Ad Valvas 1990-1991 - pagina 13

AD VALVAS 23 AUGUSTUS 1990

PAGINA 13

BOEKEN

Eerherstel voor een 'bedrieger' R.BJoynson: The Burt Affair. Uitg. Routledge,

Londen, New York. 1990, 325 pagina's. i V ;.;:

Oorret

In vrijwel iedere publikatie over we­ tenschappelijke fraude wordt de En­ gelse psycholoog en tweelingonder­ zoeker Sir Cyril Burt genoemd. Burt is tegenwoordig niet zozeer be­ kend vanwege zijn lange ­ en tijdens zijn leven zeer succesvolle ­ carrière als mathematisch psycholoog, maar doordat zijn eigen biograaf en be­ wonderaar Hearnshaw hem een aan­ tal jaren na zijn dood in 1971 ontmas­ kerde als een bedrieger. Burts bekendste publikaties gaan over de erfelijkheid van intelligentie. Dit onderzoek, dat werd uitgevoerd bij tweelingen die kort na de geboorte gescheiden waren, zou volgens de be­ schuldigingen maar zeer ten dele be­ rusten op daadwerkelijke observaties. De grote aantallen gescheiden opge­ groeide tweelingen zouden gefin­ geerd zijn. En de 'uitkomst' van het onderzoek ­ dat individuele verschil­ len in intelligentie in hoge mate erfe­ lijk bepaald zijn ­ zou voornamelijk Burts eigen ideologie reflecteren.

Verdacht De eerste twijfels omtrent Burts werk werden verwoord door twee weten­ schappers die tot dan toe lijnrecht te­ genover elkaar stonden: Leon Ka­ min, een verwoed tegenstander van de idee dat gedrag beïnvloed zou kunnen worden door genetische fac­ toren, en Arthur Jensen, die stellig overtuigd was van de erfel^kheid van IQ. Hun twijfel over de wetenschappelij­ ke waarde van Burts werk ontstond voornamelijk door de grote toevallig­ heden in de resultaten: gedurende een groot aantal jaren veranderden in Burts artikelen wel de aantallen tweelingen waarover hij publiceerde, maar bleven de correlaties tussen de gegevens nagenoeg gelijk. Zo gaf Burt in drie artikelen (uit 1955,1958 en 1966) correlaties van 0.771,0.778 en 0.771 voor de over­ eenkomsten in IQ van gescheiden op­ gevoede eeneiige tweelingen. De aantallen tweelingen namen daarbij toe van 21 tot 42 en 53. Bovendien, en dit maakte Burt extra verdacht, publiceerde hij het artikel uit 1958 niet onder zijn eigen naam, maar on­ der die van een van zijn assistentes, J. Conway, die hem geholpen zou heb­ ben met het verzamelen van de gege­

vens. Ook was Burt, met name in de eerste twee publikaties, zeer vaag over de manier waarop de data verza­ meld waren. De wetenschappelijke twijfel van Ka­ min en Jensen zou uiteindelijk uit­ monden in harde beschuldigingen van wetenschappelijke fraude. Op 24 oktober 1976 opende de Lon­ dense Sunday Times met de kop: 'Crucial data was faked by eminent psychologist'. De Engelse journalist Oliver Gillie schreef naar aanleiding van de uitspraken van Kamin en Jen­ sen en op grond van het feit dat het hem niet gelukt was de onderzoeksas­ sistentes op te sporen die de tweelin­ gen getest moesten hebben (onder wie Conway), dat Burt het grootste deel van zijn gegevens verzonnen moest hebben. Toch bleef een aantal collega's van Burt, zoals de psycholoog Hans Ey­ senck, aanvankelijk geloven in zijn integriteit. Dit veranderde echter drastisch na de publikatie van Burts biografie, in 1979. Die biografie was des te over­ tuigender omdat de schrijver, de psy­ choloog Hearnshaw, tijdens Burts le­ ven een groot bewonderaar was van zijn werk. De onthullingen van Ka­ min en Jensen dwongen hem echter tijdens het schrijven van zijn boek van mening te veranderen en uiteindelijk te concluderen dat alle data waarover Burt na 1955 had gepubliceerd, be­ rustten op fraude. Zijn conclusie werd door velen, inclusief vrijwel alle gedragsgenetici, aanvaard ais het laatste woord óver Burt; dit ondaidcs het feit dat Burts 'resiritaten' op zich­ zelf goed aansloten bij wat wel de Wereld IQ data set wordt genoemd (een artikel in Science uit 1981 van Bouchard en McGue geeft 241 CM:­ relaties tussen verwanten, uit meer dan 100 onderzoeken).

Onschuld De aanleiding om de affaire­Burt nogmaals op te rakelen is een recent boek van Robert Joynson. Het is het verslag van een zeer grondig onder­ zoek naar zowel leven en werk van Burt, als naar de tien jaar na zijn overlijden waarin hij aan de schand­ paal werd genageld. Joynsons belangrijkste conclusie is dat de onzorgvuldigheden in Burts werk onvoldoende reden vormen hem van fraude te beschuldigen en dat hij voornamelijk is veroordeeld wegens gebrek aan bewijs voor zijn onschuld. Bovendien was Burt een

Cyril Burt op 88-jarige leeftijd.

moeilijk man, die tijdens zijn leven een aantal vijanden had gemaakt, en was het in het klimaat van de jaren '70 not done om te spreken over mo­ gelijke erfelijke invloeden op gedrag en in het bijzonder op IQ. Joynson weerlegt de drie belangrijk­ ste beschuldigingen tegen Burt als volgt: ­ De 32 extra tweelingparen waar in het artikel uit 1966 sprake van is, zijn niet doer Burt verzonnen. De data zijn waarschijnlijk al veel eerder ver­ zameld, maar tijdens de oorlog zoek­ geraakt. Pas veel later heeft Burts se­ cretaresse ze teruggevonden. Deze secretaresse leeft niet meer, maar een ooggetuige h^eft verklaard indertyd met haar gesproken te hebben over het terugvinden van de gegevens. Helaas is het niet mogelijk de origi­ nele data te inspeaeren. Een van de meest opzienbarende onthullingen uit Joynsons boek is wel dat biograaf Hearnshaw na Burts overlijden de opslag van het originele onderzoeks­ materiaal (waaronder waarschijnlijk de tweelingdata) overliet aan zijn huishoudster, die na enig overleg met anderen besloot alles te verbran­ den. ­ De reden dat het Gillie niet is ge­ lukt de assistentes op te sporen, is dat die de tweelingen ruim 40 jaar eer­ der, namelijk in de twintiger en derti­

ger jaren hebben onderzocht. Boven­ dien is er sp)rake van iemand die meent een van de twee gekend te hebben. ­ Een grondige analyse van alle door Burt gepubliceerde correlaties (niet alleen over het IQ, maar ook over de fyaeke kenmerken bij tweelingen en fcnroers en zusters) laat zien dat 'toe­ valligheden' veel vaker (^«reden tój de correlaties voor fysieke maten dan bij die voor het IQ. Als Burt had wil­ len frauderen met de IQ­gegevens, zou eerder het omgekeerde het geval geweest zijn. Burt had verder de ge­ woonte om zonder verdere vermel­ ding eerdere gegevens in latere arti­ kelen op te nemen en deze te VÖ:­ mengen en aan te vullen met nieuwe data. Dit betekent dat in eenzelfde verslag sommige correlaties hetzelfde waren als in eerdere publikaties, ter­ wijl andere konden verschillen. Bo­ vendien vulde Burt zijn oude gege­ vens aan met nieuwe, zonder dat ex­ pliciet te vermelden en zonder een analyse van de nieuwe data te geven. Zelfs Jensen (1974) merkte op dat hoge correlaties betrouwbaarder ge­ meten kunnen worden dan lage, en dat het dus niet zo verwonderlijk is dat Burt een aantal malen vrijwel de­ zelfde correlatie rapporteerde. Bo­ vendien zijn de aantallen tweelingen in opeenvolgende publikaties cimiu­

latief, zodat de variatie in correlaties kleiner is dan wanneer het over nieu­ we data zou gaan. Joynson probeert daarnaast ook ande­ re beschuldigingen tegen Burt te ont­ zenuwen, zoals de bewering dat hij getracht zou hebben het werk van Spearman op het gebied ­van factor­ analyse te verdoezelen. Hoewel de bruikbaarheid van Burts gegevens en met name van zijn eigen rapportage daarover nog steeds twij­ felachtig is, heeft Joynson zeer aan­ nemelijk gemaakt dat dit niet komt door fraude, maar uitsluitend door de onzorgvuldigheden van iemand die tot op zeer hoge leeftijd bleef publi­ ceren over bijna een halve eeuw eer­, der verzamelde gegevens. Joynsons boek is van recente datum en nog niet uitgebreid besroken in de wetenschappelijke pers. Toch val­ len nu al verschillen op in de manier waarop het boek wordt besproken: in het tijdschrift Behavior Genetics wijdde de gedragsgeneticus Robert Plomin een lovende recensie aan het boek, terwijl het in Science onder de kop 'Burt Again' aanzienlijk scepti­ scher werd besproken. De discussie is~ nog niet uitgewoed. Dr. D.I. Boomsma is als tweelin­ gonderzoekster werkzaam bij de vakgroep psychonomie.

Advertentie

STUDIEBOEKEN HET HELE JAAR DOOR 6e verdieping: geneeskunde, verpleegkunde. Fysiotherapie, alternatieve geneeswijzen 5e verdieping: modern antiquariaat 4e verdieping: psychologie, pedagogiek, onderwijs, sociologie, politicologie, filosofie, theologie, geschiedenis 3e verdieping: rechten 2e verdieping: economie, exacte wetenschappen, informatica, techniek l e v e r d i e p i n g : taalkunde,woordenboeken, buitenlandse literatuur begane grond: literatuur, kunst, kinderboeken, informatief, hobby openingstijden: maandag 13.00-17.30, dinsdag t/m vrijdag 9.00-17.30, donderdagavond 19.00-21.00, zaterdag 10.00-17.00 uur.

Taaicentrum­VU Voor alle VU­medewerkers: korting op onderstaande taalcursussen normale pnjs

Congres­Engels Lees Frans Congres­Frans Frans Intensief Duits

990.­ 375.­ 990.­ 990.­ 990.­

prijs voor VU­ medewerkers

495.195.495.495.495.­

Start van deze cursussen: derde week van september. Ook gaan in september de volgende cursussen weer van start

Scheitema Hotkema Vermefifen boekverkopers

Koningsplein 20 Amsterdam telefoon020 2 ó 7 2 1 | ^ , ,

tientallen beekenipedMlMken inéén p»n4

Writing English for Publication Schrijven van wetenschappelijke teksten Inlichtingeft:

Taa1<»ntmin«VÜ HoQltJgesbQuvur 9A*42

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen