Ad Valvas 1990-1991 - pagina 523

AD VALVAS 30 MEI 1991 |

IPAGINA 9

Collegelid Ate de Jager gaat volgende week met de VUT. "De één zal zeggen 'blij dat ie weg is' en de ander 'in zijn tijd ging dat tenminste anders'. Maar dat zijn heel vergankelijke zaken." Onder De Jagers verantwoordelijkheid kregen vele VU-medewerkers hun ontslag aangezegd. Het stemde hem vaak verdrietig.

Frank van Kolfschooten "Ik begrijp niet hoe ministers 's avonds met van die grote loodgieterstassen naar huis kunnen gaan om daar weer vefder te gaan met werken. Wanneer denken ze dan na, vraag ik me wel eens af. Ik heb dan ook de indruk dat over heel veel overheidsmaatregelen helemaal niet is nagedacht. Het moet aldoor maar doorgaan, die agenda moet aldoor gevuld zijn. Of je dan zo produktief bezig bent is de vraag." Ate de Jager (62), scheidend lid van het college van bestuur, heeft er de afgelopen twaalf jaar voor gezorgd dat hij zijn momenten van bezinning kreeg. Dat is volgens hem essentieel geweest bij de moeilijke besprekingen die hij heeft moeten voeren. De Jager is nog één week portefeuillehouder Personeelszaken, en op die positie is het moeilijk om je populair te maken, vooral in tijden van bezuinigingen. De jaren des overvloeds waren bij zijn komst in 1979 net voorbij, en hij was dus noodgedwongen vaak de brenger van een slechte boodschap. Sommige oud-werknemers dichten hem om die reden weinig menselijke trekken toe.

Tegenstellingen - Het personeelsbeleid van de VU wordt vaak vergeleken met dat van de Universiteit van Amsterdam. Daar zouden ze een eerlijk conflictmodel hanteren, en hier een harmoniemodel dat de tegenstellingen verhult. Klopt dat? "Het conflictmodel leidt helemaal tot niets. Het idee is dat je een keer flink wat tegen elkaar zegt en daarna een borrel gaat drinken. Maar zo gaat het helemaal niet in de praktijk. Kijk maar naar de Sovjetimie. Men stelt het conflictmodel altijd tegenover het harmoniemodel alsof dat laatste toedekkend is, en dat is niet waar. Je bent in sommige situaties verplicht om duidelijk te zeggen waar het op aankomt, maar niet ten koste van alles. De typische VU-stijl is, dat je ook met elkaar verder moet en dat je niet het recht hebt om een ander kapot te maken. Je moet op een gegeven moment toch de harmonie zoeken. Je bent ook gehouden om je naaste eer te bewijzen en het goede te zoeken van de ander. Ik wil dus niet zeggen dat je conflicten moet gaan mijden, maar je moet ze niet in elke situatie oproepen. Ik denk dat bij de UvA heel veel mensen vaak onnodig in die conflictsituaties gaan zitten." - Zo'n verhaal van een toedekkend personeelsbeleid komt toch niet uit de lucht vallen? "Men is vaak zelf geneigd om dingen niet aan de orde te stellen, en daar-

- Wat vind u van minister Ritzen? "Ik kan eerlijk gezegd niet zo goed hoogte van hem krijgen. In sommige opzichten gedraagt hij zich nog als een hoogleraar en daardoor kun je soms een aardige discussie met hem voeren. Maar ik heb zelf veel te weinig met hem te maken gehad om een uitgesproken oordeel te vormen." - Kunt u hem vergelijken met Deetman? "Ik heb gemerkt dat men altijd teruggrijpt op de vorige minister. Toen Pais er was vond iedereen zijn voorganger beter, toen Van Kemenade kwam was het: hadden we Pais nog maar.... Ik denk dat Deetman meer op het politiek haalbare speelde. Hij was altijd hard bezig om in de Kamer dekking te zoeken voor bepaalde maatregelen. Deze minister doet dat veel minder heb ik de indruk en daardoor komt hij in de Kamer soms voor verrassingen te staan."

- Bent u tevreden over de manier waarop de grote reorganisaties zijn uitgevoerd? "Qua processen en procedures was het interessant, maar als je kijkt naar de spanningen en het menselijk leed die het met zich meebrengt dan waren het geen leuke operaties. Het is leuker om te groeien en dingen toe te voegen aan de organisatie. Om te zeggen dat ik er trots op ben, nee, dat vind ik niet het goede woord. Je moet voortdurend dingen tegen elkaar afwegen. Als je het één doet, dan kan het ander niet. Iemand anders is dan vreselijk teleurgesteld, en er zijn zelfs mensen die er ziek van worden. Dat vind ik heel verdrietig, want de persoon die het aangaat heeft er ook erg veel last van. Die zit thuis op ons te schelden en zegt: dat noemt zich een christelijke organisatie."

Omdat de regelingen vanuit Den Haag dermate gedetailleerd zijn dat de hele zaak stuurloos wordt. Bij besturen op afstand hoort het overdragen van verantwoordelijkheid naar de universiteiten. Maar wat zegt men in Den Haag? Omdat wij willen sturen op afstand zijn jullie verplicht om ons nog meer informatie te geven. Met dat type bestuur heb ik niet veel op."

" I k vind het beeld van die benepen VU die allerlei conflicten zou toedekken, volslagen onzin" Nico Boink AVC/VU

Vervelend

'Het conflictmodel leidt tot helemaal niets' Scheidend collegelid De Jager over het personeelsbeleid aan de VU door verworden de verhoudingen. Daarom is het erg belangrijk dat je op gezette tijden functioneringsgesprekken houdt, waarin je de werksituatie aan de orde kunt stellen. Laten we wel wezen, in iedere organisatie groeien zaken scheef, die dan moeten worden bijgesteld . Ik vind het beeld van die benepen VU die allerlei conflicten zou toedekken, volslagen onzin. Je moet in iedere organisatie met een gezond stuk spanning leren le-

Oudere mannen - In de wandelgangen wordt gezegd dat u zich zo heeft ingespannen voor de komst van kinderdagverblijf 't Olifantje omdat u zelf opa bent. Oudere mannen zouden het belang van emancipatie pas inzien als ze merken hoe moeilijk het voor hun eigen dochter is om werk en moederschap te combineren. "Ik ben helemaal geen opa, mijn kinderen zouden ervan schrikken als ze dit hoorden. Maar het is waar dat ik in het begin anders tegen vrouwenemancipatie aankeek. Ik vind nog steeds dat vrouwen hun eigen boontjes moeten doppen, daar zijn ze ook zelfstandig genoeg voor. Maar ik vind wel dat je de belemmeringen voor vrouwen weg moet nemen. Een daarvan was het ontbreken van een kinderdagverblijf; zwangerschapsver-

- Is het besturen van een universiteit dan wél leuk? Er wordt nogal eens ongericht geschoten op bestuurders, bijvoorbeeld in de universiteitsraad. "Op zeker moment raak je daar ook aan gewend. Er zijn zaken waar je vroeger bij wijze van spreken niet van sliep en waar je op zeker moment van zegt: daar kan ik verder ook niets aan doen; er zijn natuurlijk ook zaken die erg vervelend zijn. Vooral als je denkt dat je iets goed hebt gedaan, en er dan toch iemand met onheuse kritiek komt. Aan de andere kant moet je er gewoon rekening mee houden dat gebeurt in een organisatie. Het is onderdeel van je werk en dat maakt het ook weer heel erg boeiend. Er worden soms heel domme dingen gezegd en dat irriteert wel eens, maar ik vind dat je je gespreksparmer toch altijd serieus moet nemen. Als je dat niet doet dan moet je er niet aan beginnen. Ik kan alleen heel boos worden als ze mijn integriteit proberen aan te tasten. Ik heb ook wel eens met de vuist op tafel geslagen, maar niet zo vaak."

lof hoort er ook bij. Iets heel anders is dat ik ook heb gezien hoe de kinderen in 't Olifantje worden beziggehouden. Dat is voor die kinderen veel beter dan met een chagrijnige moeder op een flat te zitten. Maar al dat geblaas eromheen en die verhalen over fuikfuncties waarin vrouwen terechtkomen en het ontbreken van kansen op promotie, dat geldt net zo goed voor mannen. Dat vind ik niet wezenlijk."

koel en analytisch van een afstand bekijken, en dat heb ik niet. Dat beteken dat ik me dingen ook wat meer aantrek als het niet goed gaat. Voor een bestuurder is dat een zwak. Daarom zou ik ook nooit minister kunnen zijn. Als ik dat al zou willen..."

- Heeft u niet zoveel op met het Haagse?

- Wat gaat u nu doen?

- Heeft u als bestuurder veel vrienden gemaakt?

"Ministers bezuinigen niet, die schuiven altijd alles voor zich uit. Ze proberen maar wat. Ze stellen allerlei maatregelen voor, maar weten niet wat het effect zal zijn. Als je kijkt naar de invoering van de OV-jaarkaart. Daarmee veroorzaak je een consumptie van openbaar vervoer die je helemaal niet wilt en die ook heel onverstandig is. Men praat in Den Haag wel over decentralisatie, maar de bemoeienis van de politiek en van de Kamer is nog veel te groot. Er zijn kamerleden die uitspraken doen over de bureaucratie van de universiteiten. Dat mogen ze best doen maar ze kunnen niet zeggen dat universiteiten best kunnen bezuinigen op het centraal apparaat als ze daar niet eens onderzoek naar hebben gedaan. Als je ziet wat er voor onduidelijkheid bestaat over de onderzoekscholen. De minister zelf, andere ministers, elke universiteit, ieder individu heeft zijn eigen interpretatie. En hoe komt dat?

"Er zijn een heleboel zaken die ik ernaast deed die ik gewoon blijf doen. Het eerste half jaar ga ik gewoon eens nadenken wat ik zou willen gaan doen. Ik heb geen uitgesproken hobby's. Ik heb zelf gekozen om met de VUT te gaan. Ik vind het na 12 jaar goed dat er fris bloed komt. Uiteindelijk loop je toch in bepaalde sporen, je doet het op een bepaalde manier. Het is niet goed voor een organisatie om daar veel langer dan een jaar of tien in te zitten. Ik heb ook geen behoefte om achteraf grote verhalen te houden. Als ik een verhaal had moeten houden dan had ik het allang gehouden. Dat moet je niet doen op het moment dat je afscheid neemt. Over een maand of zes ben ik weer vergeten, hoor. De een zal zeggen blij dat ie weg is en de ander zal zeggen: in zijn tijd gebeurde dat tenminste anders. Dat zijn hele vergankelijke zaken. Ik sluit mijn carrière in ieder geval met veel dankbaarheid af.B

"Geen vrienden waarmee ik mijn hele leven lang contact zal blijven onderhouden; niet in die zin. Er zijn wel heel veel mensen waarvan ik het erg jammer vind dat ik ze niet meer zal zien. Het college komt ook wel af en toe bij elkaar over de vloer. Niet zo frequent, want we zien elkaar in het werk. De sterkte van het college van de VU vind ik toch dat we elkaar altijd accepteerden zoals we zijn. Dat is bij andere besturen nog wel eens anders. We hebben allemaal onze zwakke en sterke punten en je werd nooit door anderen op je zwakke punten onderuitgehaald." - Wat zijn uw zwakke punten? "Ik heb een te grote emotionele betrokkenheid heb bij het werk dat ik doe. Sommige mensen kuimen zaken

Den Haag

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen