Ad Valvas 1990-1991 - pagina 243

I PAGINA 3

AD VALVAS 13 DECEMBER 1990 1

'Drama's zullen zich niet voordoen' Directeur Informatiseringsbank ligt niet wakker van de kritiek op zijn controle­acties < ::r-'. •.-.:-'.*

Laurens Be re ntse n (HOP) De Informatiseringsbank heeft ja­ ren achtereen ruim 200 miljoen gulden te veel uitbetaald aan stu­ diebeurzen. Als dat 20 doorgaat, gaat het hele stelsel van studiefi­ nanciering op de helling. Dat is althans de overtuiging van C. Barnhoorn, sinds een jaar hoofd­ directeur van de Groningse afde­ ling van het ministerie van On­ derwijs. De controles die de bank uitvoert zijn dan ook in het belang van de studenten, vindt Barn­ hoorn. Bezwaren wuift hij weg: "Drama's zullen zich in de prak­ tijk niet voordoen." De Informatiseringsbank is een veel geplaagde instelling. Een paar jaar geleden ontaardde de invoering van de Wet op de Studiefinanciering in zo'n grote chaos dat een crisisteam naar het Noorden moest afreizen om orde op zaken te stellen. Het imago is net weer een beetje opgepoetst, nu blijkt dat het Groningse filiaal van het ministerie van Onderwijs de afgelo­ pen jaren veel te ruimhartig is ge­ weest bij het toekennen van de studie­ beurzen. De bank ging er voetstoots vanuit dat de studenten de juiste gege­ vens verstrekten. Van de 3,9 miljard gulden die vorig jaar aan studiefinan­ ciering werd uitgegeven, kwam 220 miljoen gulden ten onrechte op de bank­ en girorekeningen van studen­ ten terecht. Daarnaast schiet de Infor­ matiseringsbank tot nu toe tekort waar het gaat om het innen van stu­ dieschulden. Reden genoeg voor de accoun­ tantsdienst van het ministerie van On­ derwijs om aan de bel te trekken. De dienst heeft de financiële verantwoor­ ding van de produktgroep studiefi­ nanciering over 1989 afgekeurd. In één adem stelt de accountant minister Ritzen voor, de 'klantvriendelijkheid' bij studiefinanciering te laten varen.

Geen puinhoop Kees Barnhoorn, hoofddirecteur van de Informatiseringsbank, spreekt de indruk tegen dat het bij studiefi­ nanciering ook na het vertrek van het crisisteam een administratieve puin­ hoop is gebleven. Hij legt uit hoe het kon gebeuren dat zoveel overheids­ geld ten onrechte in de zakken van studenten terechtkwam. "De taak van de Informatiserings­ bank begint bij zo klantgericht moge­ lijk zorgen dat mensen ontvangen waar ze recht op hebben. Het is voor ons uiteraard een prestigezaak dat waar te maken. Na de invoering van

Onderkast

Thuiswonend ^.üjiw»*?**

"Drama's zullen zich in de praktijk niet voordoen", meent de hoofddirec­ teur. "Als iemand tot de ontdekking komt dat zijn beurs is gekort op basis van een verkeerde veronderstelling, heeft hij de kans dat aan te tonen. Het is niet zo dat wij zeggen: je hebt niet gereageerd, dus ben je thuiswonend, dus vorderen we terug vanaf 1 januari, punt uit."

rf-'J»***-*"*»'

ilV

f; il

C. Barnhoorn: 'Een s trenge en snelle controle is uiteindelijk in het belang van de studenten' Foto Elmer Spaargaren

de Wet op de Studiefinanciering in 1986 is alle aandacht allereerst daar naar uitgegaan. Er is een vrij com­ plexe wet gemaakt, die zo veel moge­ lijk recht doet aan verschillende situa­ ties. Dat betekent dat wij een groot aantal variabelen in ons bestand op peil moeten houden. Iemand hoeft maar te vergeten een wijziging door te geven, en wij maken een becijfering op basis van onjuiste gegevens. En meestal is iemand eerder geneigd te piepen wanneer hij te weinig krijgt, dan wanneer hij te veel krijgt. Nadat aanvankelijk het hele systeem wat problemen veroorzaakte, om het maar eens heel eufemistisch te zeggen, was in '87 en '88 alles er op gericht die problemen onder de knie te krijgen. Uiteraard dacht toen niemand dat door al die variabelen er wel eens een grote afwijking tussen de realiteit en de bedoeling van de wet zou kunnen ontstaan." In 1989 drong in Groningen het besef door dat dat laatste wel degelijk het geval was. Uit steekproeven van de accountantsdienst en de Informati­ seringsbank zelf kwam naar voren dat er in 1988 te veel was uitbetaald. "Het betrof weliswaar een klein percentage

van de mensen met een studiebeurs, maar op het totaal van 600.000 perso­ nen ging het nominaal toch om een groot bedrag", vertelt Barnhoorn. De directeur waakt er voor te spre­ ken over fraude: "Wij gaan er uber­ haubt niet vanuit dat studenten frau­ deren. M aar ook studenten zijn een doorsnede van de samenleving, en niet iedereen is even getrouw in het bijhouden van de administratie." De Informatiseringsbank lijkt een ware inhaalrace te zijn begonnen. Uit '88 hoopt ze nog 40 miljoen gulden te veel uitbetaalde beurs terug te kun­ nen halen. Controles over 1989 moe­ ten 60 miljoen opleveren, en dit jaar hoopt de bank 'slechts' 100 miljoen te veel uit te betalen. Paardemiddelen worden daarbij niet geschuwd, als we de kritici mogen geloven. Juristen uit­ ten hun twijfels over de werkwijze van de bank, en spraken van "onbehoor­ lijk" bestuur. De Landelijke Studen­ tenvakbond (LSVb) spreekt er schan­ de van en gaat na of zij de controle­ maatregelen ter beoordeling aan de rechter kan voorleggen. Barnhoorn is niet onder de indruk van de bezwaren. Hij zegt dat de bank zich van te voren terdege vergewist Als dat onderwerp rijp is voor 'Rond­ om Tien' zal de programmamaker niet om het duo K. Schreuder en S. Teuling heen kunnen.

dringend verzoek: vorm een mening 'mag ik dr. clavan even?' Wetenschapsvoorlichters worden om de haverklap gebeld door journalis­ ten die een deskundige zoeken ter op­ luistering van hun artikel of pro­ gramma. De afdeling V oorlichting van de universiteit van Utrecht werd die telefoontjes blijkbaar beu, want ZIJ heeft nu een boekje uitgegeven on­ der de titel Mag ik dr. Clavan even?, waarin alle Utrechtse deskundologen op trefwoord zijn gerangschikt.

heeft van een solide juridische onder­ bouwing van de acties. "Volgens de Wet op de Studiefinanciering is ieder­ een verplicht informatie over zichzelf te verstrekken. Wanneer wij in een brief vragen of onze gegevens klop­ pen, en iemand reageert met, ligt het in de rede dat we voorlopig uitgaan van de worse cajê­positie. Bij de con­ trole op uitwonenden betekent dat dus, dat we in zo'n geval aannemen dat iemand thuiswonend is."

De angst voor de visitatiecommissie Sommigen kunnen inderdaad zo Letteren zit er bij de studierichting aanschuiven bij de creatie van Koot Nederlands goed in. In april komen en Bie. Wat te denken van dr. J. 'ze' op de negende verdieping langs. Hoevenaars, die alles weet over blo­ Dan gaan de billen bloot. Scripties zen? En van prof. F. Bosman, ken­ worden beoordeeld. Studenten wor­ ner op het gebied van angst voor de den representatief uit de collegeban­ tandarts? En van dr. H. Hazewin­ ken getrokken om de visitatiecommis­ kel, expert in fysiotherapie voor hon­ sie fris van de lever eens te vertellen den en katten? wat ze van de studie vinden. Hoewel Journalisten die werken aan een goed fris? doorwrocht item over hoestdranken Met een snelle actie proberen de neer­ voor kalveren kunnen terecht bij landici eerst zelf het misbaar der stu­ prof. dr. H. Breukmk. Onvertroffen denten op te tekenen. Studenten zon­ is Utrecht in het subspecialisme 'V er­ der mening moeten aan meningsvor­ hullend taalgebruik bij euthanasie'. ming gaan doen, voordat de visitatie­

De normale procedure in zo'n ge­ val is dat iemand binnen dertig dagen bezwaar kan aantekenen bij de Infor­ matiseringsbank. Voor de controle op uitwonenden zit een andere regeling in het vat. Barnhoorn: "Ik overweeg zonder formeel van een bezwaar­ schrift te hoeven spreken, een redelij­ ke periode aan te bieden waarin men­ sen de mogelijkheid krijgen om met bewijsstukken alsnog aan te tonen dat ze uitwonend zijn." De reden voor deze uitzondering is volgens de direc­ teur puur logistiek: hij verwacht dat een groot aantal van de 28.000 stu­ denten die hun controleformulier niet hebben teruggestuurd, alsnog zal reageren. De afdeling bezwaarschrif­ ten is daar niet op berekend.

Te zwaard De directeur laat er echter geen twijfel over bestaan: met de vermeen­ de klantvriendelijkheid bij de Infor­ matiseringsbank is het gedaan nu controle het parool is. Hoewel Barnhoorn de huidige controles te vuur en te zwaard verde­ digt, is hij eigenlijk niet erg gechar­ meerd van controle achteraf. Hij ziel liever dat studenten bij de aanvraag van hun beurs met bewijsstukken op de proppen moeten komen, bijvoor­ beeld een bewijs van inschrijving, een huurcontract voor de basisbeurs voor uitwonenden, of een verzekeringspo­ lis voor de ziektekostentoeslag. De huidige Wet op de Studiefinanciering biedt daarvoor geen wettelijke basis. "Ik leg me neer bij het oordeel van degenen die de wet gemaakt hebben en er nog steeds mee bezig zijn", merkt de hoofddirecteur stekelig op. "Die zien geen mogelijkheden om vooraf te controleren." commissie ze aan de tand voelt. Een negatieve mening is sowieso schade­ lijk. Maar een student zonder me­ ning IS natuurlijk een veeg teken voor de inhoud van de opleiding die ze volgen, zo vrezen ze op de negen­ de. Een "Prijzengala" moet studenten naar een evaluatiebijeenkomst lok­ ken om hun mening over de studie kenbaar te maken. Tien van de onder neerlandici zeer begeerde poezieka­ lenders 1991 worden er tegenaan ge­ gooid om de studenten een (positie­ ve?) mening over hun studie te ont­ futselen. "Het is nog geen april. Je hebt dus nog alle tijd je mening over de studie te vormen", zo staat er stro­ perig in het blad van de studierich­ ting Nederlands. De man achter het initiatief, hidden­persuader en voor­ zitter van de onderwijscommissie, prof. dr. D. van Halsema: "Het zou voor onze studierichting prima zijn als studenten niet meteen op apega­ pen liggen als ze de visitatiecommis­ sie te woord moeten staan."

Minister Ritzen heeft inmiddels een wetswijziging aangekondigd, die controle vooraf wel mogelijk moet maken. "Ik denk dat dat voor iedereen aanvaardbaar is", zegt Barnhoorn. "Nu moeten mensen eerst allerlei ge­ gevens invullen. Na een jaar lijkt het alsof wij barsten van het wantrouwen wanneer we zeggen, ga dat nou maar eens bewijzen. Wij hebben daar moei­ te mee, het komt verkeerd over. Ik zou dat zelf ook niet leuk vinden. We kunnen nu nog niet anders, maar naar ik hoop zullen we in de loop van '91 voorzover mogelijk een andere koers kunnen uitzetten." Volgens Barnhoorn staat of valt het stelsel van studiefinanciering met een goede controle. Even afgezien van de vraag of het stelsel de tussenbalans van het kabinet zonder kleerscheuren zal passeren, gaat het op de helling wanneer de controle te weinig ople­ vert. Dat is ahhans de overtuiging van de directeur. "We kunnen het wel vergeten met de huidige Wet op de Studiefinanciering, die vergeleken met het buitenland heel redelijk is en nu druk ik me opnieuw eufemistisch uit, als we verder moeten leven met de gedachte dat we jaarlijks zo'n 200 miljoen gulden te veel uitbetalen. Dan roept het parlement: zo doen we dat niet, dan gaan we die wet maar verkrappen. De studenten zouden dat in hun portemonnee merken. Een strenge en snelle controle is uiteinde­ lijk in het belang van de studenten. Anders moeten de goeden lijden on­ der de slechten, die te laks zijn om op onze brieven te reageren."

VU-studenten willen weer met LSVb In zee N a lang zoeken heeft de SRVU, de studentenvakbond van de VU, een nieuw bestuur. Servaas Ver­ brugge (voorzitter), Aernoud 01de en Lukas Wellen zullen de komende tijd de vakbond leiden. Naar een vierde bestuursUd wordt nog gezocht. In het 'Beleidsplan SRVU 1990­ 1991' worden enkele nieuwe plannen gelanceerd. Zo wordt voorgesteld om de SRVU weer 'volwaardig lid' van de landelijke studentenvakbond LSVb te maken. In 1987 gaf de SRVU het volwaardige lidmaatschap van de LSVb op wegens een meningsverschil over de besluitvorming. "In die tijd werd er binnen de LSVb niet geluis­ terd naar een andere mening", vol­ gens voorzitter Servaas Verbrugge. "De egotripperij van M aarten van Poelgeest had daar ook mee te ma­ ken." De laatste tijd zou de besluitvor­ ming weer iets beter verlopen. De verwachtingen van een eventu­ eel volwaardig lidmaatschap zijn niet hoog gespannen. "We stellen ons er niet zo veel meer van voor", aldus voorzitter Servaas Verbrugge. "Er zijn gewoon te veel verschillende bonden met te veel verschillende meningen. De LSVb zal daardoor altijd dingen doen waar wij niet achter kunnen staan, maar ik denk dat dat overkome­ lijk is, omdat in de praktijk telkens weer blijkt dat we achter de uitgangs­ punten van de LSVb staan". In het beleidsplan wordt tevens het plan opgevat om aan de VU milieu­ vriendelijker te werken. Plastic beker­ tjes zouden moeten verdwijnen en ook het gebruik van plastic tassen door de vu­boekhandel zou aangepakt kun­ nen worden. Tevens zou de interne post voortaan op kringlooppapier kunnen. (Erno Eskens)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen