Ad Valvas 1990-1991 - pagina 177

AD VALVAS 8 NOVEMBER 1990

IPAGINA 5

De IQ-test is niet altijd even slim Intelligentie­testen meten vaak onvoldoende de leerpotenties van kinderen IQ­testen worden in Ne­ derland met enige weer­ zin en wantrouwen be­ lleken. "Etike tte nplak­ kerij", menen veel men­ sen. "He t is maar een momentopname. Het vermogen om te leren wordt niet getest," zegt onderwijspsychologe Wilma CM. Resing. Ze promoveert deze week op een onderzoek naar het meten van intelli­ gentie en leerpotentieel van kinderen.

het vermogen om te leren een zeer belangrijk kenmerk van intelligentie is. Dat meet de IQ­test dus niet." "Dit leervermogen", zegt Resing, "is de mate waarin een kind in staat is van instructie en training te profite­ ren en, niet te vergeten, de efficiëntie waarmee dat gebeurt. Als je als uit­ gangspunt neemt dat leervermogen of leerpotentieel een belangrijk ken­ merk is van intelligentie, dan moet een test dit ook meten."

Training

Onderzoekster W i l m a Resing: "Nogal wat kinderen worden naar een verkeerde school doorverwezen' Foto Bram de Hollander Mark Ple kke r

Ooit begon het in Frankrijk. De on­ derzoekers A. Binet en Th. Simon krijgen in 1904 van het ministerie van opvoeding de opdracht een me­ thode te ontwerpen om leerlingen te kunnen onderscheiden in twee kam­ pen. Het kamp der 'geretardeerden', dat bestaat uit de achterblijvers in de klas en het kamp der 'normalen'. Voor de achterblijvers had de rege­ ring namelijk speciale instituten in het leven geroepen. De onderzoekers gingen aan de slag. Hun methode moest, zo meenden ze, een aantal met elkaar samenhangen­ de facultés psychiques (mentale fa­ cetten) omvatten. Daarbij dachten ze aan zaken als: concentratie, aandacht, geheugen en abstract redeneren. We­

tenschapper Binet meende dat deze onderwerpen als delen van één com­ plex geheel gezien moesten worden: de intelligentie. De door hem ont­ worpen intelligentietest bleek het succes van kinderen in de klas rede­ lijk te kunnen voorspellen.

Probleemkinderen Net als in het begin van deze eeuw wordt ook nu de intelligentietest, be­ ter bekend onder de naam I Q­test, veelvuldig gebruikt om probleemkin­ deren te scheiden hun 'gewoon' le­ rende klasgenootjes. "In het Neder­ landse schoolsysteem wordt zo'n test afgenomen als duidelijk wordt dat kinderen achter raken," vertelt dr. Wilma Resing (37). "Wij willen na­ melijk weten waarom sommige kin­ deren op school niet meekomen. Zijn

Kuyper vroeg de receptionist van hotel Métropole naar kamer 25, dezelfde die zijn overgrootvader indertijd had genomen. Die was gelukkig nog vrij, alleen de prijs viel hem wat tegen. Maar wat maakte hem die 5000 frank ook eigenlijk uit, die zou hij wel declareren voor zijn Kuyper­lezing. De receptionist verzekerde hem dat er niets was veranderd aan de indeling van de kamers sinds het begin van de eeuw. Wel was het hotel vijf jaar geleden gerestaureerd, vandaar dat het er zo blonk. De stalen lift was ook geheel authentiek en gemaakt door hetzelfde bedrijf dat ook het staal voor de Eiffeltoren had geleverd, zo wist de jongeman hem te vertellen. Kuyper nam toch maar de trap naar de tweede verdieping. Nadat hij zijn kamerdeur achter zich had gesloten, liep hij meteen door naar het raam. Hij schoof de vitrage opzij en keek uit over de Place Brouckère. Hij begreep er niets van. Hoe had zijn naakte overgrootvader de aandacht kunnen trekken? Het schuifraam lag vrij diep verzonken in de gevel. De voorbijgan­ gers hadden hem alleen kunnen zien als hij het raam onhoog had geschoven en er pal voor was gaan staan. Volgens het weekblad Het Leven was zijn overgrootvader het eerst gezien door een passerende tramconducteur, die op zijn beurt andere voorbijgangers zou hebben gewezen op de blote man. De poli­ tie zou zijn afgekomen op het resulterende opstootje. Kuyper kon zich moeilijk voorstellen dat zijn overgrootvader niks zou hebben gemerkt van zo'n gapende mensenmassa op het plein. Nee, dat verhaal kon niet kloppen. In zijn familie deed een veel plausibeler versie de ronde. Er was helemaal geen kijkende menigte geweest, en de politie was

P

ze intellectueel achtergebleven of is hun intelligentie normaal, maar heb­ ben ze specifieke leerproblemen? Het is belangrijk dit te weten als je kinderen door wilt verwijzen naar speciaal onderwijs." De gewone IQ­test, op grond waar­ van kinderen naar het speciaal on­ derwijs worden dooverwezen, voldoet volgens Wilma Resing niet. Daarom ging ze opzoek naar een alternatieve test. "Mijn kritiek op de IQ­test is dat alleen maar gemeten wordt wat een kind op het moment van testen weet. Het zegt dus iets over de in het verle­ den vergaarde kennis. Dat is onvol­ doende als je iets over de intelligentie wil zeggen. De traditionele IQ­test richt zich niet op de toekomst, op de capaciteit om te leren. Een heleboel definities van intelligentie zeggen dat

Voor haar promotie­onderzoek heeft Resing een leerpotentieeltest ontwor­ pen. Ze heeft met verschillende tests nagegaan hoe de kinderen instructie en training benutten. 240 kinderen van de basisschool, scholen voor kin­ deren met leer­ en opvoedingsmoei­ lijkheden (LOM) en scholen voor moeilijk lerende kinderen (MLK) zijn hiervoor onderzocht. Uit de resultaten van het onderzoek blijkt dat haar leerpotentieeltest de prestaties van kinderen in de klas be­ ter voorspelt dan de IQ­test. Bovendien toont het onderzoek aan dat nog al wat kinderen naar een fou­ te school voor speciaal onderwijs worden doorverwezen. Maar liefst 37,5 % van de onderzochte LOM­ leerlingen zou op grond van de test van Resing eigenlijk op een MLK­ school moeten zitten. Ook kwam aan het licht dat er een grote overlapping bestaat tussen het intelligentieniveau van LOM­ en MLK­kinderen. "Het is bijzonder in­ teressant om te weten waarom een kind met eenzelfde IQ de ene keer is verwezen naar een LOM­school en de andere keer naar een MLK?" Is dit voor een kind dan schadelijk? Resing: "Als je een kind met een lage intelligentie en weinig leervermogen op een LOM­school zet en het behan­ delt als een LOM­kind dan stel je te veel eisen. Het gebeurt heel vaak dat deze kinderen ten gevolgen hiervan gedragsproblemen krijgen."

Allochtoon Wilma Resing had ook allochtone kinderen in het onderzoek willen be­ trekken. Tijdgebrek verhinderde dat deze groep kinderen onderzocht kon worden. Jammer, zo vindt Resing. Uit eerder onderzoek weet ze dat al­ lochtone kinderen lager scoren op een IQ­test dan hun Nederlandse schoolgenoten. Een interessant gege­ ven voor onderwijspsychologen. "Ook als je kinderen met vergelijkba­ re sociaal­economische achtergron­ den neemt, scoren Turkse en Marok­ kaanse kinderen lager. Je moet vol­ gens mij dan concluderen dat de cul­

A. Kuyper Zn.

De belevenissen van een achterkleinkind (12) niet gealarmeerd door een opstootje maar door twee oude da­ mes in een huis tegenover het hotel die vonden dat Kuypers verschijning de goede zeden aantastte. De dames hadden zijn overgrootvader volgens de familielegende overigens alleen maar kunnen zien door op een stoel te klimmen. Kuyper liep weg van het raam, en inspecteerde de kamer. Zijn oog viel tot zijn ergernis op een tot de rand toe met peuken ge­ vulde asbak op het nachtkastje. Hij betaalde toch geen 5000 frank om in andermans stank te moeten slapen! Snel liep hij terug naar het raam, schoof het omhoog en strooide de inlióild

tuur­ en taalproblemen in de traditio­ nele IQ­test meespelen. ­ De intelligentietest is dus niet bruikbaar voor deze kinderen? "Inderdaad. Maar de mensen die al­ lochtone kinderen testen, zitten met de handen in het haar. Er moet na­ melijk wel worden doorverwezen. Ik ben er van overtuigd dat de leerpo­ tentieeltest, met de instructie en trai­ ning, voor allochtone kinderen bete­ kent dat ze beter uit de test zouden komen." Een probleem is echter dat de test die Resing in haar proefschrift heeft ont­ wikkeld te arbeidsintensief en dus te duur is voor de praktijk. ­ Er komt dus geen praktijktest? "Als het aan mij ligt wel. Maar dat is een probleem van mensen die vier jaar onderzoek doen. De promotie is voorbij. Ik heb werk in Leiden. Daar ga ik andere dingen doen." Dat is jammer voor haar onderzoek: "Als je ziet hoeveel geld er is gemves­ teerd... Eigenlijk zou het tot een prak­ tijk­instrument móeten komgn. Maar/ er is geen geld. Het NWO dat het on­ derzoek betaalde is er voor weten­ schappelijk onderzoek. Je moet dus andere kanalen zien te vinden om de praktische uitwerking van dit onder­ zoek te bekostigen. Op dit moment is daar geen zicht op. Ik hoop dat de mensen in het speciaal onderwijs dit initiatief nemen."

Letteren spreekt zich nog niet uit over bezuiniging De faculteitsraad van Letteren heeft zich nog niet uitgesproken over het reorganisatieplan voor de faculteit. Afgelopen vrijdag is ruim drie uur vergaderd over het plan, dat onder meer het ontslag van acht hoogleraren zou beteke­ nen. De raadsleden zullen in een nieu­ we vergadering op vrijdag 16 novem­ ber wijzigingsvoorstellen doen. Daar­ in zal vermoedelijk worden gepleit voor volledige handhaving van de stu­ dierichting Griekse en Latijnse Taal en Cultuur en het behoud van de leerstoel Pre­ en Protohistorie bij Ar­ cheologie. De Letterenfaculteit gaat met Pro­ vinciale Staten van Friesland en het ministerie van O W gesprekken voe­ ren over een speciale financiering van de studierichting Fries. (Frank van Kolfschooten)

van de asbak achteloos over het plein. De wandeling door het heuvelachtige Brussel had hem uitge­ put. Een douche zou hem goed doen, hij voelde zich smerig. Hij hing zijn kleren over de stoel bij het raam en liep naar de badkamer. Onder de warme straal voelde hij zijn gebruikelijke helderheid terugkeren. Fluitend draaide hij na tien minuten de kraan weer dicht, maar ontdekte toen ineens dat hij zijn handdoek op het bed had laten liggen. Druipend liep hij de ka­ mer weer in, greep de handdoek en trok zich rillend terug in de badkamer. Hij had het raam per ongeluk laten openstaan. Hij droogde zich af en daarna bestudeerde hij zichzelf langdu­ rig in de spiegel. Welke trekken zou hij hebben geërfd van zijn overgrootvader? Zijn moeder beweerde altijd dat hij precies de­ zelfde neus had, maar dat had hij zelf nooit kunnen ontdekken. Zo fraai was die neus van zijn overgrootvader trouwens niet ge­ weest. Diens wilskrachtige kaken, die had hij wel willen erven. Zijn eigen kaken kwamen duidelijk van moederskant. Kuyper verliet licht ontevreden de badkamer en liep naar zijn kleren op de stoel bij het raam. Hij schoof snel het raam dicht. Juist op het moment dat hij een enkel door de linkerpijp van zijn boxershort schoof, werd er hard op de deur geklopt. Haas­ tig hees hij zich in zijn onderbroek en deed open. Kuyper schrok hevig. Dit kon niet waar zijn! Voor hem ston­ den twee streng kijkende politieagenten. De langste van de twee zei tegen hem: "Kleedt u zich subiet aan, mijnheer. Ge zijt in overtreding volgens Artikel 31 van ons Strafwetboek. Ge dient met ons mee te komen naar het bureau voor het opma­ ken van een proces­vefbaal." "

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen