Ad Valvas 1990-1991 - pagina 383

PAGINA 17

V r o u w e n c a r r i è r e s a a n d e V U

ring van ouderen juist heel nuttig zijn." Gaat u met uw studie iets doen ten behoeve van ouderen? "Ja. Ik zit inmiddels in het ge­ westbestuur van de Protestants­ Christelijke Ouderenbond in Noord­Holland en ik ben voorzit­ ter van de vormingscommissie van het gewest. Binnen de bond ga ik de theorie die ik in deze scriptie heb weergegeven uitwer­ ken. Cursussen geven, mensen beïnvloeden, hen enthousiast ma­ ken voor dat idee van belangen­ behartiging. Nee, niet in een aparte politieke partij voor oude­ ren. Je moet juist streven naar in­ tegratie en participatie. Eigenlijk zouden er helemaal geen oude­ renbonden moeten zijn, er zou zelfs geen ouderenbeleid moeten zijn. We zouden gewoon bij de sa­ menleving moeten horen en niet als een aparte groep moeten wor­ den behandeld."

Gemakzucht

'Getrouwde vrou­ wen kun je na hun huwelijk met meer vinden' Foto Bram de Hollander

e omslag van haar scriptie is geïllustreerd met schilderende, ten­ nissende en tuinierende ouderen. Niets op tegen, als het daar maar niet bij blijft. Ouderen moeten opkomen voor zichzelf, vooral de vrouwen zijn te gemakzuchtig. Gesprek met Froukje Hofstede (69), die vorig jaar aan de VU afstudeerde in de sociale gerontologie. Jet Kunkeler Verbazing en bewondering vallen haar ten deel wanneer blijkt dat zij, een vrouw van tegen de ze­ ventig, met succes een universi­ taire studie heeft afgerond. Pret­ tig die waardering, maar er zit toch ook een bedenkelijk kantje aan, vindt ze. Want kennelijk wordt de collegezaal beschouwd als een omgeving waarin het voor ouderen slecht toeven is en daar­ uit volgt weer dat de capaciteiten van de doorsnee­vijfenzestigplus­ ser niet bijster hoog worden aan­ geslagen. Froukje Lok­Hofstede (69), die op 18 december van het vorig jaar aan de Vrije Universiteit haar stu­ die sociale gerontologie afsloot, is een zeer geëmancipeerde, actieve vrouw, die er niet genoeg op kan hameren dat de samenleving ou­ deren ten onrechte beschouwt als zielig en lastig. Ze komt uit Friesland, waar haar grootmoeder een eigen kruide­ nierswinkel beheerde en haar moeder een naaischool leidde. Actieve, zelfstandige vrouwen zo­ als zijzelf, haar zusters en nu ook weer haar drie dochters. Haar va­

huis zelf werken. Tussen het werk door studeerde ze. Eerst de middelbare, later de hogere beroepsopleiding sociale dienstverlening en tenslotte ("Ik had de smaak te pakken") de al genoemde universitaire studie.

Wakker der, banketbakker, stimuleerde bovendien zijn kinderen ­ drie meisjes en een jongen ­ om te le­ ren. Ze volgden de Mulo en Han­ delsavondschool, wat in die tijd en in hun woonplaats Drachten niet gebruikelijk was. Er was ook een rijks­HBS, maar daar gingen kinderen van gereformeerde hui­ ze niet heen; wie dat toch waag­ de, kreeg de kerkeraad op bezoek. Froukje werkte daarna als secre­ taresse, trouwde in 1947 en volg­ de haar man naar het toenmalige Nederlands­Indie, waar de kinde­ ren werden geboren. In 1953 keerde het gezin terug naar Nederland. De dochters gingen vanwege hun studie vrij vroeg de deur uit. Hun moeder was toen 49 en vond: ik heb nog een heel stuk voor me, ik wil gaan werken. Baantjes in haar woonplaats Santpoort ­ een tum­ centum, een modezaak ­ liepen stuk op bezuinigingsmaatregelen, maar op haar vierenvijftigste werd ze aangenomen als mentrix in de verpleegstersflat van het Rode Kruisziekenhuis in Bever­ wijk. Later ging ze in het zieken­

Froukje Hofstede: 'Freewheelen is onvoldoende' ^.^

Ik durf het nauwelijks te vragen, maar is het voor ouderen toch niet zwaar, zo'n studie, omdat het dan moeilijker schijnt te zijn de stof in je op te nemen? "Nee hoor. De MBO­ en HBO­ opleidingen heb ik ­ al klinkt dat een beetje verwaand ­ spelender­ wijs gedaan. Ik vond het leuk om te studeren, en ik wilde ook niet in een gat vallen. Ik moest op een gegeven moment stoppen met werken vanwege mijn leeftijd. Heel onrechtvaardig vind ik dat, met pensioen omdat je 65 bent. Voor iemand die maatschappelijk werk doet in een ziekenhuis, is het juist heel goed om wat ouder te zijn, omdat je daar veel te ma­ ken hebt met oudere patiënten. Door mijn studie ben ik wakker geworden. Ik ben me ervan be­ wust geworden dat CAO­afspra­ ken worden gemaakt door jonge­ re mensen. En die beslissen dat je er op je vijfenzestigste uit moet. Ik ben me gaan realiseren dat je als oudere wordt achtergesteld." U vindt dat oudere mensen wor­ den gediscrimineerd? "Ja. Zeker. Je wordt opzij gezet, je

telt niet meer mee. De commer­ cie krijgt een beetje oog voor ou­ deren, maar in het maatschappe­ lijk gebeuren kom je pas weer in beeld als je zorg nodig hebt. Dan ben je lastig, vervelend en kost je geld. Vandaar dat negatieve beeld van ouderen."

Inspraak Ze pakt haar scriptie, die de titel "Zeg het de ouderen!" draagt en die ze onder haar meisjesnaam heeft geschreven: "Getrouwde vrouwen lijken niet meer te be­ staan, die kun je na hun huwelijk niet meer vinden." De omslag is geïllustreerd met opgewekte ouderen die zich be­ zighouden met tuinieren, schil­ deren, tennissen. 'Freewheelen', noemt Froukje Hofstede dat. Mag dat niet dan? Jawel, vindt ze, maar daar moet het niet bi) blijven. Die houding van 'ach, we zien wel' deugt niet. Ouderen moeten opkomen voor hun be­ langen, moeten zich realiseren dat hun maatschappelijke positie niet deugt en dat ze daarin zelf verandering moeten brengen. "Ze zitten in geen enkel beleids­ bepalend orgaan. Op alle gebie­ den wordt over hen beslist, ze hebben geen inspraak." U bent niet van oordeel dat oude­ ren op hun zestigste, vijfenzestig­ ste, plaats moeten maken voor jongeren die ook aan de slag wil­ len? "Ik vind van niet. Ieder mens heeft recht op arbeid, dat is niet aan leeftijd gebonden. Ooit was er een pensioenr«c/!;, nu is er een psnüoenplicht; ik vind dat je zelf moet kunnen uitmaken wanneer je met werken wilt ophouden. Je wordt nu uit het arbeidsproces gestoten. Terwijl kennis en erva­

U bent niet piepjong meer, u bent ook nog een vrouw. Worden vrou­ wen in uw ogen ook gediscrimi­ neerd? "De meeste leden van ouderen­ bonden zijn vrouwen, maar de besturen bestaan allemaal uit mannen. Zeker bij de PCOB." Ligt dat ook aan de vrouwen zelf? "Ja, dat ligt aan henzelf. We heb­ ben een cursus 'Vrouwen in de PCOB' gehad. Dit jaar waren er achttien aanmeldingen. Dat was al niet veel, maar er kwamen er uiteindelijk maar vijf opdagen." Hoe komt dat? Angst misschien, om buiten de deur verantwoor­ deijkheid te dragen? "Volgens mij is het gemakzucht. Ik ben in het ziekenhuis voorzit­ ter van de ondernemingsraad ge­ weest. Ik wilde dat daarin ook verpleegkundigen zouden zitten. Dan krijg je van de meisjes, de vrouwen, te horen: 'nee hoor, als ik maar lekker werk op mijn af­ deling, dan vind ik het wel goed, ze zoeken het maar voor me uil.' Dat stelde me heel erg teleur. De jongens bleken veel meer geïnte­ resseerd in activiteiten buiten hun werk. Vrouwen willen vaak niet verder kijken, denk ik, want dan wordt het moeilijk." Dus toch die angst misschien? "Ik weet niet of dat angst is. Ik noem het gemakzucht. Ofschoon er inderdaad ook veel vrouwen zijn, ouderen vooral, die denken: dat kan ik niet." Hoe staat u tegenover een voor­ rangsbeleid voor vrouwen? "Daar ben ik voor. Anders komen ze nooit aan de bak. Als twee scholen, waarvan de ene een man en de andere een vrouw als direc­ teur heeft, fuseren, wordt door­ gaans de man directeur van die gecombineerde school. Maar ook dan ligt het soms aan de vrouw zelf. 'Laat hij het maar worden, ik word wel adjunct­directeur.' Weer die gemakzucht. Maar ik denk dat daarin verandering komt als vrouwen eenmaal in de running zijn. Daarom ben ik een voorstandster van het voorrangs­ beleid." Ze heeft die ochtend geschaatst, maar ook dat vindt ze niets bij­ zonders. Evenmin als het feit dat ze op haar vijftigste is gaan skiën. Meer kans op botbreuken als je ouder bent? "Dat is een sprookje. Je kunt nog skien op )e tachtigste. Ik fiets veel, ik loop. Geheugen? Dat is een kwestie van training. Ouderen schuiven te veel op die leeftijd. Die wordt een alibi om niet zoveel meer te hoeven. Men­ sen laten het te gauw afweten." Je geeft haar geen dag ouder dan 60. "Ik word altijd jonger geschat. Dat vond ik vroeger leuk. Maar dankzij mijn studie heb ik geleerd dat ik zo oud moet willen zijn als ik ben. Als ik mijn leeftijd ontken, geef ik aan dat die niet deugt." Jet Kunkeler is journalist en oud­re­ dacteur van weeltblad De Tijd

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen