de rich­ ting yan een meer gepolitiseerde raad moeten zijn. De ideeën rond de PKV­frac­ tie voor wetenschappelijk personeel kregen enkele maanden geleden vaste vorm. Er werden handtekeningen verzameld en de nieuwe fractie schreef zich in in het kiesregister. Ook werd er afgesproken dat de studenten­ vleugel van de PKV ondersteunende taken zou gaan verrichten voor de personeelsvleugel. Dit om de drukke wetenschappers zo veel mogelijk te ontlasten. Ondanks deze ontlasting, bleken de progressieve wetenschap­ pers echter nog te druk om een lijst­ trekker te kunnen leveren. Al eerder liep een progressieve per­ soneelsfractie stuk op een gebrek aan lijsttrekkers. Het DAK (Demokratisch Akkoord) zag zich in 1988 gedwongen tot opheffing over te gaan. In tegen­ stelling tot de beoogde personeels­ fractie van de PKV richtte het DAK zich overigens tot zowel het weten­ schappelijk, als het technisch en ad­ ministratief personeel. Uit deze grote­ re achterban wist het toen tien­jarige DAK echter geen capabele lijsttrekker te recruteren. Ook het DAK moest daarop het veld ruimen. De PKV is evenwel niet voorne­ mens zich te laten afschrikken door de mislukkingen uit zowel heden als verleden. "Wij willen het over twee jaar weer proberen, maar je weet nooit hoe het loopt. Over twee jaar zitten er weer andere mensen in de PKV, mis­ schien houden die er wel heel andere ideeeri op na."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen