Ad Valvas 1989-1990 - pagina 200

NA VIJVEN (2): DIJKGRAAF SYBE SCHAAP

Hegel, Kant en boerenland "Filosofie moet je niet te snel toepassen. Daar krijg je alle­ m a a l ongelukkige dingen van. Als je denkt, 'Ik b e n filosoof e n nu zal ik wel eens e e n goed waterschap uit d e grond stam­ pen,' d a n moet je het juist niet doen," Filosofie­docent Sybe Schaap vergeet zijn wijsgerige kennis d a n ook, als hij voor 'zijn' waterschap a a n het werk gaat. Een dijkgraaf moet immers on­ gelukken voorkomen. Bijvoor­ beeld dat dijken niet v a n ellen­ d e in elkaar zakken en dat d e akkers niet te nat worden. S c h a a p is nu drieëneenhalf j a a r dijkgraaf oftewel voorzitter v a n het bestuur v a n het waterschap Noordoostpolder. In totaal telt Nederland honderdzestig wa­ terschappen die elk voor d e wa­ terstaat in hun gebied zorgen. Het waterschap Noordoostpol­ der is nog jong. Net zoals d e grote rivieren e n d e Afsluitdijk viel d e polder nog altijd onder bestuur v a n het rijk. Toen Flevo­ land echter vijf j a a r geleden een provincie werd, is meteen waterschap Noordoostpolder opgericht. Dat e e n filosoof dijkgraaf wordt, noemt S c h a a p min of meer toe­ vallig. "J e k a n filosoof worden en je kan dijkgraaf worden, 't Treft dat ik het allebei ben," zegt

Diana Doornenbal hij droogjes. Later blijkt dat hij zich, n a a s t het bestuderen v a n Hegel e n Kant, z'n hele leven al heeft verdiept in het boeren­ land. Als zoon v a n e e n boer uit d e Noordoostpolder e n als land­ bouwonderzoeker. De nodige bestuurlijke en poli­ tieke ervaring kreeg hij als b e ­ leidsmedewerker op het Bin­ nenhof. Vanaf d e eerste d a g kwam die ervaring g o e d v a n pas. Voor d e oprichting v a n wa­ terschap Noordoostpolder moest immers e e n flinke afkoop­ som v a n het rijk voor achterstal­ lig onderhoud over tafel komen. Om d e 65 kilometer lange IJ ssel­ meerdijken te versterken. Na drie m a a n d e n stoeien met mi­ nister Smit Kroes, kreeg het wa­ terschap z'n recht: enkele tien­ tallen müjoenen guldens. S c h a a p heeft Smit Kroes toen leren k e n n e n als e e n echte vechtster: "Het w a r e n bikkelhar­ d e onderhandelingsrondes. Er zijn momenten geweest dat ik dacht 'ik b e n wel dijkgraaf, m a a r straks h e b ik g e e n water­ schap meer!' Met die afkoopsom zou het w a t e r s c h a p immers s t a a n of vallen."

Het werk v a n S c h a a p b e s t a a t vooral uit vergaderen; met a a n ­ nemers, met het provinciale be­ stuur of met d e eigen technische leiding. Afgezien v a n d e onder­ handelingen over d e afkoop­ som, vindt S c h a a p zijn b a a n on­ politiek: "J e bent geheel zelf­ standig. Voor geld stapt het w a ­ terschap niet n a a r d e minister m a a r n a a r d e grond­ e n huisei­ g e n a r e n . D a a r komt d e zestien müjoen die jaarlijks nodig is v a n d a a n . Wij h e b b e n altijd geld genoeg", concludeert hij olijk. Het is het nuchtere e n het prakti­ sche dat hij zo a a n g e n a a m vindt v a n het werk. "Met grote, verheven, lumineuze ideeën doe je niks. Iedereen weet hoe e e n dijk eruit ziet e n misschien kun je er over dubben of hij e e n halve meter hoger moet wor­ den, m a a r dat is uit te rekenen. Verder h e b je d e klussen die g e d a a n moeten worden, ge­ woon te doen." Op d e Noord­ oostpolder is d a t vooral het on­ derhouden v a n het boezemge­ bied (het watergangenstelsel) en het land ontlasten v a n over­ tollig regen­ e n kwelwater. Daarom moet d e polder ieder d a g b e m a l e n worden. De Noordoostpolder heeft te weinig watergangen, legt

­.^^^.^>^­.%s;^t­ ^

'J^jïlcf.^c"'"-•,

Foto Bram d e Hollander

JOOL HUL

S c h a a p uit: "Toen hij in 1942 werd drooggelegd, w a s er grote landhonger. Zoveel mogelijk m e n s e n moesten boer kunnen worden. Dat betekent wel dat bij e e n fikse regenbui d e smaUe sloten, v a a r t e n e n k a n a l e n snel vol staan." De kleinschaligheid v a n d e pol­ der heeft ook wel iets knus, vindt S c h a a p die zelf net a a n d e r a n d woont. "De verbondenheid on­ der d e m e n s e n is groot. Het is ook echt hun gebied. Pioniers h e b b e n d e polder n a d e oorlog zelf ingericht, met hun eigen schopje. De meesten zijn zich ook goed bewust v a n het be­ lang v a n d e waterschapslasten die zij moeten betalen. Anderen slabakken weleens als het om^ dijkversterking g a a t . Of dat nou allemaal zo nodig moet." "Tijdens d e oprichting v a n het w a t e r s c h a p kreeg ik e e n brief v a n e e n inwoner uit (het voor­ malige eiland) Urk. 'Om d e Noordoostpolder h e b ik nooit g e v r a a g d . En nu ook nog ervoor betalen? Steek die dijken m a a r door!', stond er." Sommigen vinden het ook erg jammer dat d e prachtige kron­ keldijkjes er a a n g a a n , zegt d e dijkgraaf. Maar met alle respect voor het landschap; veüigheid g a a t voor aUes bij het water­ schap: "Daar moeten w e niet laks over doen. In 1953 zijn w e immers behoorlijk gestraft." Dit j a a r is het vijftigjarig be­ s t a a n v a n het dijkvak Urk/Lem­ mer gevierd. Met burgemees­ ters, e e n gedenkteken e n e e n gedenkboek. Het geeft d e filo­ soof altijd e e n speciaal gevoel als hij over d e vijftig j a a r oude dijk wandelt. "Het imponeert. O m g a a n met water is in Neder­ land e e n spel met je vriend e n je vijand. De dijk is d a a r i n het snij­ punt. Dat heeft wel wat. Dijkher­ stel vind ik ook d e mooiste kant v a n m'n werk." Filosofische kennis h e b je vol­ gens S c h a a p niet nodig voor het herstellen v a n dijken. Enig raakvlak tussen dijkgraafschap e n filosofie heeft hij nooit gevon­ den. Behalve bij het lezen v a n d e derde nota waterhuishou­ ding over het ecologisch even­ wicht in Nederland. Toen brak voor d e eerste keer d e filosoof in hem los. "Thdles, e e n oude Griek, zei e e n s 'alles is water'. W a n n e e r je die nota leest, d a n lijkt het wel of ze dat nu nog vinden. Water wordt heilig verklaard. AUes zou met water samenhangen." De dijkgraaf bekijkt het liever wat nuchterder. Om te zeggen dat d e basis v a n het hele ecologi­ sche beleid in water moet wor­ d e n gevonden, g a a t h e m te ver. Op sommige plekken houdt hij dat water liever op afstand. Met wat dijken.

f Quotes J y

"Het kan wel wezen 'dat h et ni­ veau van h et h oger onderwijs wordt opgekrikt, maar h et zijn, vanuit de beh oefte van h et be­ drijfsleven gezien, de verkeerde soort slimmerikken die straks van de opleiding komen." De Nijmeegse bedrijfssocioloog prof.dr. F. Huijgens in het HBO Journaal.

"Een aparte flikkerth eologie is net zo min bestaanbaar als een feministische ht eologie of een aparte th eologie van de seksua­ liteit of van de vrede." De theoloog e n bioloog dr. Pim Pronk in Trouw.

"Studenten zijn buitengewoon rationeel. Ze realiseren zich dat een topstudie veel geld kost, maar ze weten even goed dat ze dat geld daarna terug kunnen verdienen." Dr. Peter Nijkamp, hoogleraar regionale economie a a n d e VU, in Het Parool.

"Groei vernietigt milieu, dat is duidelijk." Hans Achterhuis, hoogleraar humanistische filosofie a a n d e Landbouwuniversiteit in W a g e ­ ningen in Trouw.

"Misschien is het een propagan­ dastunt dat de h ogesch ool kan zeggen: kijk, wij zijn zo demo­ cratisch, we h ebben zelfs stu­ denten in h et bestuur." S. d e Nijs, studentlid v a n het stichtingsbestuur v a n d e Hoge­ school Nijmegen, in het HBO Journaal.

"Ook de letterkunde zal, net als de fysica, verworden tot een avondmaalstafel waaraan al­ leen uitverkorenen mogen aan­ zitten die ervoor gestudeerd hebben." De schrijver Maarten 't Hart in e e n lezing a a n d e Rijksuniversi­ teit Leiden.

"Er is minstens één goede reden om bèta's in de economisc h e groei te laten delen: Science Park Holland." Columnist Frans W. Saris in NRC Handelsblad.

door Aad Meijer

HEB IK TOCH Dt/BgeL f

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen