Ad Valvas 1990-1991 - pagina 445

PAGINA 3

AD VALVAS 18 APRIL 1991

Soberder studentenleven in het verschiet De studie moet sneller en de schulden worden groter IVlargriet van Lith Jongeren die zich komend studiejaar voor het eerst ais student inschrijven krijgen het niet makkelijk. Zij hebben nog maar vijf jaar recht op volledige studiefinanciering en moeten de ko­ mende jaren iedere keer meer colle­ gegeld gaan betalen. Hun studie­ schuld loopt aanmerkelijk sneller op dan die van de huidige studenten: niet alleen moeten ze meer lenen, maar de rente op die leningen gaat al tellen vanaf het moment dat de le­ ning begint. Volgens berekeningen van de Landelijke studentenvakbond (LSVb) kan het af te lossen bedrag wel oplopen tot zo'n 90.000 gulden. Maar volgens minister Ritzen is de toegankelijkheid van het hoger on­ derwijs niet in gevaar. Twee maatregelen gelden met in­ gang van het komende studiejaar al wel voor de huidige studenten. De basisbeurs wordt dan 'bevroren' op het niveau van 1 januari 1991, 570 gulden per maand. Studenten die een aanvullende beurs ontvangen krijgen voor de prijsindexering een compensatie in die beurs, maar de meeste studenten zullen hun budget moeten aanvullen door meer te le­ nen. Dat betekent dat zij om hun koopkracht op peil te houden vol­ gend jaar maximaal, inclusief rente, 1100 gulden meer moeten lenen.

Oplopende schulden Ook de verhoging van het college­ geld gaat al komend studiejaar in. Aanstaande september zal 1850 gul­ den betaald moeten worden en de daaropvolgende drie jaar stijgt het collegegeld steeds met honderd gul­ den per jaar. Ook hier geldt weer dat studenten met een aanvullende beurs compensatie krijgen, terwijl de ande­ ren extra moeten lenen. Ter 'com­ pensatie' mogen studenten vanaf vol­ gend jaar wel meer bijverdienen. Tot nu toe werd je studiebeurs gekort als je meer dan 2500 gulden per jaar ver­

De Tweede Kamer maakte vorige en deze week nauwelijks proble­ men over de plannen van minister Ritzen met de studiefinanciering. Ook in de toekomst zul­ len de kamerleden nog de nodige 'bijstellingen' voor de kiezen krijgen. Zo moeten de studiele­ ningen nog geprivati­ seerd worden en de be­ zuinigingen van de 'Tus­ senbalans' uitgevoerd. Een inventarisatie in mi­ neur. Woordvoerders bijeen, staande v.i.n.r. Lansinic (CDA), Vermeend (PvdA) en Franssen ( W D ) Foto Bram de Hollander

diende, maar dat bedrag wordt ver­ hoogd tot 8000 gulden. Voor studenten die zich komend stu­ diejaar voor het eerst inschrijven ziet de toekomst er over het algemeen heel wat somberder uit, want zij zul­ len in meerderheid flink wat meer moeten lenen. Naast de maatregelen die bovenstaand genoemd zijn, wordt die toename vooral veroorzaakt door­ dat de rente al berekend wordt vanaf het begin van de studie in plaats van na afloop. Bovendien wordt die rente gelijk aan de marktrente. Volgens berekeningen die de LSVb heeft gemaakt, kunnen de schulden hierdoor danig oplopen. Een student die in vijf jaar een universitaire studie afmaakt en daarvoor alles bij elkaar een bedrag van 17.500 gulden leent.

moet bij een rentepercentage van 11 in totaal 55.229 gulden aflossen. Wie er zes jaar over doet moet dan zelfs 94.000 gulden aflossen. Een tweede belangrijk struikelblok voor de aankomend studenten is de beperking van de studiefinanciering tot één jaar na afloop van de cursus­ duur. Bijna alle studies duren offi­ cieel vier jaar, dus de meeste studen­ ten krijgen nog maar vijf jaar recht op studiefinanciering. Na die vijf jaar mogen zij nog maximaal twee jaar studeren met een studiefinanciering die helemaal uit een lening bestaat, mits ze althans over voldoende in­ schrijfrecht beschikken. Dat betekent in de praktijk dat de meeste studenten nog één jaar mo­ gen doorstuderen met een volledig

geleende beurs, want de maximale inschrijftijd is voor de meeste studies zes jaar. Een uitzondering vormen bijvoorbeeld studenten die extra in­ schrijftijd hebben gekregen omdat zij na een geslaagde hbo­ opleiding een universitaire studie volgen. Voor veel studenten zal deze maatre­ gel een verdere verhoging van de stu­ dieschuld betekenen, want de gemid­ delde studieduur aan de universitei­ ten is nu 5,4 jaar. De enige uitzonde­ ring wordt gemaakt voor studenten die buiten hun schuld studievertra­ ging oplopen, bijvoorbeeld door ziek­ te of ingrijpende familieomstandig­ heden. Zij kunnen terugvallen op het 'auditorenfonds' van de universiteit, ook als ze, in het zesde studiejaar, of­ ficieel nog student zijn en geen audi­ tor.

Geen hogere drempel

Van Tornado Jo' mag ook opa studeren en in vijftien jaar afbetalen Mark Ple kke r De Tweede Kamer is uitgepraat en al eerder had Ritzen zijn huis­ werk af. De bezuinigingen op de studiefinanciering lijken een feit, alhoewel de Eerste Kamer nog aan zet moet komen. De Rotter­ damse student politicologie A. Paardenkooper volgde het debat in de Tweede Kamer intensief en zag er wel brood in de schade van de besluiten voor studenten te in­ ventariseren. Met de meest recente informatie "heeft zijn firma "Stufm Consul­ tancy" nu een computerprogram­ ma op de markt gebracht waar­ mee studenten zelf kunnen uitre­ kenen hoeveel er moet worden ingeleverd als gevolg van de maat­ regelen van Ritzen. Voor veertig gulden kan het programma onder de titel "Tornado Jo" worden be­ steld. Studentendecaan drs P. Moleveld heeft zich aan de VU gespeciali­ seerd in studiefinanciering. Als controle op zijn handmatige bere­ keningen heeft hij in het verleden wel eens gebruik gemaakt van de destijds fameuze Poenflop van student Robbie Koenen. Hij is dan ook gemteresseerd wat dit nieuwe programma kan.

Als Tornado Jo is opgestart, heeft Moleveld geen moeite een voor­ beeldstudent te bedenken. "Afge­ lopen zaterdag kwam er op de voorlichtingsdag voor HBO­stu­ denten iemand naar me toe. Hij wil na zijn HBO­opleiding naar de universiteit. Volgend jaar wordt hij 27 en van mij wilde hij weten hoe zijn studiefinanciering er uit zou zien. De recente wijzigingen van de minister hebben namelijk tot gevolg dat 27 jarigen alleen maar rentedragend kunnen le­ nen." Zij schieten er dus flink bij in. Ideaal voer voor Tornado Jo. Als de gegevens zijn ingetikt be­ gint het programma even te reke­ nen. Uiteindelijk verschijnen er twee staafdiagrammen en een ta­ bel op het scherm. "Daar klopt niets van," zegt Mole­ veld als hij de keurige ingedeelde resultaten van de rekenexercitie voor zich heeft liggen. "Deze stu­ dent heeft volgens het program­ ma, ondanks het feit dat hij ouder dan 27 is, recht op een basisbeurs. Volgens deze inkomensbereke­ ning krijgt hij zijn hele studie 570 gulden basisbeurs per maand. Dat is nu juist afgeschaft. De Kamer heeft besloten dat studenten die ouder dan 27 zijn alleen tegen

marktrente kunnen lenen bij de informatiseringsbank." Het programma houdt met deze wijziging dus geen rekening. Er zijn nog wat beperkingen aan Tornado Jo. Als je samenwoont kun je dat niet opgeven aan het programma. Tussentijdse wijzi­ ging van het inkomen van de ou­ ders (door overlijden of pensione­ ring bijvoorbeeld) kunnen ook niet in de berekeningen van Tor­ nado Jo worden betrokken. Daar­ naast zijn niet alle vragen even zorgvuldig gesteld, waardoor fou­ te gegevens kunnen worden inge­ voerd. Foute antwoorden kunnen ook moeilijk worden hersteld. Omdat het programma zulke mooie staafdiagrammen tekent, tot slot toch nog even laten uitre­ kenen wat opa van 84 volgens Tornado Jo zou kunnen incasse­ ren bij de informatiseringsbank: fl 43677.00 staat er op de uitdraai. Zorgelijker is het dat opa, ondanks zijn hoge leeftijd, dit bedrag vol­ gens Tornado Jo in 180 maanden zal moeten terugbetalen. Als opa die tijd maar is gegeven. "Tornado Jo" is voor fl 40,= te koop bij: Stufin Consultancy, Schiebroekselaan 58b 3037 RP Rotterdam. Tel. 010 4658216.

Ook de invoering van een lagere leef­ tijdsgrens zal veel nieuwe studenten treffen. Wie zich nu als student in­ schrijft, krijgt een volledig recht op studiefinanciering tot aan zijn 27ste verjaardag. Daarna mag hij zijn studie nog wel afmaken, maar dan met een volledig geleende beurs. Het gaat hierbij dus om studenten die aan een studie beginnen als ze ouder dan 22 zijn. Volgens een berekening van de landelijke vereniging van studenten­ , decanen is dat op dit moment zo'n 15 tot twintig procent van de studenten. Minister Ritzen zegt dat hij er bij deze wijzigingen van de studiefinanciering voor gekozen heeft de drempel voor het studeren niet hoger te maken. Die waarborg vindt hij belangrijker dan, bijvoorbeeld, de onafhankelijk­ heid van de ouders. Voor de laagste inkomensgroepen worden de hogere kosten dan ook steeds in de aanvul­ lende beurs gecompenseerd. Maar voor iedereen, ook voor de stu­ denten die een aanvullende beurs krijgen, geldt dat de studieschuld straks aanmerkelijk hoger zal zijn dan voor de huidige generatie studenten. Het scheek immers veel of de rente op een lening pas gaat tellen nadat de studie is afgemaakt of vanaf het be­ gin. En het scheelt veel of die rente ongeveer gelijk is aan die op staatsle­ ningen of precies gelijk aan de mark­ trente. Ritzen geeft toe, dat de schulden daardoor flink zullen oplopen. Toch zegt hij te geloven dat dat de toegan­ kelijkheid niet in gevaar brengt. Goe­ de voorlichting moet de aankomend studenten ervan overtuigen, dat ze hun schuld alleen hoeven terug te betalen als ze voldoende verdienen.

Bij een goed academicus­salaris zal het geen groot probleem zijn de schuld terug te betalen, vindt hij, en als het salaris te laag is daalt ook het terug te betalen bedrag. Hoe zwaar dat argument voor aanko­ mend studenten zal wegen is niet te voorspellen^rvaringen in Duitsland hebben geleerd, dat hoge leningen daar de meest kwetsbare groepen, zo­ als oudere studenten, danig hebben afgeschrikt. Maar daar ging het om nog veel hogere schulden dan nu in Nederland aan de orde zijn.

Weinig tijd Zeker is wel, dat het studentenleven er steeds soberder uit zal gaan zien. De ruimere bijverdienregeling zal door veel studenten worden aange­ grepen om meer zelf te verdienen en minder te lenen. En dat kost tijd. Daarnaast moeten ze haast maken met de studie, want langer dan vijf jaar studeren leidt tot snel oplopende schulden. En dan zijn de studenten hiermee nog niet eens van Ritzen af. Na de afgelopen dinsdag aanvaarde wijzi­ gingen in de studiefinanciering is hij namelijk nog lang niet klaar. Een be­ heersing van de uitgaven van studie­ financiering is alleen mogelijk, als hij erin slaagt de leningen in een zelf­ standige stichting onder te brengen. Dat plan is voorlopig gestrand op de harde kritiek van de Raad van State, maar Ritzen zal het daar zeker niet bij laten. Invoering van die verzelfstandiging zal voor de studenten tot nog grotere schulden leiden, omdat zij ook aan de extra kosten van die 'privatisering' moeten meebetalen. Verder heeft de minister bij de gesprekken over de 'tussenbalans' beloofd ernst te maken met een koppeling van studiefinan­ ciering aan studievoortgang. En dat betekent dat een student die niet 'op schema' is met de studie, (tijdelijk) zijn beurs kan worden ontnomen. Zo wordt de norm voor een universi­ taire studie steeds scherper vastge­ pind op vier jaar, met een kleine uit­ loop van een jaar. Want volgens mi­ nister Ritzen is de keus eenvoudig: als steeds meer jongeren gaan stude­ ren, moeten ze dat in kortere tijd doen. De studiefinanciering, het is al eerder opgemerkt, gaat zo te gronde aan haar eigen aantrekkelijkheid. En steeds opnieuw moeten regering en Parlement oplossingen bedenken om de oplopende kosten te beteugelen. Ofwel, zoals D66­Kamerlid Nuis zei: "Het is water pompen in een emmer met een gat."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen