Ad Valvas 1989-1990 - pagina 171

i^\gji\ps

3 NOVEMBER 1989 In d e lezingenserie over 'gren­ zen' doorbreekt het Vormings­ centrum e e n beetje d e eigen grenzen. Voor het eerst wordt het, bij wijze v a n experiment, namelijk mogelijk om studie­ punten te halen. Dat geldt voor die lezingen welke door m e d e ­ werkers v a n d e VU verzorgd worden. D a a r is d a n ook n o g e e n b e p a a l d e hoeveelheid te bestuderen literatuur a a n ver­ bonden. Greetje de Jong v a n het Vor­ mingscentrum zegt dat voor deze opzet is gekozen, omdat het d e afgelopen j a r e n steeds moeilijker is gebleken om stu­ denten te b e w e g e n zich met on­ d e r w e r p e n buiten het eigen vakgebied bezig te houden. Door d e lezingen enigszins v a n hun vrijblijvende karakter te ontdoen moeten d e studenten ertoe gebracht worden iets v a ­ ker d e neus buiten d e eigen vakdeur te steken. De eerste lezing werd nog ver­ zorg door iemand v a n buiten d e VU, door Carel Weeber, archi­ tect e n hoogleraar bouwkunde in Delft. Hij heeft e e n nieuw huis v a n bewaring ontworpen in Rotterdam. Wat voor grenzen m o g e n er bij zo'n ontwerp niet worden overschreden? Dat is nogal wiedes, weet iedere leek, d e architect m a g in g e e n geval d e g e v a n g e n e n e e n majestueu­ ze vluchtroute richting vrijheid aanbieden.

Waar liggen de grenzen bij de vrijheid van de ontwerper?

'Kijk, d a a r lig ik', zei architect Carel Weeber Wat is het verschil tussen afwijkend en normaal ge­ drag, wat is nog geoorloofd bij genetisch onderzoek en waar houdt de vrijheid van de journalist op? Een paar vragen die niets met elkaar gemeen hebben behalve dan dat het in aUe gevallen om grenssituaties gaat. Over dit overkoepelende thema 'grenzen' organiseert het Vormingscentrum van de VU een aantal lezingen. De architect Carel Weeber sprak als eerste over de grenzen a a n de vrijheid van het ontwerpen. g a a n . En moet je voor e e n g e ­ bouw met e e n 'lelijk' doel nu ook e e n lelijke vorm verzinnen? Dat is toch strijdig met d e beroeps­ trots. Weeber: "Ik zou er moeite m e e h e b b e n ietö zo lelijk moge­ lijk te maken." Een belangrijk middel om d e schroom te overwinnen is het idee dat het allemaal niet zo erg is als het wel lijkt. Voor Weeber a a n zijn opdracht b e g o n h a d hij zijn beeld v a n g e v a n g e n i s s e n ontleend a a n Amerikaanse fUms: g e v a n g e n e n die a a n tra­

lies s t a a n te rammelen, terwijl b e w a k e r s met het pistool in d e h a n d h e n in het g a r e e l proberen te houden. Toen Weeber g e v a n g e n i s s e n in Nederland b e g o n te bezoeken, b e g o n hij dit beeld bij te stellen. "Men g a a t w e n n e n a a n cellen e n a a n tralies. De b e w a k e r s d r a g e n ook g e e n w a p e n s e n je kunt ze eerder met m a a t s c h a p ­ pelijk werkers vergelijken. Ik b e n d e g e v a n g e n i s g a a n erva­ ren als e e n redelijk normale sa­ menlevingsvorm, e e n betrekke­

Koos Neuvel lijk a a n g e n a a m verblijf is er mogelijk, want alles wordt er voor je geregeld. Dat kun je re­ delijk prettig en ontlastend noe­ men." Een a n d e r p r o b a a t middel om d e aarzeling te overwinnen is het trekken v a n vergelijkingen met a n d e r e gebouwen. "Als je d e deuren openzet is het net e e n hotel", zei Weeber, daarbij be­ wust of onbewust a a n h a k e n d bij d e argumenten v a n d e g e n e n die vinden dat g e v a n g e n e n te­ genwoordig m a a r op een schandelijke wijze in d e watten worden gelegd. Op a n d e r e momenten verge­ leek Weeber d e gevangeniscel met e e n studentenkamer ­ om­ gekeerd zijn er m e n s e n die stu­ dentenflats eigenlijk m a a r ge­ vangenissen vinden ­, d e bin­ nenplaats met die v a n com­

M a a r voor d e rest, zo vertelde Weeber, wordt a a n d e architect g e e n wezenlijk grotere beper­ kingen opgelegd d a n bij het ontwerpen v a n ziekenhuizen, scholen of a n d e r e grote gebou­ wen. Eerder is d e vrijheid gro­ ter, omdat juist bij het bouwen v a n g e v a n g e n i s s e n er niet echt e e n omvangrijke traditie b e ­ staat. Dat m a a k t d e ruimte tot experimenteren alleen m a a r groter.

Pistool Interessanter w a s het te verne­ men hoe Weeber zijn eigen in­ nerlijke grenzen moest over­ schrijden. Want ja, e e n g e v a n ­ genis is toch e e n iets a n d e r type gebouw dan, laten w e zeggen, e e n muziektheater. Mensen op­ sluiten en ze diverse g e n e u g t e n des levens ontzeggen is niet het­ zelfde als m e n s e n d e gelegen­ heid bieden om, gezeten in com­ fortabel pluche, d e hoogtepun­ ten der zangkunst te onder­ M a a n d a g heeft d e VU v o o r de tweede keer een overeen­ komst g e t e k e n d met compu­ t e r p r o d u c e n t IBM. D e l a a t s t e levert o n d e r a n d e r e c o m p u ­ t e r s e n i n f o r m a t i c a k e n n i s in ruil v o o r o n d e r w i j s ­ e n o n ­ derzoeksfaciliteiten. De o v e r e e n k o m s t is n e t a l s d e vorige a a n g e g a a n voor e e n periode v a n drie jaar. De overeenkomst betekent e e n voortzetting v a n e e n reeds be­ s t a a n d e samenwerking tussen d e VU e n IBM. Volgens L.A.W.

De nog in aanbou w

zijnde gevangenis

in Rotterdam

naar ontwerp

van Carel Weeber.

Foto J. Verheus

VU opnieuw drie jaar in zee met computerreus Trippelvitz v a n d e Dienst Coör­ dinatie C o m p u t e r a a n g e l e g e n ­ h e d e n v a n d e VU kunnen on­ derwijs­ e n onderzoekspro­ g r a m m a ' s door d e mogelijkhe­ d e n die d e overeenkomst biedt sneller worden uitgevoerd d a n gepland.

Nieuwe functie prof. P inedo Prof. dr. H.M. Pinedo (46), hoog­ leraar klinische oncologie a a n d e VU, is b e n o e m d tot klinisch wetenschappelijk directeur v a n het Nederlands Kanker Insti­ tuut, het Antoni v a n Leeuwen­ hoekziekenhuis in Amsterdam. Het is e e n nieuwe functie. Het doel e r v a n is het klinische on­ derzoek te stimuleren e n d e sa­ menwerking op dit gebied met a n d e r e instellingen te verbete­ ren. P inedo blijft n a a s t deze part­time functie hoogleraar.

H

Foto AVC/VU

Financiering v a n computers is g e e n obstakel meer bij het op­ starten v a n projecten. De VU betaalt d e computers e n d e daarbij geleverde expertise in natura. IBM zal in specifieke gevallen betrokken worden bij onder­ zoeks­ e n onderwijsprogram­ ma's, voorzover d a a r informati­ c a a a n te p a s komt. WeUc nut IBM hiervan denkt te h e b b e n is niet duidelijk. Er kon g e e n woordvoerder voor e e n toelich­ ting worden gevonden. In d e afgelopen drie j a a r is in het k a d e r v a n d e samenwer­ king e e n tiental projecten afge­ sloten e n zijn er o n g e v e e r twin­ tig in uitvoering. De overeen­ komst b e v a t ook afspraken over stageplaatsen, seminars e n col­ loquia, postdoctorale fellows­ hips, literatuur e n het volgen v a n opleiding. Hoeveel geld" deze ruilhandel w a a r d is, is niet bekend a a n d e VU. De overeenkomst, w a a r b e h a l ­

Henk Vlaming ve d e VU ook d e Universiteit v a n Amsterdam e n het Mathe­ matisch Centrum bij zijn betrok­ ken, is e e n z o g e n a a m d e r a a m o ­ vereenkomst. Hierin zijn globale v o o r w a a r d e n vastgelegd. De uitvoering v a n d e overeenkomst geschiedt door d e faculteiten, die specifieke overeenkomsten met d e computerreus sluiten. Hierbij worden gedetailleerde afspraken g e m a a k t over a p p a ­ ratuur, diensten, onderzoeks­ e n onderwijsprogranMna's, d e re­ sultaten d a a r v a n e n d e duur v a n d e samenwerking. Niet alleen d e bètafaculteiten m a k e n gebruik v a n d e r a a m o ­ vereenkomst. Ook d e faculteiten der Letteren, Rechtsgeleerd­ heid, Economische Weten­ s c h a p p e n en Econometrie, P sy­ chologie e n P edagogische We­ t e n s c h a p p e n e n Bewegingswe­ t e n s c h a p p e n h e b b e n met IBM

Foto Sidney Vervuurt, AVC/VU

plexen v a n sociale woning­ bouw e n het gebouw v a n e e n g e v a n g e n i s als g e h e e l met e e n klooster. W a n n e e r aldus d e g e v a n g e n i s als gebouw genormaliseerd is, zijn esthetische grapjes ook niet ongepast meer. Zo heeft Wee­ ber d e potentiële vluchtroutes met d e kleur rood a a n g e g e v e n e n d e gordijnen in d e cellen h e b b e n d e vorm v a n tralies g e ­ kregen. Dat werkt relativerend, aldus Weeber. Van buitenaf is het ook bijna onmogelijk te zien w a a r d e i n g a n g v a n het g e ­ bouw is. Dat heeft Weeber be­ wust g e d a a n : "Je m a g er niet uit e n je m a g er, als het ware, ook niet in." Al dit soort 'ludieke' elementen w e r d e n door d e opdrachtgever ruimhartig toegestaan. De eni­ g e beperking die opgelegd werd, lag in het gebruik v a n d e kleuren. In d e g e v a n g e n i s zijn veel felle, bonte kleuren ge­ bruikt omdat d e vele buitenlan­ ders die er hun behuizing vin­ d e n dat zo op prijs zouden stel­ len. Maar d e kleur roze mocht niet. Dat zou m a a r associaties oproepen met homoseksualiteit, e e n taboe­onderwerp in het g e ­ vangeniswezen. Niettemin wordt door al die ver­ gelijkingen met a n d e r e gebou­ w e n e n d e esthetische opsmuk d e g e v a n g e n i s net e e n gewoon gebouw. Het w a s d a n ook niet verwonderlijk dat Weeber, toen hij e e n foto a a n w e e s met zijn ontwerp v a n het g e v a n g e n i s g e ­ bouw, zei: "Kijk, d a a r lig ik." De identificatie v a n d e architect met zijn ontwerp w a s compleet geworden. De laatste innerlijke grens w a s overschreden.

b e p a a l d e projecten lopen of reeds afgerond. Tegenwoordig kent bijna elke faculteit e e n studierichting infor­ matica, zegt Trippelvitz. Enkele onderzoeksprogramma's w a a r d e samenwerking met IBM e e n rol speelt g a a n over contrac­ trecht, nierziektes e n lees­ e n taalstoornissen bij kinderen. De Dienst Coördinatie Compu­ t e r a a n g e l e g e n h e d e n heeft in d e periode v a n d e eerste r a a m o v e ­ reenkomst moeite g e h a d om wetenschappers voor d e sa­ menwerking te interesseren. De terughoudendheid w a s volgens Trippelvitz vooral toe te schrij­ ven a a n onzekerheid over het lot v a n eventuele wetenschap­ pelijke resultaten, die g e z a m e n ­ lijk onderzoek zouden opleve­ ren. Hij beklemtoont echter dat d e raamovereenkomst ruimte laat om d a a r als faculteit af­ spraken met IBM over te maken. "Wetenschappers vinden het belangrijk dat hun onderzoeks­ resultaten op hun n a a m ko­ men", zegt Trippelvitz. Een screening v a n d e Dienst Coördinatie Computeraangele­ g e n h e d e n onder d e faculteiten leerde dat er nu veel belangstel­ ling is om d e samenwerking met d e computerfabrikant voort te zetten.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen