Ad Valvas 1990-1991 - pagina 569

PAGINA 7

AD VALVAS 20 JUNI 1991

%.

V

O X o

E

K ïif

Renique (VNO): "Het onderwijs kan best efficiënter"

Jan­Jaap Heij J. Koning, onderwijssecretaris van het Nederlands Christelijk Werkge­ versverbond (NCW), heeft vooral waardering voor het christelijke ge­ dachtengoed dat spreekt uit de nota Noblesse Oblige. "De VU laat de in­ richting en de organisatie van het on­ derwijs niet over aan een hogere macht als de overheid, maar kiest voor autonomie in eigen kring. Het NCW, dat uit hetzelfde waardenpa­ troon is onstaan, voelt zich daardoor wel aangesproken." In Noblesse Oblige zet de VU haar plannen voor het toekomstige onder­ wijs uiteen. Studenten moeten inten­ siever begeleid worden, de kwaliteit van het onderwijs moet middels eva­ luaties worden verbeterd en docenten moeten zich meer verantwoordelijk gaan voelen voor het onderwijs. Doel van de plannen is een cultuurveran­ dering. De academische vrijblijvend­ heid zal definitief tot het verleden be­ horen, zo is de vurige wens. De uni­ versiteit wil met haar studenten een soort contract afsluiten. Als de stu­ denten hun best doen, dan zal de universiteit er voor zorgen dat ze hun studie binnen vijf jaar af kunnen ma­ ken. Voeren studenten in de ogen van de universiteit te weinig uit, dan krijgen ze het vriendelijke doch drin­ gende advies zich elders te gaan ver­ pozen. Koning vindt het een realistisch plan. "De VU heeft te maken met over­ heidsmaatregelen waar ze niet om­ heen kan. De financiële mogelijkhe­ den van studenten en universiteiten worden beperkt. Het is vanzelfspre­ kend dat de universiteit dan op zoek gaat naar een vorm van onderwijs waarin met schaarsere middelen toch kwaliteit valt te leveren."

Straf tempo Hij is er echter niet helemaal van overtuigd dat de universiteit dat stre­ ven ook waar kan maken. De VU stelt in de nota dat de studenten in de toe­ komst 'echt' zullen gaan studeren. De propedeuse zullen ze in één jaar moeten halen. Daarna mogen ze drie jaar aan hun doctoraal besteden. Ze worden dus in een straf tempo door hun studie gesleept. Daar staat tegen­ over dat ze het ene jaar dat in het nieuwe beurzenstelsel overblijft naar eigen inzicht kunnen benutten. De onderwijssecretaris van het NCW vraagt zich af of er ondanks dat ene jaar extra wel sprake is van echt stu­ deren. Hij bespeurt in Noblesse Obli­ ge een zekere hang naar middelmaat. "De betere student voelt zich vaak gehinderd door intensieve begelei­ ding. Die redt zich ­ in elk systeem ­ toch wel, terwijl de strakke planning die de VU voorstaat hem in de weg kan staan bij het benutten van zijn mogelijkheden. Zwakke studenten worden met de invoering van een studieadvies zachtjes gestimuleerd om te verdwijnen. Dan houd je dus de middenmoot over."

*.­,

m o

Koning (NCW): " Verschoolsing en verscliraling dreigt"

'Ik bespeur een hang naar de middelmaat'

universiteiten nooit zullen halen." De waarde van het jaartje extra is dus maar betrekkelijk. De werkgevers hebben liever iemand die in vier jaar zijn vakgebied onder de knie heeft gekregen, om die persoon vervolgens tijdens zijn arbeidszame leven het een en ander aan extra's bij te brengen.

Boterham

De VU claimt dat ze liaar studenten goede toe­ komstmogelijklieden b iedt. In de nota Noblesse Oblige betoogt de universiteit dat de nieuwe aan­ pak van iiet onderwijs "de kansen op een baan aanzienlijk vergroot". IVIaar vinden de werkgevers dat ook? Niet zonder meer. Het onderwijs dreigt te verschoolsen, zegt de één. Nieuwe studies van het kunde­type zijn een "inschattingsfout", zegt de an­ der.

Hoewel hij instemt met het streven van de VU naar verbetering van de efficiency ­ "studenten zijn er ook bij gebaat dat belemmeringen voor een goede studievoortgang worden opge­ ruimd" ­ riskeert de VU volgens hem een "verschoolsing en verschraling" van het onderwijs. "Onder verschoolsing versta ik dat het onderwijs wordt opgedeeld in hapklare brokken, zodat er voor stu­ denten weinig ruimte overblijft om de studie naar eigen inzicht in te de­ len. Alles wordt voor hen gepland. Met verschraling bedoel ik dat de vorming van studenten, die mis­ schien niet in het curriculum zit maar meer in het studentenleven, in het gedrang komt als het onderwijs alleen maar beoogt om ze zo snel mo­ gelijk een bul te bezorgen. We heb­ ben na de invoering van de twee­fa­ senstructuur in 1982 gemerkt dat stu­ denten zich minder konden ontplooi­ en. Dat zou door deze aanpak van het onderwijs verder toe kunnen ne­

gaan. Daar hoef je ze geen studie­ punten voor te geven." Renique constateert tot zijn genoegen dat in Noblesse Oblige het probleem dat studenten te lang over hun studie doen "op een serieuze manier wordt aangepakt". "Een academische opleiding, mis­ schien met uitzondering van sommi­ ge technische studies, kan in vier jaar worden afgerond. U niversiteiten en studenten hebben de plicht om er voor te zorgen dat dat ook daadwer­ kelijk gebeurt. Ze werken tenslotte met geld van de belastingbetaler. Het idee van een contract dat in de nota wordt genoemd, spreekt me daarom wel aan. Zo ontstaat een gezamenlij­ ke verantwoordelijkheid." Hij mist echter een verklaring voor het feit dat studenten te lang stude­ ren. "Voordat de VU overgaat tot ingrijpende maatre­ gelen, zou ze eerst moeten onderzoe­ ken hoe het komt dat de studenten niet na vier jaar afstuderen. Het plan

Overhoop Zijn collega drs. Renique van het Verbond van Nederlandse Onderne­ mingen (VNO) is daar niet zo bang voor. "Ik vind het prima dat de VU haar onderwijs wat beter wil organi­ seren. Het mag natuurlijk niet ver­ worden tot volledig passieve con­ sumptie, maar het academische on­ derwijs kan best iets efficiënter. Dat hoeft niet te leiden tot verschool­ sing." "Bovendien vind ik dat je van acade­ mici mag verwachten dat ze een bre­ de maatschappelijke belangstelling hebben en zich ook buiten de univer­ siteit ontplooien. Als je nagaat hoe­ veel tijd studenten aan hun studie be­ steden, dan blijkt dat veel minder te zijn dan een volledige werkweek. Ze hebben genoeg tijd over om de krant te lezen of naar de bibliotheek te

ONDERWIJS Zoetermeer is er in 1985 mee begonnen; roepen dat het aan­ komt op de kwaliteit van het onderwijs. Ais een o lievlek heeft die mare zich sindsdien verspreid. In een serie van vier maakt Ad Valvas de balans op. In deze laatste aflevering ko­ men de opvattingen van werk­ gevers naar voren, in de vorm van een gesprek de onderwijs­ deskundigen van VNO en NCW.

zal grote gevolgen hebben voor de universiteit, omdat zowel studenten als docenten anders te werk moeten gaan. Ze krijgen veel meer verplich­ tingen. De hele organisatie van het onderwijs wordt overhoop gehaald. Het risico bestaat dat de VU verkeer­ de maatregelen neemt omdat de uni­ versiteit niet weet waar het probleem vandaan komt."

Marketing De VU wil zich in de toekomst affi­ cheren als een universiteit die goede carrière­perspectieven biedt. De jon­ ge, in vier jaar afgestudeerde docto­ randi kunnen het jaar dat ze over hebben gebruiken om goed in de markt liggende vakken als bedrijfse­ conomie te volgen, stage te lopen of zich desnoods in het universitaire po­ litieke circuit te storten. De VU meent dat de kansen van studenten op een baan aldus aanzienlijk worden vergroot. De beide onderwijssecretarissen heb­ ben daar zo hun twijfels over. Ko­ ning: "Werknemers moeten tegen­ woordig hun hele leven lang leren. Je positie op de arbeidsmarkt verbe­ terd zeker niet automatisch door een jaar extra op de universiteit te blijven en wat dingen naast je studie te doen." Renique deelt die mening, maar for­ muleert het wat pregnanter. "Tegen­ woordig zie je bij de meest uiteenlo­ pende studierichtingen vakken als bedrijfseconomie en marketing op­ duiken. Dat is voor bedrijven niet in­ teressant. Ik zal niet ontkennen dat marketing belangrijk is voor bedrij­ ven, maar die hebben daar andere mensen voor in dienst. Iemand wordt uitgekozen omdat hij kan aantonen dat hij zijn vak goed beheerst, niet omdat hij een bijvak marketing heeft gedaan. Als mensen bijscholing no­ dig hebben, krijgen ze die wel van hun werkgever. Op een niveau dat de

Los van het jaartje extra spreekt de VU zich in Noblesse Oblige niet uit over plannen om de kansen van stu­ denten op een baan te vergroten. Volgens Koning is dat ook niet zo nodig. "Een universiteit is geen ar­ beidsbureau." De VU zou ­ evenals andere universiteiten ­ best wat meer aandacht mogen hebben voor de maatschappelijke vraag naar hoger opgeleiden, maar een perfecte of zelfs maar goede afstemming van het onderwijs op de arbeidsmarkt is vol­ gens de NCW­secretaris niet haalbaar. "In de toekomst is er waarschijnlijk sprake van een tekort aan technici met een hogere opleiding. Je kunt je dan afvragen of mensen massaal in gamma­richtingen af moeten stude­ ren, terwijl daar geen droge boter­ ham mee te verdienen is. Het kan studenten echter niet worden verbo­ den om dat soort studies te volgen en het kan de universiteiten niet verbo­ den worden om in de wensen van hun studenten te voorzien. Dat wil het NCW overigens ook niet." "Daarnaast is het een feit dat de vraag naar hoger opgeleiden nauwe­ lijks gedetailleerd te voorspellen is; alleen grote verschuivingen zijn aan te geven. De markt verandert snel. Het is dus met zo verstandig om de keuzes van studenten in een bepaalde richting te dwingen. Globale voor­ lichting, waarin bijvoorbeeld de na­ druk wordt gelegd op de goede kan­ sen op een baan voor technici, is een beter instrument." Renique stelt vast dat de Nederlandse universiteiten wel oog hebben voor de arbeidsmarkt, maar dat ze niet al­ tijd goed kijken. De wildgroei in nieuwe studies van het kunde­type, die ook aan de VU als paddestoelen uit de grond schieten, is volgens hem een voorbeeld van hoe het niet moet. "Die studies ­ Oost­Europakunde bij­ voorbeeld, of allerlei bedrijfskundige varianten ­ zijn een soort hybride: een plukje van dit, een plukje van dat. Vaak wordt vooral de waan van de dag erin weerspiegelt. Het mogen dan universitaire opleidingen zijn, maar ik kan er geen wetenschappelij­ ke disciplines in zien." Hij noemt de hang van de universi­ teiten om met die hybrides te begin­ nen dan ook een "inschattingsfout". "De universiteiten beginnen met dat soort opleidingen omdat ze populair zijn onder studenten. Daar verdienen de universiteiten geld mee. Ze hopen vervolgens maar dat hun afgestu­ deerden ook werk kunnen vinden. Ik betwijfel dat: die opleidingen voldoen niet aan de wensen van werkgevers."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen