Ad Valvas 1990-1991 - pagina 203

AD VALVAS 22 NOVEMBER 1990

PAGINA 3

Met honderd man achter een worst aan

De VU heeft in 1989 57,6 miljoen gulden verdiend met derde geld­ stroomopdrachten. De opbrengst is 5,6 miljoen gulden meer dan in het jaar daarvoor.

Faculteiten zien problemen op weg naar de onderzoekschool De onderzoekschool komt dichterbij. Het col­ lege van bestuur van de VU heeft onlangs een aantal richtlijnen voor de faculteiten opge­ steld. Zo moet er meer geld naar de beste on­ derzoeksgroepen; de tweede garnituur moet worden 'afgeslankt'. "Kwaliteit boven alles",, vindt rector magnificus prof.dr. C. Datema. Maar willen de facultei­ ten dat ook? En wat ge­ beurt er met de hele kleine onderzoeks­ groepjes?

Datema: "Faculteiten die niet kiezen, missen de aansluiting" Martin Enserink Bij Farmacochemie is men klaar voor de komst van de onderzoekschool. De vakgroep heeft een goede samen­ werkingspartner gevonden: het Leid­ se Centrum voor Bio­farmaceutische Wetenschappen. Samen worden er internationale contacten opgebouwd; er wordt gewerkt aan het afstemmen van de onderzoeksprogramma's en de AlO­opleiding zal m de toekomst waarschijnlijk voor beide centra het­ zelfde worden. "Samen bestrijken we zo ongeveer het hele terrein van de farmaceutische wetenschappen", concludeert prof.dr. H. Timmerman van Farmacochemie. Er is slechts één maar: het Leidse centrum is on­ geveer twee keer zo groot als de VU­ vakgroep en heeft internationaal een ijzersterke reputatie. Timmerman: "Je moet natuurlijk oppassen dat je niet het kleine broertje wordt, dat ook mee mag doen. Daar zullen we voor waken."

Richtlijnen Timmerman en zijn vakgroep zijn er op tijd bij. Overal aan de VU beraden vakgroepen zich momenteel op de mogelijkheden tot samenwerking. Al­ thans, ze worden geacht dat te doen. Het college van bestuur heeft zich de woorden van de commissie Rinnooy Kan, die onlangs een advies uitbracht over onderzoekscholen, aangetrok­ ken. De faculteiten hebben een aan­ tal richtlijnen ontvangen over de ma­ nier waarop een en ander aan de VU aangepakt moet worden. In principe moet elke onderzoeksgroep aanslui­ ting zoeken bij een onderzoekschool, meldt het college, wil men in de ja­ ren '90 nog serieus genomen worden. Daarvoor is samenwerking met ande­ re universiteiten noodzakelijk; een enkele faculteit heeft nu eenmaal zelden voldoende kwaliteit in huis om tot onderzoekschool te promove­ ren. Prof.dr. C. Datema, rector magnifi­ cus van de VU, èn lid van de commis­ sie Rinnooy Kan: "Het gaat erom dat de onderzoekers waakzaam zijn. Voorkom dat je kansen in de compe­ titie teruglopen doordat je nu niet tot actie komt. Daarbij moet iedereen zich ten eerste afvragen hoe zijn dis­

cipline in elkaar zit, en of er bunde­ ling van het onderzoek mogelijk is."

Gemangeld Faculteiten met relatief weinig AIO's, zoals rechten, wijsbegeerte en theolo­ gie, zeggen zich enigszins gemangeld te voelen door de ontwikkelingen. Het advies van Rinnooy Kan en de zijnen gaat immers uit van zo'n vijftig AIO'S per onderzoekschool. Prof.mr. J.E. Doek, decaan bij rechten: "Het staat ons niet scherp voor de geest hoe dat zou moeten. Als je op een deelgebied als strafrecht alle AIO's in Nederland bij elkaar telt, kom je niet eens tot veertig." Doek signaleert nog een ander probleem: hoe kunnen rechtsgeleerden ooit een onderzoek­ school vormen als daarvoor een in­ ternationale rol vereist is? Het straf­ recht is immers per definite een na­ tionale aangelegenheid. Rector magnificus Datema onder­ kent dit probleem. "Maar ik denk dat het in omvang afneemt. Het accent zal namelijk steeds meer komen te liggen op internationale, vergelijken­ de studies." En wat die kleine vakge­ bieden betreft: die hoeven niet per se

minent kunnen optreden in de lan­ delijke concurrentie". "Internationale aanwezigheid" is ver­ der een voorwaarde voor een goede groep. Is die er niet, "dan lijkt afslan­ king tot een onderwijsvoorziening de enige optie", aldus het college. Het college wil die profilering extra steunen door het Universitair Stimu­ leringsfonds (USF) er voor in te ztten. Op dit moment wordt uit dit fonds onderzoek betaald op gebieden als ontwikkelingssamenwerking, bijbel­ vertalen, ethiek, etnische minderhe­ den en gerontologie. In de toekomst zal het grootste deel van dit fonds (zo'n vier miljoen gulden) bestemd zijn voor het door de faculteiten voor­ gedragen toponderzoek. Een half miljoen bli)ft bestemd voor onder­ zoeksgebieden die met de doelstelling van de VU te maken hebben. De uni­ versiteitsraad heeft inmiddels met deze maatregel ingestemd. "In onze faculteit is het eigenlijk niet te doen om aan te geven welke groep het beste is", zegt prof.dr. E.J. Bae­ rends, decaan van de faculteit der scheikunde. "Wij hebben vijf groe­ pen, die allemaal goed onderzoek

1n feite is het mechanisme, het criterium, heel eenvoudig: kwaliteit. Kwaliteit gaat boven alles' in een onderzoekschool. Datema: "Ik kan me voorstellen dat het soms on­ mogelijk is om tot een onderzoek­ school te komen. Daar hoeft men zich dan ook geen zorgen over te ma­ ken. Het moet alleen niet zo zijn, dat anderen in dezelfde discipline wèl de mogelijkheid tot bundeling zien. Dan is er iets mis."

Afslanking Andere faculteiten hebben uitgespro­ ken moeite met de krachtige profile­ ring binnen de faculteiten, die het college verlangt. Door goede groepen extra geld te geven, ten koste van de minder goede, moeten de faculteiten zorgen dat hun paradepaardjes "pro­

doen en publiceren in internationale bladen. We zien het niet als een be­ gaanbare weg om op één van die vijf al onze kaarten te zetten."

Fraai bestuur Ook bij natuur­ en sterrenkunde wordt er zo over gedacht. Als de fa­ culteit één groep als favoriet aan zou wijzen, vrezen de natuurkundigen, zou de rest een soort brevet van on­ vermogen opgespeld krijgen. De na­ tuurkundigen hebben wel een alter­ natief. Samen met de natuurkunde­ faculteit van de UvA wordt gewerkt aan de Onderzoekschool Natuurkun­ de Amsterdam, waaraan alle onder­ zoekers binnen de faculteiten deelne­

Derde geldstroom neemt aan VU gestaag toe

Foto Kees Keuch AVC/VU

men. Zo'n onderzoekschool zouden de fysici wel in aanmerking willen la­ ten komen voor een financiële prik­ kel door de universiteit. Prof.dr. W. Hogervorst, vice­voorzit­ ter van het faculteitsbestuur, noemt de maatregelen van het college "geen voorbeeld van fraai bestuur". "De fa­ culteiten zijn er een beetje mee over­ vallen. Het lijkt een beetje alsof het college honderd man achter een worst aan laat lopen. Uiteindelijk is er maar één die 'm krijgt, en de andere 99 vallen af." Rector magnificus Datema heeft er begrip voor dat sommige faculteiten moeilijk kunnen kiezen. Maar geko­ zen moet er worden. "We willen dat men in de faculteit nu duidelijke keuzes maakt. In elke faculteit zijn groepen met een duidelijk vooraan­ staande positie en kwalitatief minder sterke groepen. Het moet mogelijk zijn daarin onderscheid aan te bren­ gen", aldus de rector magnificus. "In feite is het mechanisme, het criteri­ um, heel eenvoudig: kwaliteit. Kwali­ teit gaat boven alles."

Afromen En als de faculteiten die keuze wei­ geren te maken?" Datema: "Dan kiest men niet, dat is heel simpel. Maar dan missen ze dus de aanslui­ ting, en dat lijkt me niet verstandig. Als een faculteit als scheikunde zegt: 'wij hebben vijf goede onderzoeks­ groepen, en die beoordelen we alle­ maal ex aequo'; tja, op dat moment leun ik achterover. Dan denk ik: bij scheikunde hoeft blijkbaar niets meer te gebeuren." De stimulering van goed onderzoek via het USF, zoals die nu van start gaat, is eigenlijk nog maar een be­ scheiden begin, aldus de rector. Da­ tema: "We hebben bijvoorbeeld niet gezegd: we romen de budgetten van de faculteiten met 10 of 20 procent af, en gebruiken de opbrengst daar­ van om kwalitatief goed onderzoek te stimuleren. Voorlopig is dit het ui­ terst haalbare binnen de Vrije Uni­ versiteit. In de vergadering van de universiteitsraad waarin dit voorstel werd behandeld, kwamen er uit de WP­fractie geluiden dat we misschien nog verder hadden moeten gaan. Dat hebben we met interesse aange­ hoord".

De omvang van de derde geld­ stroom bedraagt nu 20,5 % van de totale exploitatiekosten van de VU. In 1986 was dit nog maar 11,6 %. Onder derde geldstroomopdrachten worden verstaan onderzoeks­ en onderwijsop­ drachten van derden. Daar horen ook de postacademi­ sche en postdoctorale opleidingen bij, die grotendeels worden betaald door de ministeries van OW en WVC. Als deze beroepsopleidingen niet worden meegerekend is de VU voor zo'n 18 % afhankelijk van inkomsten uit de der­ de geldstroom. Het aantal derde geldstroomprojec­ ten is vergeleken met 1988 met 50 % toegenomen tot 700. De gemiddelde opbrengst per project is gedaald tot ongeveer 39.000 gulden. Opvallend is dat het aantal opdrachten van bedrij­ ven (6,3 %) en non­profitorganisaties (28,3 %) geleidelijk afneemt. De overheid geeft de meeste op­ drachten (40 %). De grootste op­ drachtgevers zijn de EEG en de NUF­ FIC (8,9 miljoen gulden), het ministe­ rie van OW (5,4 miljoen), en het ministerie van WVC (3,4 miljoen). De faculteit Geneeskunde is met 10,5 miljoen gulden koploper in het derde geldstroomklassement. Dit is minder dan in 1988. Vooral bij Ge­ neeskunde is merkbaar dat de non­ profitorganisaties de VU minder vaak inschakelen. Geneeskunde kreeg in 1989 veel minder opdrachten van het Koningin Wilhelminafonds en het Preventiefonds. Nummer twee in het klassement is Tandheelkunde (ACTA) met 7,3 mil­ joen gulden. Derde is Economie met 4,3 miljoen gulden, terwijl Biologie de derde geldstroomopbrengst specta­ cultair zag stijgen naar 3,4 miljoen gulden. Frank van Kolfschooten

Informatiebus GVB komt niet opdagen De Informatiebus van het Ge­ meenteHjk Vervoerbedrijf die dinsdag voor de VU geparkeerd zou worden, is niet verschenen. Vanuit de bus hadden VU­mede­ werkers en studenten voorgelicht moeten worden over de komst van de sneltram. Voor de bus was parkeerruimte af­ gezet voor het Hoofdgebouw. Dins­ dagochtend om tien uur bleek echter dat het voertuig in geen velden of wegen te bekennen was. Uit een tele­ foontje met het GVB bleek dat men daar "nergens vanaf wist", aldus voor­ lichter J. van der Hoeden van de dienst Pers en Voorlichting, die de afspraken met het vervoerbedrijf had gemaakt. Het GVB weet de afwezigheid aan "interne communicatiefouten". Ook zou nog niet voldoende informatie­ materiaal voorhanden zijn om uit te delen. Afgesproken werd echter dat de bus alsnog richting VU zou vertrek­ ken. Toen de wagen 's middags nog altijd niet gearriveerd was, zocht Van der Hoeden opnieuw contact met het GVB. Ditmaal werd "een motorsto­ ring" als reden voor de vertraging opgegegven. Uiteindelijk is men er dinsdag niet meer in geslaagd de VU te bereiken. Van der Hoeden heeft het bedrijf telefonisch medegedeeld "goed gif­ tig" te zijn over de gang van zaken. Toch zal een nieuwe poging gedaan worden de bus naar de VU te halen. Volgens de voorlichter bestaat er gro­ te belangstelling voor meer informa­ tie over de sneltram.

(Martin Enserink)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen