Ad Valvas 1989-1990 - pagina 279

ID

12 JANUARI 1989

Lachwekkende adviezen om rijk te worden Geld verdienen m a g sinds e e n a a n t a l jaren weer. Dat wil zeggen, je m a g er voor uitkomen dat je het leuk vindt e n je m a g ook weer openlijk tonen dat je het hebt. Werd d e gemiddelde econoom in d e jaren zeventig nog beschouwd als e e n slaaf v a n het kapitalisme, in d e late jaren tachtig tel je zonder Samsonite. Alfa Romeo, s p a a r h y p o theek en e e n doctoraalbul bedrijfseconomie niet meer m e e . Op je dertigste behoor je op 2x m o d a a l te zitten a n d e r s ben je e e n "looser". Stel je nou eens voor dat 2x mod a a l nog niet g e n o e g is om je life-style w e n s e n te vervullen. Je besluit echt rijk te willen worden. In een genivelleerd land als het onze is dat bijna onmogelijk. Een topinkomen verdienen is slechts voor weinigen weggelegd. En als je al zo'n inkomen hebt, wil d e fiscus d a a r van ook nog zijn deel. De verhalen dat je het op d e beurs bij elkaar kunt verdienen, kun je beter m a a r niet geloven. Alle 06-beurslijnen, beleggersbladen en beleggingsfondsen ten spijt, de enige zekerheid die je hebt, is dat vooral d e e i g e n a r e n ervan hun zakken kunnen vullen. Als je echt rijk wilt worden, zul je dus a n d e r e w e g e n moeten b e wandelen. Je zou kunnen beginnen met d e aanschaf v a n het boekje Rijk worden - zo doe je dat. De iUusie dat je slapend rijk kunt worden, wordt door d e flaptekst al d e b o d e m ingeslagen. Rijk worden "vergt bezin-

BOEKEN

Jaap Koelewijn ning, inzicht, weloverwogen planning en doorzettingsvermogen". Dat belooft veel, m a a r ik betwijfel of het klopt. Mijn twijfels beginnen al bij d e n a a m v a n d e auteur. Wie is toch die m e n e e r of mevrouw J.H. Brennan? De auteur claimt successen op het gebied v a n a d vieswerk, postorderbedrijven en het schrijven v a n reclameteksten. Een bewijs v a n zijn kwaliteiten levert hij echter nergens. Maar laten w e hem het voordeel v a n d e twijfel g e v e n e n op d e inhoud v a n zijn verh a a l letten. Brennan suggereert dat je p a s succes kunt h e b b e n als je v a n jezelf gelooft dat je succesvol bent. Heb je dat succes nog niet gerealiseerd, d a n zul je jezelf moeten overtuigen. De auteur schrijft e e n drie m a a n d e n durende cursus voor die begint met ontspanningsoefeningen en eindigt met e e n oefening waarbij je je voorstelt hoe je je voelt als je rijk zou zijn. D a a r n a moet je e e n baantje g a a n zoeken om een startkapitaal te g a a n verdienen. Dit hoeft uiteraard g e e n problemen op te leveren, want je bent zo overtuigd v a n jezelf dat het wel moét lukken. Bovendien krijg je nog e e n p a a r adviezen over hoe je er zeker v a n kunt zijn dat je een succesvolle sollicitatiebrief schrijft. Brennans a a n p a k stemt in dit opzicht volledig overeen met die v a n een

Foto Sidney Vervuurt, AVC/VU

prototypische bedrijfseconoom. Je zegt in je brief d a t je goed bent e n dat je binnenkort opbelt om e e n afspraak te m a k e n voor het sollicitatiegesprek. Kennelijk is dit d e procedure om die b a a n te krijgen die je wilt. Het doet er zeker niet toe of je n o g enige kwaliteit hebt. Vervolgens doet Brennan nog een p a a r miezerige pogingen om uit te leggen hoe je jezelf e e n goed image a a n moet meten. Want, zo doceert Brennan, het succesvol projecteren v a n e e n persoonlijk image is: "De kunst om a n d e r e n te manipuleren zodat ze zien wat jij wilt d a t ze zien." Je wilt gezien worden als d e succesvolle m a n of vrouw die het g a a t maken. Brennans idee hoe je het moet m a k e n is even simpel als lachwekkend. Je begint e e n postorderbedrijf dat een produkt ver-

De mens is geschapen met lekkende hersens De bijbel is e e n boek dat in vooruitstrevende kringen goeddeels wordt g e n e g e e r d . Dat is dom, want het is al twintig eeuwen het fundament v a n d e Westerse beschaving en als zodanig het meest invloedrijke boek uit de cultuurgeschiedenis. Dit w a s het uitgangspunt v a n het weekblad De Groene Amsterdammer en d e popconcertzaal Paradiso toen zij in het voorjaar v a n 1988 e e n serie lezingen over d e bijbel organiseerden. Het moesten g e e n theologische verhandelingen worden, m a a r verhandelingen over het cultureel e n m a a t schappelijk b e l a n g v a n d e bijbel.

wordt in d e lezingen niet of nauwelijks geappelleerd; wèl wordt voortdurend het intellect geprikkeld. De voorgangers in d e z o n d a g s e bijeenkomsten - volgens Van Amerongen "ongelovige of ongelovig geworden intellectuelen" - b e n a d e r e n hun onderwerp zonder enige schroom. Met d e nieuwsgierigheid v a n d e volstrekte buitenstaander bekijken zij het verschijnsel godsdienst, keren het om en om, nemen hier en d a a r e e n onderdeeltje onder d e loep, om tot d e conclusie te komen dat het hier een buitengewoon curieus verschijnsel betreft.

De lezingenserie bleek e e n schot in d e roos. De belangstelling v a n het publiek w a s zo groot dat er zelfs een uitgever bereid w a s d e lezingen te bundelen. Volgens Martin van Amerongen, hoofdredacteur v a n De Groene e n samensteller v a n het boek, is dat te d a n k e n a a n het "onuitroeibaar verlangen n a a r ondogmatische religiositeit", m a a r wie het boek leest in d e hoop dat dit verlangen zal worden bevredigd, komt b e d r o g e n uit. A a n religieuze gevoelens

De sprekers w a r e n geheel vrij in d e keuze v a n hun onderwerp. Veel lijn is er in d e bundel d a n ook niet te ontdekken. Sterker nog, sommige auteurs spreken elkaar direct of indirect tegen. Zo verbaast }.P. Guépin zich over d e simplistische wonderverhalen in d e bijbel - w a a r komen opeens die 5.614.898.400 kubieke Duitse mijl water vand a a n die nodig w a r e n voor d e zondvloed? - terwijl Peter van Rooden juist betoogt dat een wonderverhaal nooit geloof-

Hanne Obbink w a a r d i g kan zijn - a n d e r s is er immers g e e n sprake v a n e e n wonder. Dezelfde Guépin ergert zich a a n d e klungelig b e d a c h t e verhalen in d e bijbel e n ook volgens Martin v a n Amerongen zou "de eerste d e beste scenarioschrijver v a n Amerikaanse B-films" zich moeten s c h a m e n voor een plot zo onwaarschijnlijk als die v a n het verhaal over Judas' v e r r a a d . Jaap Goedegehuure d a a r e n t e g e n roemt d e literaire kwaliteiten v a n d e bijbel e n vergelijkt het v e r h a a l v a n koning Saul met S h a k e s p e a r e s MacBeth. Van dit soort tegenspraken wemelt het in d e bundel. De secularisatie is inmiddels zo ver voortgeschreden dat d e bijbel niet meer besproken wordt als gids in het leven, m a a r als e e n nieuw onderwerp v a n borrelpraat op niveau. Nadat d e nieuwste v a n Fellini e n d e laatste v a n Hermans besproken zijn, kunnen de culturele kwaliteiten v a n d e bijbel ter sprake gebracht worden. "Het e v a n g e -

koopt dat nog niet op d e markt is e n w a a r a a n e e n grote behoefte bestaat. Wat voor produkt dat is, houdt hij uiteraard wijselijk voor zich. In een v a n d e laatste hoofdstukken ('Het geheim v a n verkopen') valt Brennan volledig door d e mand. Zijn sleutel tot het succes v a n verkopen is weinig a n d e r s d a n wat op iedere cursus verkooptechniek wordt verteld. "Stel je zelf in plaats v a n d e ander", zijn d e acht woorden die we v a n v a n hem moeten onthouden. Als je dat doet, d a n p a s kun je verkopen. Zo simpel is het dus. Je moet niet iets verkopen wat je zelf kwijt wil; je moet d e behoefte v a n d e a n d e r vervullen. Wat je moet verkopen, a a n wie, w a n n e e r en hoe, dat zijn d e v r a g e n die Brennan onbeantwoord laat. lie v a n Johannes? Prachtig ja, m a a r jammer v a n dat zw^akke slot." De enige rode d r a a d in d e bundel is, zoals gezegd, die v a n d e onbekommerde blik. G e e n v a n d e sprekers wordt gehinderd door overbodige eerbied of e e n teveel a a n begrip voor bijbel e n christelijk geloof, noch voor wat twintig e e u w e n theologie d a a r over te berde gebracht hebben. Ze stellen v r a g e n a a n d e orde die in d e theologie al e e u w e n ondergesneeuwd zijn. Dat is

Het heeft er alle schijn v a n dat d e enige die v a n dit boek beter wordt d e auteur zelf is. Hij zet zijn eigen succesverhaal nog m a a r eens op papier en hoopt dat d e uitgever d e rest doet. Na lezing v a n het boek k a n ik weinig a n d e r s concluderen d a n dat Brennan zijn lezer bij d e neus neemt. Hij geeft e e n overzicht van een p a a r voor d e h a n d ligg e n d e verkooptrucjes en laat d a a r n a de koper v a n zijn boek a a n zijn lot over. Hij kijkt wel uit om zijn lezer een idee a a n d e h a n d te doen w a a r m e e je echt rijk zou kunnen worden. Rijk worden, d a t doet hij liever zelf.B

Drs. J. Koelewijn is verbonden a a n de vakgroep financiering v a n d e economische faculteit. J.H. Brennan, Rijk worden - zo doe je dat. Uitgeverij Helmond, ƒ24,90

zeer verfrissend en af en toe ronduit vermakelijk. Het meest provocerend is het betoog v a n Manuel van Loggem. Stellenderwijs neemt hij niet alleen bijbel e n christendom, m a a r godsdienst in het alg e m e e n op d e korrel. "ledere g e m e e n s c h a p kent e e n soort v a n godsdienst. D a a r is g e e n uitzondering op," zo steekt hij v a n wal. "Aanhangers v a n een b e p a a l d e godsdienst worden gelovigen genoemd en dat is een g o e d e benaming. Geloof ontneemt a a n het verstand zijn angel." W a a r o m is d a t allemaal in g o d s n a a m nodig, v r a a g t Van Loggem zich a a n het slot v a n zijn verhandeling af. Godsdienst deugt niet, omdat d e mens niet deugt, is zijn antwoord. "De mens is een uit zijn hersens gegroeid zoogdier, dat door lekkende hersengeleiding e n wordt geteisterd. (...) De mens is verkeerd g e s c h a p e n , zijn hersens lekken. Als hij e e n auto w a s geweest, zou hij al lang uit d e produktie zijn genomen en misschien gebeurt dat ook binnenkort." De bundel is, zoals gezegd, soms zeer vermakelijk.

Martin van Amerongen: verlangen naar ondogmatische religiositeit

Martin v a n Amerongen (red.). Sceptici over d e Schrift. Uitgeverij Anthos, Baarn 1989. ƒ 25.-.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen