Ad Valvas 1990-1991 - pagina 546

PAGINA 16

Sonja, Ka relj Tineke, Ivo en de anderen Soms blijken Bekende Nederlan­ ders echt te bestaan. Adnaan van Dis fietst en Koos van Mien Dob­ belsteen mocht ik ooit in de trein zien. Je hebt er ook die lopen. Op de hoek van de Reguliersbree en de Vijzelstraat zagen me hem. 'Zal ik het zeggen!'', fluisterde ik tegen mevrouw Buisman. 'Mis­ schien vindt hij dat helemaal niet leuk'. En toen was Cees van Ede alweer voorbij. 'Nog één keer', had ik willen zeg­ gen. Die ene keer was afgelopen vrijdag, de laatste aflevering van Cinema 3. Sinds bekend werd dat zijn filmprogramma opgeheven zou worden, begon Van Ede af te tellen, als stil protest tegen de op kijkcijfers beluste NOS ­maffia. Aan het eind van de laatste afle­ vering bedankte hij alle mensen die brieven hebben gestuurd, "te­ veel om persoonlijk te bedanken en te weinig om het programma voort te laten bestaan". Zo'n zm tekent de presentator: weloverwo­ gen wist Cees van Ede zijn me­ ning over een film te formuleren. "Maar het is goed denkbaar dat u zich geen bal aantrekt van mijn persoonlijke voorkeur, en gelijk heeft u". Ischa Meijer zat er niet ver naast toen hij stelde dat Van Ede gewoon te aardig is. Blijft de vraag waarom aardige filmpro­ gramma's op de televisie niet mo­ gen. Het schijnt al de vierde keer te zijn dat een programma van Van Ede de nek om gedraaid

wordt. En filmliefhebbers schake­ len over naar de BRT of BBC, want wat die randdebiele slijmerd Mioch op Veronica presenteert heeft niets met film te maken. Was Cinema 3 een goed program­ ma.^ Laten we zeggen, net iets beter dan Jo Roppke op de BRT, maar niet zo sterk als Barry Nor­ man op de BBC. In 55 afleverin­ gen werden 189 films besproken en waren 36 mensen te gast. Zo gaf het programma een helder beeld van wat te zien was, in de bioscopen en in de filmhuizen. De keuze van de films werd niet be­ paald door de commercie, maar door de kwaliteit. Wat wil je nog meer. In de laatste aflevering presen­ teerde Cees van Ede zijn persoon­ lijke toptien van de afgelopen an­ derhalf jaar, voorzien van korte kanttekeningen. Ter illustratie van zijn weinig dogmatische smaak: op twee stond de Etekaloog van Kieslovski ("Dat ik ooit nog eens zo enthousiast zou zijn over de tien geboden") en nummer één was Goodfeila s van S corsese ("een keihard meesterwerk"). Och, het had allemaal wat diep­ gravender gekund, maar hopelijk mag Cees van Ede het binnenkort ' wéér eens proberen. BUISMAN

AD VALVAS 6 JUNI 1991

Ik denk dat je als organist best kunt functioneren zonder gelovig te zijn'

Jan Hallebeek: ' M i j n belangstelling vind ik eerlijk gezegd al ruim genoeg' Dick Roodenburg

"Hoor je vaak: kerkmuziek, da t zal wel zwaar zijn. Bach ligt over het algemeen goed in het gehoor, ma a r veel andere muziek moet je leren waarderen. Omgekeerd geldt da t voor mij natuurlijk ook. Als ik op de radio hard­rock hoor, is de knop al om. Ik neem niet de moeite me daar in te verdiepen. Of Manke Ne­ lis, wie weet. Mijn bela ngstelling vind ik eerlijk gezegd al ruim ge­ noeg. Op m'n zesde begon ik met pia no­ les. Weinig mensen hebben een or­ gel thuis en om dagelijks in de kerk te oefenen, da a r moet je toch wa t ouder voor zijn. 's Winters worden kerken niet gestookt en zoiets kun je een kind niet aandoen. Dat een orgel anders werkt da n een pia no leer je later wel. Mijn eerste pla a t kocht ik toen ik al jaren orgel speelde. Dat wa s dan ook de Toc­ cata Fuga in d­mol, een van de be­ kendste orgelwerken va n Bach. Ik heb wel een voorkeur voor bepa a l­ de periodes en componisten. De muziek uit de barok. Bach en zijn tijdgenoten, die spreekt me erg aan en dan houdt het eigenlijk op tot het begin van de romantiek. Dus het begint weer bij Mendelssohn en Bruckner. Ik houd niet zoveel van Mozart, een kwestie va n

JOOL HUL

smaak. Hoewel je dit jaar na tuur­ lijk niets kwaads van hem mag zeg­ gen. Maar Ba ch is voor mij een hoogtepunt in de Westeuropese muziekcultuur. Da t klinkt heel ver­ standelijk, ik ervaar er meer bij, maar dat is moeilijk te verwoorden. Ik denk alleen, wat is dat verschik­ kelijk goede muziek en wa a rom heeft niema nd da t niveau ooit meer weten te evena ren?

CD/LP/MC Wat staat in de platenkast van de VU­bevolking? Deze week leg­ gen we ons oor te luister bij Jan Hallebeek, onderzoeker bij de fa­ culteit Rechten en bestuurslid van de Nederlandse Bachvereni­ ging. Als je zelf een orgelwerk speelt, wil je ook weten hoe anderen da t inter­ preteren, net zoals je wel eens na a r een concert ga a t. Dat is een reden om platen te kopen. Daarnaast zijn

er stukken die technisch boven mijn vermogen liggen en die ik wel graag wil horen. Muziek maken is toch heel wat anders dan na a r mu­ ziek luisteren. Vanaf m'n zeven­ tiende heb ik in tientallen kerken orgel gespeeld. Dan ga a t het niet in de eerste plaats om een mooi stukje Bach, maar om de begeleiding va n de gezangen. Afgezien da a rva n denk ik dat veel religieuze muziek tijdens een kerkdienst beter tot z'n recht komt da n in een concertza a l. Niet voor niets weigert iemand a ls Gustav Leonha rdt pertinent om bijvoorbeeld ca nta tes van Bach in een concertzaal uit te voeren. Die muziek is voor de liturgie gema a kt. Ik voel me trouwens meer a ll­ round kerkmusicus da n specifiek organist. Aan de kerkmuziek zitten meer aspecten da n a lleen het orgel. Ook allerlei vormen van liturgische zang interesseren me; hoe je met een koor omga a t, van het gregori­ aans tot hedendaagse composities. Ik denk dat je als organist best kunt functioneren zonder gelovig te zijn, al hou je het na tuurlijk niet ja ren vol om elke zondag op te komen draven a ls je er totaal geen a ffini­ teit mee hebt. Maar zodra je met de liturgische kant te maken krijgt, het uitzoeken va n gezangen bij de schriftlezing, da n wordt het moei­ lijk wanneer je geen christelijke

Foto Bram de Hollander

achtergrond hebt, of je in de kerk totaal niet thuisvoelt. Zelf ben ik oud­katholiek, maar de kerken waarin ik gespeeld heb va riëren qua signatuur va n Nederlands Her­ vormd tot rooms­ka tholiek. Een kerkorganist moet rekening houden met de gemeente. Als die goed zingt, kun je met een sobere begeleiding volstaan. Soms moet een gemeente opgepept worden, maar dat hoeft niet altijd door ha rd te spelen. Je kunt bijvoorbeeld ook het tempo in het voorspel a a ngeven en in een tussenspel weer opha len. Een organist in de liturgie heeft zijn eigen trucendoos, die kun je niet vergelijken met iemand die een uitvoering geeft. Soms probeer ik wel eens muziek die ik zelf mooi vind tijdens de dienst te spelen, a ls tussenstuk, ma a r da n krijg je toch vaak te horen dat het iets te mo­ dern was. Messiaen schreef een pa a r jaar ge­ leden een nieuw orgelwerk, Livre du Saint Sacrement. Daar zitten mooie deeltjes bij, die je als tussen­ spel zou kunnen spelen. Heel leuk bijvoorbeeld: hij heeft a llerlei vo­ gelgeluiden geïmiteerd op het orgel en gebruikt thema 's van gregori­ aanse gezangen. Nog niet eens zo vreselijk modern, pure orgelmu­ ziek, maar voor veel mensen ligt het te moeilijk in het gehoor."

door Aad Meijer Z i r -;£ wou F\LU£.ER^ J£^fe^/£e-^U^J ror DE

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen