Ad Valvas 1990-1991 - pagina 517

AD VALVAS 30 MEI 1991 I

I PAGINA 3

Zoveel hoofden, zoveel zinnen Van afschaffing van de doelstelling geen sprake op discussiemiddag Het was weer eens zo­ ver: de VU discussieerde vorige week over haar doelstelling. Over af­ schaffing werd niet ge­ sproken, de titel van het symposium ten spijt. En verder was het: zoveel hoofden zoveel zinnen. De Here verheugt zich immers in verscheiden­ heid. Verslag van een harmonieuze middag. Arjan Spit Vrij van kerk, staat, en ...verleden? heette het door het Bezinningscen­ trum georganiseerde symposium, en de ondertitel luidde Moet het bijzon­ dere van de VU worden afgeschaft?. Die laatste vraag kwam echter op de hele woensdagmiddag niet aan de orde. Degenen die gekomen waren om deze principiële discussie over het karakter van de Vrije Universiteit te voeren, werd al snel duidelijk ge­ maakt dat dat toch niet de bedoeling kon zijn. "We zitten hier vanmiddag niet om te bespreken hoe het straks verder moet als het bijzondere is af­ geschaft, maar om te bedenken hoe de Vrije Universiteit zich met recht en reden en met ere als bijzondere universiteit kan handhaven", liet UvA­bestuurder S.J. Noorda, (voor­ heen aan de VU) hen in zijn inleiding weten. Hij besloot zijn toespraak, waarin hij het symposium plaatste in de context van de discussieronden van 1968 en 1980, met de aanbeve­ ling '^Makkers, staakt uw bezorgdheid

omtrent het bestaansrecht van deze universiteit. (...) Ze weet aan haar bij­ zondere karakter een zinvolle inhoud te geven." De hiermee gezette toon werd ver­ sterkt door de videopresentatie Op zoek naar het bijzondere. Met een zorgvuldig opgebouwde spanning, als ging het hier om een mysterieuze verdwijningszaak, werd een aantal le­ den van de universitaire gemeen­ schap ondervraagd over hun ideeën en opvattingen over de doelstelling van deVU. Allen vonden ze dat het bijzondere niet moest worden afge­ schaft; allen zagen ze wel mogelijkhe­ den er vorm aan te geven op de uni­ versiteit. Allen? Nee, H.E. Rondeel, docent Aardwetenschappen, vond het moei­ lijk zich een onderwijsinstelling op basis van een geloofsovertuiging voor te stellen. Maar door zijn lange stiltes, vertwijfeling, zuchten en steunen werd hij tot een karikatuur van een dolende die van het rechte pad was afgeweken. Bijval uit de zaal bleef uit; slechts gelach was zijn deel.

Apekool Hierna spoedden de ongeveer hon­ derd deelnemers van het symposium zich naar de zaaltjes waar in kleinere kring gediscussieerd zou worden over deelonderwerpen. Het Bezinnings­ centrum had een drietal notities ge­ schreven over de relatie tussen de doelstelling en onderzoek, onderwijs, en de samenleving. Ook in deze teks­ ten werd er maar vast van uitgegaan dat iedereen wel verder wilde met het bijzondere karakter en werd een aantal aanbevelingen gedaan om daar vorm aan te geven. Die kwamen, met een enkele accentverschuiving, neer op meer van het bestaande. In het onderwijs zou in het vak wijsgerige vorming meer aandacht kunnen wor­ den geschonken aan levensbeschou­

welijke en ethische vragen, in samen­ hang met een vervolgprogramma. In de werkgroep 'Onderwijs 1' had men nogal bezwaar tegen het grote gewicht dat aan de filosofische basis­ cursus wordt toegekend. Emeritus­ hoogleraar Gerbrandy ergerde zich aan het apart zetten van de wijsgerige kant van de wetenschap. "Elk weten­ schappelijk werk is per definitie wijs­ gerig!" vond hij. Aan de andere kant stelde H. Kok, docent wiskunde en informatica, dat wijsgerige vorming een manier is om er voor te zorgen dat er in ieder geval nog wat gebeurt. In gewone colleges is het veel te moeilijk levensbeschou­ welijke vragen te behandelen, omdat de studenten dan al snel verveeld zijn. "Volkomen apekool" schreeuw­ de Gerbrandy nog, voor het tijd was om af te sluiten. In de notitie over onderzoek werd vooral een appèl gedaan op het uni­ versiteitsbestuur om meer werk te maken van onderzoeksgebieden waarmee de VU zich kan profileren als bijzondere universiteit. En in het kader van 'universiteit en samenle­ ving' deed het Bezinningscentrum de suggestie de activiteiten voor buiten­ staanders niet meer zoveel op exacte wetenschappen te richten, maar "le­ vensbeschouwelijke en ethische vor­ ming ook tot een doelstelling van dienstverlening te maken". In de werkgroepen kon iedereen zijn of haar ei in ieder geval kwijt. Maar de harde realiteit werd niet uit het oog verloren: men besefte dat bijna alle aanbevelingen extra geld zouden kosten. Ook Noorda had in zijn inlei­ ding al gevraagd om een bedrag "van ongeveer 10 miljoen, om spannende ideeën te realiseren". Meerdere ma­ len werd op de VU­vereniging een beroep gedaan om deze bijzondere activiteiten te financieren. Mw. H.L. van Stegeren­Keizer, bestuurslid van

Nico Boink AVC/VU

Bos Cardenal-tulpen de rector "Een bijzonder mooie tulp. En een toepasselijke kleur, dunkt me!". Rector magnificus Datema, die zojuist een grote bos Ernesto Cardenal­tulpen in ontvangst had geno­ men, voelde zich zichtbaar wat verlegen met het present dat hem vorige week werd aangeboden. De purperrode, fors uit de kluiten gewassen tulp is een nieuwe variëteit, gekweekt door bollenkweker W. Braakman uit St. Maar­ tensbrug. Die wilde de bloem graag aanbieden op de VU, omdat Cardenal hier in oktober een eredoctoraat kreeg. Het plan de tulp naar de Nicaraguaanse dichter­priester en sandinist te vernoemen kreeg Braakman na het bijwo­

nen van een bijeenkomst in de Roode Hoed, daags voor de erepromotie, waar Cardenal voorlas uit eigen werk. Braak­ man is vast bezoeker van de Amsterdamse studenten­ ekklesia en al jaren bewonderaar van Cardenals werk. "Zingt u ook niet in het koor van de ekklesia?", vroeg Datema, na het gezicht van de kweker nog eens opgeno­ men te hebben. Dat bleek te kloppen. Als dank mocht Braakman een exemplaar van het boek Planten uit de Bijbel van hortulanus Daan Smit mee naar huis nemen. {(ME)

de Vereniging en tevens dagvoorzit­ ter, wilde op dit punt geen toezeg­ ging doen. "Maar alle aanvragen die te maken hebben met bevordering van het nadenken over vragen van le­ vensbeschouwelijke aard, zullen ui­ terst serieus bekeken worden." W. Haan, organisator van het sympo­ sium, hoopt dat de reacties van de discussianten het Bezinningscentrum een houvast bieden om doordachte voorstellen te doen aan het universi­ teitsbestuur. Die zouden dan moeten leiden tot het ontwikkelen van een aantal speerpunten, waarmee de VU zich kan profileren.

Modieuze grillen Tot slot van de middag werd er in een forum gediscussieerd volgens een slap aftreksel van de formule van De achterkant van het gelijk, het TV­programma waarin Marcel van Dam zijn gesprekspartners tot op het bot doorzaagde. Discussieleider E.J.H. Schrage stelde acht mannenbroeders van de VU en­ kele kritische vragen en nam vervol­ gens met bijna elk antwoord genoe­ gen, al was dit nog zo vaag en ontwij­ kend. Even leek de discussie fel te worden. B. Voorzanger, coördinator van het Centrum voor Ethiek, vond dat een keuze voor een christelijke universi­ teit radicale keuzes inhoudt, die in­ gaan tegen de gevestigde orde. "Als Jezus van Nazareth het Auditorium binnen zou komen lopen, zou hij dat

doen als opstandige student", wist Voorzanger. De studenten in het forum begonnen intussen aardig te mopperen op de student­onvriendelijke houding van rector magnificus Datema, en stu­ dentendekaan P . Ernsting protesteer­ de tegen een al te vrijblijvend gebruik van de doelstelling: "We zouden ons drie keer moeten bedenken voordat de VU inhaakt op allerlei modieuze grillen. We moeten tegen de stroom op roeien." Maar de rector magnificus smoorde deze opstandige geluiden op effectie­ ve wijze in de kiem. Het christelijke van de VU wordt vorm gegeven door de universitaire gemeenschap ­ "dat zijn wij allemaal!" ­ en dat is meer dan genoeg. Wat hem betreft geen duidelijke keuzes voor de wereldher­ vormingen van de progressieve chris­ tenen of het conservatieve gerefor­ meerdendom. Hij had het laatste woord van de discussie en kon waar­ dig afsluiten met zijn lijfspreuk, af­ komstig van Augustinus: "De Here verheugt zich in verscheidenheid". En zo bleek dat in de video van eer­ der op de middag aardwetenschapper Rondeel, in al zijn onhandigheid, het bijzondere karakter van de VU toch aardig gedefinieerd had: "Op de UvA hanteert men het conflictmodel, ter­ wijl op de VU het harmoniemodel heerst. Wij zijn niet gewend ruzie te maken en dan toch nog bij elkaar te blijven."

Visitatie Rechten v e r v o l g

van

pag ina

1

allerlei juridische ook een heleboel ethische kanten. P as als je daar mee bezig gaat kom je er echt achter wat recht is." Ook bij het bestuur van de faculteit leeft dit idee. De visitatiecommissie constateert met tevredenheid dat alle faculteiten steeds meer inspelen op de ontwikke­ lingen op de arbeidsmarkt. Ze houden echter ook vast aan de doelstelling 'breed gevormde' juristen af te leve­ ren. De ontwikkeling van het recht gaat zo snel, dat het geen enkele zin heeft te proberen de studenten een alle terreinen dekkende kennis bij te brengen; men moet vooral 'juridisch inzicht' aankweken en een 'problee­ moplossend vermogen' ontwikkelen. Wel stelt het 'civiel effect' dat aan de juridische titels ­ vooral de mees­ terstitel ­ verbonden is, heel duidelijke eisen aan het programma. De hoofd­ vakken, privaatrecht, staats­ en be­ stuursrecht, strafrecht en internatio­ naal recht, moeten voldoende aan bod komen. Volgens de commissie is dat niet altijd het geval. Volgens de commissie zijn er ver­ schillende redenen voor het lage ren­ dement van de juridische opleidin­ gen. Het imago van de studie is niet goed en dat trekt massale stromen matige, weinig gemotiveerde studen­ ten aan. De faculteiten verwennen die studenten teveel in het eerste jaar, door dat niet te moeilijk te maken en door de nieuwelingen veel begelei­ ding te bieden. De studenten zelf be­ steden in het algemeen veel te weinig aandacht aan de studie. En dat laatste wordt nog eens in de hand gewerkt doordat de overheid hen zes jaar lang van een riante studiefinanciering voorziet. P . de Haan, oud­hoogleraar Grondgebruikrecht aan de VU en voorzitter van de visitatiecommissie pleit voor een financiële prikkel: "Wie zijn propaedeuse niet in een of ander­ half jaar haalt, krijgt geen studiebeurs meer" Als het aan hem ligt mag mi­ nister Ritzen haast maken met de |

'tempobeurs', "want nu zet de studie­ financiering een soort premie op zes jaar studeren."

Schriftelijk advies De faculteiten zouden de vorderin­ gen van de studenten ook wel wat beter kunnen volgen, vindt de com­ missie. Een goede studievoortgangs­ controle is er bijna niet en sommige faculteiten, waaronder de VU, geven niet eens een schriftelijk advies. Rech­ ten aan de VU heeft zich deze kritiek al aangetrokken. Vanaf volgend jaar wordt er weer een schriftelijk advies over het voortzetten van de studie aan alle propaedeuse studenten uitge­ bracht. Ook op andere punten is de VU bezig het onderwijs te verbeteren. Met name de overgang van de propaedeu­ se naar het algemeen doctoraal krijgt daarbij aandacht, omdat bij het bezoek van de visitatiecommissie al geconsta­ teerd was dat daar voor veel studenten een struikelblok licht. De propaedeu­ se is erg gericht op specifiek juridi­ sche vakken, terwijl er momenteel in het begin van de doctoraal studie vooral maatschappijvakken aan de orde komen. Het faculteitsbestuur wil deze vakken in de toekomst verspreid gaan programmeren. Ook moeten er met ingang van het volgende studie­ jaar meer werkcolleges in het alge­ meen doctoraal worden gegeven. De wensen van studenten vinden door deze vernieuwingsdrang een gewillig oor in allerlei commissies. "We heb­ ben op het ogenblik de wind mee", constateert Guido P ortier. De facul­ teit zal de noodzaak tot voortdurende aandacht voor het onderwijs ook voe­ len door het steeds geringere aantal studenten. De visitatiecommissie laat ook weten dat de faculteit er "in het bijzonder voor moet waken niet te klein te worden omdat anders het gevaar bestaat dat de kritische grens wordt overschreden."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen