Ad Valvas 1990-1991 - pagina 303

AD VALVAS 31 JANUARI 1991 I

TJT^^rx:

PAGINA 7

Het jaarlijkse congres in Bagdad ging niet door Assyrioloog ziet ook positieve kanten aan de oorlog

Erno Eskens "Afgelopen december zou ons jaar­ lijkse congres in Bagdad worden ge­ houden," vertelt de assyrioloog dr. F. Wiggermann van de faculteit der Letteren. "Er zijn een paar honderd assyriologen in de wereld en het plan was om in Bagdad bij elkaar te ko­ men. Maar vooraf waren er al geleer­ den die zeiden dat we niet naar Irak moesten gaan omdat Hoessein de Koerden mishandelt. Voordat ik een beslissing kon nemen of ik wel of niet zou gaan, werd er al voor mij be­ slist: het congres ging niet door we­ gens de oorlogsdreiging. Officieel hebben we dat trouwens nooit te ho­ ren gekregen. Ik kreeg alleen een brief waarin ik werd opgeroepen om te protesteren tegen de dreigende vernietiging van 'hel cultuurgoed van Irak dat de gehele mensheid be­ hoorde'." Nu de oorlog is uitgebroken maakt Wiggermann zich wel een beetje zor­ gen over het Iraakse cultuurgoed dat in het Museum van Bagdad ligt. Het

Wiggermann: zorgen over het Iraakse c ultuurgoed museum heeft een uitgebreide col­ lectie Sumerische en Babylonische kleitabletten die Wiggermann graag zou willen vertalen. De bombarde­

'Was deze oorlog wel onvermijdelijk?' De Waart: VN heeft op cruciale punten gefaald "Ik had gelukkig net op tijd CNN op de kabel gekregen, dus ik heb wel achter de buis gezeten, ja." Volken­ rechtkenner prof. P.J.I.M. de Waart heeft met groeiende ergernis de ver­ slaggeving over de Golfcrisis gadege­ slagen. "Vanaf augustus hebben de media de toon gezet van 'een oorlog is onvermijdelijk'. En er is geen ver­ slaggever geweest die besloten heeft om eerst de feiten eens goed op een rijtje te krijgen." Uiteindelijk is De Waart de media maar een handje gaan helpen. Zo was hij onlangs te zien bij Veronica, de NOS en de Avro. "Het is niet mijn ambitie om steeds op TV te zijn hoor, maar als ik de kans krijg om voorlich­ ting te geven, dan grijp ik die wel aan. Ik weet wat van volkenrecht en ik ben toevallig voorzitter van de Ne­ derlandse Vereniging voor de Ver­ enigde Naties, dat maakt mij geliefd bij de media." Hoewel hij met zijn vereniging de VN­doelstellingen in Nederland ge­ acht wordt te promoten, heeft hij zich in de media bijzonder kritisch over de VN uitgelaten. "Kijk", begint De Waart zijn uitleg, "ik wil de doel­ stellingen van de VN op een kritische manier uitdragen. De vereniging is bepaald geen propagandavereni­ ging."

Geweld bevorderen "Wij vinden dat de VN op bepaalde punten heeft gefaald. De VN is opge­ richt om geweld tegen te gaan, maar het lijkt nu wel alsof de VN geweld wil bevorderen. De Veiligheidsraad heeft met de onduidelijke resolutie 678 een aantal staten eigenlijk een volmacht gegeven om te doen wat ze nodig vinden. Het resultaat is nu een oorlog op grote schaal. Dat kan nooit de bedoeling geweest zijn van vredes­ handhaving door de VN. Ze hadden de afzonderlijke staten nooit vrij spel mogen geven." De VN houdt zich niet aan haar ei­ gen doelstelling, vindt De Waart. De oorlog had misschien voorkomen kunnen worden als de VN beter haar best had gedaan. "Je kunt erover twij­ felen of geweld wel noodzakelijk was.

Het lijkt mij dat de Veiligheidsraad eerst had moeten besluiten dat alle andere middelen hadden gefaald, maar die constatering heeft nooit plaatsgevonden. In tegendeel, eigen­ lijk dacht iedereen dat die sancties te­ gen Irak hun werk wel zouden doen. Die sancties hebben een klein jaar nodig, dat weet ook iedereen. Toch heeft men de boycot van Irak geen tijd gegeven. Dat is jammer." Officieel heet het dat de aanval nu geopend is omdat de hitte over een paar maanden in de woestijn zal toe­ slaan. Het was een kwestie van nu vechten of niet vechten. De Waart snapt deze redenering niet. "Politici zeggen dat de militairen niet kunnen wachten omdat het straks te heet wordt. Ik vind dat geen excuus. Hitte is toch geen legitimatie om er maar even op los te timmeren?"

Oplossing Gelukkig heeft Israel tot nu toe niet meegedaan aan de haastige oorlog. Oorlog zou de intifada alleen maar verergeren, vreest De Waart. Een zo­ genaamde 'twee­statenoplossing' voor Israel waarbij joden en palestijnen een eigen staat krijgen, zou door de oorlog in gevaar komen. Afgelopen november bracht De Waart palestijn­ se en joodse wetenschappers om de vu­tafel om de twee­statenoplossing te bespreken. Maar De Waart is blij met de terug­ houdende opstelling die Israel mo­ menteel aanneemt. Toch vreest hij dat er een addertje onder het gras kan zitten. "Misschien heeft Israel voor die terughoudend bij Amerika be­ dongen dat er geen palestijnse staat komt. Dat zou natuurlijk heel slecht zijn. Juridisch gezien hebben de pale­ stijnen namelijk het recht op een ei­ gen staat." De Waart vindt de plotselinge Ne­ derlandse sympathie voor Israel een beetje bevreemdend. "Die raketaan­ vallen zijn natuurlijk vreselijk. Maar waarom heeft Nederland geen gas­ maskers gestuurd naar de palestijnen in Israel, en wèl raketten? Bij alle sympathie die nu is opgekomen voor Israel moet men wel blijven zien dat

Foto Bram de Hollander

plaats voor de tabletten is nog altijd onder het zand. Wiggermann ver­ moedt daarom dat de vele duizenden onopgegraven tabletten in Irak en Syrië geen gevaar lopen. De vind­ plekken zijn van weinig strategisch belang en de tabletten liggen te diep onder het zand om makkelijk vernie­ tigd te kunnen worden. Echt zorgen maakt Wiggermann zich dan ook niet. Hij ziet zelfs ­ hoe vervelend de oor­ log ook is ­ een positieve kant aan de onrust in de Golf. "Alle graafwerk­ zaamheden zullen wel een paar jaar stil liggen, maar voor ons assyriolo­ gen is dat helemaal niet erg. We heb­ ben namelijk een enorme achterstand in het vertalen. Er zijn in het verle­ den zoveel tabletten opgegraven dat het soms wel dertig jaar duurt voor een tablet vertaald kan worden." Al­ leen al aan de tabletten die uit de bi­ bliotheek van Assurbanibal van Nini­ ve in Noord­Irak zijn opgegraven, denkt Wiggermann zijn handen de komende jaren vol te hebben.

menten op Bagdad zouden de tablet­ ten wel eens kunnen beschadigen. "Gelukkig weet ik dat ze betonnen kelders onder het museum hebben.

Daar kunnen de tabletten veilig lig­ gen. Ik hoop alleen maar dat ze daar ook daadwerkelijk opgeborgen zijn." De kelder is veilig, maar de veiligste

het Israëlische beleid heeft geleid tot de intifada." Iedereen denkt te snel in extremen, merkt De Waart op. Van de ene op de andere dag krijgt Israel onze abso­ lute sympathie. Vreemd is dat de sympathie en de kritiek zo eenzijdig is. Kritiek op de uitwijzing van Irake­ se studenten door de Engelse rege­ ring hoort men bijvoorbeeld niet. Dat is vreemd, vindt De Waart. Zelf verwacht hij niet meer op de buis te verschijnen. "Het is nu een zaak van de militairen geworden en de volkenrechtkenners zijn even uit­ gepraat. Maar je weet het nooit, de media en de oorlog zijn onvoorspel­ baar. Plotseling kan er weer een vol­ kenrechtprobleem opduiken en wie weet kom ik dan wel weer op de buis. Ik maak er dan graag wat tijd voor vrij. Die TV­programma's kosten wel wat tijd, hoor, maar een dag heeft vele uren. Bovendien zijn de omroe­ pen zo vriendelijk om je op te halen met de taxi. Dan werk ik dus achter­ in de taxi nog wat."

'De wapenindustrie heeft op deze oorlog aangestuurd'

De oorlog Dat de Golfoorlog ver­ schrikkelijk Is, daar zijn de drie VU­medewer­ kers van overtuigd. Maar er zijn positieve bijschijnselen: polemo­ loge Ter Borg­Neervoort hoopt op extra geld nu iedereen het belang van haar vak wel moet in­ zien; prof. de Waart heeft de kans gekregen om glunderend de Ne­ derlandse huiskamers binnen te rollen en assy­ rioloog Wiggermann hoopt wat achterstand bij zijn onderzoek in te halen zolang de oorlog woedt.

Polemologe kan de tv­beelden niet meer aanzien "Ze hadden de oorlog nooit moeten beginnen." Voor polemologe Marlies Ter Borg­Neervoort is dat een duide­ lijke zaak. "Dit is de oorlog van de gemiste kansen. De opties waren na­ tuurlijk om de boycot meer kans te geven; de Amerikanen defensieve ta­ ken te geven in Saoudi­Arabie en de zaak van palestijnen in Israel te be­ spreken, maar die kansen zijn niet ge­ grepen." Waarom de kansen niet gegrepen zijn weet Ter Borg ook: "Ik denk dat de defensie­industrie en de militairen het eigenlijk leuk vinden om die wa­ pens nu eens uit te proberen. Het Midden­Oosten is eigenlijk een proeftuin voor wapens waarin nu 'leuk gespeeld wordt'. De wapenin­ dustrie heeft aangestuurd op deze oorlog door haar enthousiasme om de wapens uit te proberen." Ter Borg kan de beelden van de oor­ log niet meer aanzien. De sensatie­ berichtgeving van CNN ontneemt haar alle lust om de buis aan te zet­ ten. "Ik snap gewoon niet waarom wij vijf keer een Amerikaanse piloot moeten zien die zegt dat Bagdad brandt als een kerstboom. De media helpen op die manier de wapenin­ dustrie. Ze laten de oorlog zien als een spelletje. Het is een gigantische reclame voor de wapenindustrie. De kruisraket en de Patriot doen leuke dingen, dat laten de media zien, maar er is geen ruimte meer voor kritiek op die wapens. De menselijke kant en het leed, die zie )e niet."

Heerlijk Gelukkig kreeg Ter Borg zelf de kans om het beeld dat de media schetste wat bij te schaven. "Ik ben in 'Beleve­ nissen' en in 'Ischa' geweest. Voora' 'Ischa' was heerlijk, daar kon ik lek­ ker kritische opmerkingen maken. Aan de uitzendingen van de geza­ menlijke omroepen heb ik niet mee­ gedaan. Ik heb namelijk verschrikke­ lijk lopen balen van die uitzendingen. Vooral de eerste dag toen iedereen riep dat de oorlog bijna rond was. Ik was al voordat de oorlog begon ervan overtuigd dat het lang zou gaan du­ ren. De verdediging staat namelijk al­

tijd sterker dan de aanval en op grond van historische kennis kun je zien dat de aanvaller altijd de tegenstander onderschat. Bij polemologie hebben we al maanden geleden gezegd dat de oorlog niet moet worden onder­ schat, omdat de VS wel eens van een koude kermis kan thuiskomen. En het blijkt nu dat we daar gelijk in hadden." Ter Borg is tamelijk overtuigd van haar zaak. "Wij hebben gelijk gehad en de Amerikanen wacht nog een koude douche. Als het bestuur van de universiteit nu ook maar erkent dat wij gelijk hebben, dan hoop ik dat we extra geld kunnen loskrijgen. De ko­ mende maanden worden onze activi­ teiten geëvalueerd en wij hebben het bestuur van de universiteit meer fi­ nanciën gevraagd. Momenteel krij­ gen we anderhalve ton voor ander­ halve formatieplaats en dat is natuur­ lijk verdraaid weinig voor zo'n be­ langrijke problematiek. Een ophef­ fing van polemologie, waar vorig jaar nog over gesproken werd, lijkt mij nu niet te rechtvaardigen: Wij hebben gewaarschuwd dat de oorlog lang zou gaan duren; wij hebben goed weten­ schappelijk werk afgeleverd en ken­ nelijk hebben wij de juiste intuïties gehad." Ter Borg­Neervoort weet al wat ze met een eventuele extra geldinjectie wil doen. "Wij gaan meer kijken naar de export van wapens. Vroeger hoor­ de je nog wel 'ns: 'ach, die geitenha­ renmensen die zeuren over de wa­ penexport zijn idealisten'. Nu hopen we meer respons te krijgen met dit onderwerp."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen