Ad Valvas 1990-1991 - pagina 333

PAGINA 9

AD VALVAS 14 FEBRUARI 1991

Echte antwoorden op deze vragen werden niet gegeven tijdens het sym­ posium 'Sponsoring en universitei­ ten'. Het symposium, georganiseerd door de in staat van fusie verkerende NMB Postbankgroep, werd belegd in de fraaie PR­zaal van het hoofdkan­ toor van de NMB in Amsterdam. Vooruitlopend op de komst van com­ merciële geldschieters, laten de orga­ nisatoren zien dat er bij het bedrijfsle­ ven nog wel wat te halen valt. De zaal wordt voornamelijk bevolkt door vertegenwoordigers van de Ne­ derlandse universiteiten. Nieuwsgie­ rig naar wat het bedrijfsleven de uni­ versiteit heeft te bieden. De voortdu­ rende bezuinigingsdrang van de overheid treft elke universiteit, en daarom wordt gezocht naar een 'vier­ de' geldstroom: sponsoring. Na de inleiding door drs. Rood van de NMB Postbank Groep, spreekt Jan Franssen, lid van de VVD­fractie in de Tweede Kamer. Franssen meent dat geldgebrek de reden is om uit te zien naar sponsors. Maar hij staat kri­ tisch tegenover het verschijnsel spon­ soring. "Geldgebrek is in wezen van alle tijden en plaatsen. Zowel in tij­ den van hoogconjunctuur als in tij­ den van economische neergang is de roep om meer geld aan de orde van de dag, mede bepaald door de be­ hoefte de overheid al dan niet een grotere rol in het maatschappelijk le­ ven te laten vervullen". Franssen ver­ wijt de universiteiten dat hun strate­ gisch beleid te wensen over laat. De Raad van Advies voor het Weten­ schapsbeleid (RAWB) schreef in het in november jongstleden verschenen jaarrapport: "De universiteiten heb­ ben in het verleden niet aangetoond gezamenlijk tot een nationale profile­ ring te kunnen komen, hoewel de noodzaak daartoe reeds lang wordt erkend". Eerst moet worden afgere­ kend met de versnippering, aldus Franssen.

Verenigde Staten "Geldgebrek als zodanig is dus geen sterk argument, en sponsoring zon­ der profilering niet aantrekkelijk voor de sponsor op termijn, noch voor de instelling. In de Verenigde Staten gaat dat allemaal anders. Daar staan of vallen bestuurders van universitei­ ten met de hoeveelheid geld die zij voor hun instellingen weten binnen te halen. In de Verenigde Staten is het algemeen besef aanwezig dat het voortbestaan van een universiteit geen vanzelfsprekende zaak is". Later op de dag betoogt drs. J.K.M. Gevers, voorzitter van het college van bestuur van'^de Universiteit van Am­ sterdam, dat de Europese universitei­ ten niet te vergelijken zijn met de Amerikaanse. "Onze universiteiten stellen niet veel voor in de maat­ schappij, in de Verenigde Staten vor­ men de universiteiten de voorhoede in de samenleving. Hier wordt onze mening niet gevraagd". De voorzitter van het college van be­ stuur van de Technische Universiteit Twente heeft eens gezegd: "Het ge­ weten van de vakgroep kan gesmeerd zijn met geld". Volgens Franssen moet dit voorkomen worden. Re­ search­sponsoring en het sponsoren van bijzondere leerstoelen kan er toe leiden dat onderzoeksgroepen en daarmee onderzoeksactiviteiten te veel afhankelijk kunnen worden van economische belangen. "Als dit ge­ vaar aanwezig is, zou kunnen worden overwogen per instelling een advies­ raad in te stellen", aldus Franssen. De onderwijsspecialist van de W D vraagt zich af waarom er geen lang­ durige contracten met grote bedrij­ ven kunnen worden afgesloten. Met betrekking tot het voorzien van on­ derwijs op maat, een bijdrage in de aanschaf van apparatuur en onder­ zoeksresearch. "Er is nog onbenutte

Tekening Aad Meijer

Deze werkgroep is mogelijk gemaakt door.... IJle gedachtenwisseling over sponsoring universitaire activiteiten

Is de zoom van de toga van de hoogleraar straks voorzien van het logo van MacDonalds? Hangen de gangen van de universiteit straks vol met 'bill­ boards'? Proefstands van Appelsientje in onze kantine? Wordt de universi­ teit, naast sport en kunst, het strijdtoneel van vechtende sponsors, die hun naam graag verbinden aan het wetenschappelijk onderwijs?

Barend van Giessen (HOP)

ruimte voor sponsoring. Er zijn ook risico's die te maken hebben met de mogelijke aantasting van de onafhan­ kelijkheid. Deze randvoorwaarden moeten goed worden geformuleerd". En nogmaals geeft Franssen een sneer naar de universiteit: "Het for­ muleren van die randvoorwaarden kan goed gaan als de instellingen meer dan tot nu toe komen tot helde­ re strategische positionering: alleen en gezamenlijk. Aan dat laatste heeft het tot nu toe al te zeer ontbroken".

Lukraak Op de vraag waarom bedrijven eigen­ lijk sponsoren, probeert A. Warner, hoofd communicatie van de Neder­ landse Gasunie, een antwoord te ge­

ven. "Het woord 'sponsoring' wordt lukraak gebruikt, waardoor het bete­ kenisloos dreigt te worden. Het krijgt zo het karakter van een eindeloos verdund natuurgeneesmiddel. Spon­ soring is in tel bij het bedrijfsleven. De redenen zijn even simpel als veel­ zeggend: de traditionele reclamemid­ delen waren overvol en afgegraasd. En aan de noodzaak tot het maken van reclame ten behoeve van produkt of dienst voegde zich een wat meer commercieel­ideele behoefte tot aan­ prijzing toe, en dat heet profilering". Volgens Warner zitten er nogal wat haken en ogen aan sponsorverbanden tussen universiteiten en bedrijfsleven. Er moet fundamenteel worden vast­ gesteld wat geschikt is voor sponso­

ring. Uit­ en afspraken hierover zou­ den kunnen worden vastgelegd in een soort convenant. Toch twijfelt ook Warner aan sponsoring. "In zijn jongste boek schetst Alvin Toffler drie pilaren van macht. Het zijn geld, (militaire) kracht en kennis. Geld en kracht zullen in een klein land als het onze niet snel tot machtsfactoren uit­ groeien. Blijft over de pilaar van ken­ nis. Of je deze dient door hem als re­ clamezuil vol te plakken? Ik betwijfel het. Ik geloof meer in steun voor steun...".

Grolsch Drs. W.A.J. Janssen, directeiu: van de dienst in­ en externe betrekkingen van de Rijksuniversiteit Groningen

(RUG), is absoluut enthousiast over sponsors uit het bedrijfsleven. Bij de viering van het 375­jarig bestaan van zijn instelling (in 1989) werd in sa­ menwerking met het Nieuwsblad van het Noorden een grootse cam­ pagne opgezet. "Het doel van sponso­ ring is het vergroten van de naamsbe­ kendheid. Maar wanneer een instel­ ling een activiteit laat sponsoren, be­ mvloedt het imago van de instelling de sponsor. Dat geldt ook omge­ keerd: het imago van de sponsor be­ mvloedt de instelling. Het is de vraag of dit in alle gevallen wenselijk is". Janssen onderscheidt twee vormen van sponsoring: evenement­sponso­ ring en continu­sponsoring. Evene­ ment­sponsoring werd opgezet bij het 375­jarig bestaan van de RUG. Er werd 1,5 miljoen gulden opgehaald. Als voorbeeld van continu­sponso­ ring noemde Janssen de sponsoring van het RUG­theater door bierbrou­ wer Grolsch. "Ik vind het vreemd dat Groningen een bierbrouwer in huis haalt, terwijl ze pretendeert een spor­ tieve universiteit te zijn", roept ie­ mand uit de zaal. "Eh...sportvriendelijk zijn we", nuanceert Janssen.

Aarzelende duit Nadat algemeen directeur J.R.Q. van Dooren van het gelijknamige spon­ sorbureau een aarzelende duit in het sponsorzakje heeft gedaan, neemt drs. J.K.M. Gevers van de Universiteit van Amsterdam plaats achter het ka­ theder. Hij kijkt wat geringschattend om zich heen. "Ik ben niet op des­ kundigheid uitgenodigd, maar op ethiek", zegt hij. "Er is niets tegen sponsoring, en aan de ethische kan­ ten hoeft men niet te zwaar te tillen". Verbazing alom, maar Gevers krijgt schik in het onderwerp. "Ik kan met wat fantasie vier groepen ethische problemen bij sponsoring ontwaren: de aantasting van academische waar­ den, prestigieuze bedoelingen van de betaler, kwalijke oorsprong van het geld, en een nadelig effect op het universitaire imago". Bij de beoordeling van de wenselijk­ heid van sponsoring, dient de univer­ siteit één overweging boven alle an­ dere te laten prevaleren: de universi­ teit moet goed zijn in hetgeen ze wordt verondersteld te doen. "Het handelen van de universiteit moet in dat teken staan. Door modewoorden als 'ondernemend', 'sportief en 'ambtelijk' te koesteren verloochent de universiteit haar missie. Ook spon­ soring kan zo'n nadelige categorie zijn. We moeten er voor zorgen dat zulke activiteiten alleen ondersteu­ nend zijn". De discussie die elk symposium pleegt af te sluiten, heeft in het on­ derhavige geval een nogal lusteloos karakter. Sponsoring van research­ activiteiten wordt door een enkele aanwezige nog als een probleem er­ varen. De hang naar publiciteit staat al snel op gespannen voet met de nauwkeurigheid waarmee onderzoek dient te worden uitgevoerd. Gevers valt hem bij: hier ligt een ethische grens, die licht kan worden over­ schreden. 'Toen het middel DES werd ontdekt, was er sprake van eu­ forie. Daardoor wilde men de nade­ len van het middel niet onder ogen zien. En deze waren wel degelijk bij de universiteit bekend". DES­moe­ ders zijn een treurig begrip gewor­ den. De dagvoorzitter mr. H.A.F. Velu maakt de aanwezigen tot slot deelge­ noot van een ander, kleinschalig, pu­ bliciteitsprobleem. "U krijgt bij de uitgang de teksten van de inleidin­ gen. Er zit ook een boekje bij dat ik heb geschreven...daarvan hadden we er nogal wat over. U mag dat meene­ men, en aan iemand geven die het wel leuk vindt".

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen