Ad Valvas 1990-1991 - pagina 217

PAGINA 5

AD VALVAS 29 NOVEMBER 1990

Talenkennis van Nederlanders Is tanende Studiedag over taaibehoeften in Europa na 1992 Frank va n Kolfschooten

Nog dertien maanden slapen en het is 1992. Het aanbreken van dit magi­ sche jaar zal een slag zijn voor organi­ satoren van symposia over de Euro­ pese eenwording. Praten over zege­ ningen en gevaren van het verenigde Europa is nu nog een zeer populaire bezigheid. Legers managers marche­ ren week in week uit van studiedag naar congres naar workshop om te doorgronden wat hun te doen staat om Nederland op de Europese kaart te houden. Voorwaarde daarvoor is in ieder ge­ val dat Nederlandse zakenlui hun vreemde talen goed blijven spreken. En daar schort het nogal aan, zo blijkt uit een onderzoek dat het Taalcen­ trum­VU twee jaar geleden heeft ge­ houden bij 231 grote bedrijven. De personeelschefs klaagden dat 86 % van hun personeel problemen had met Frans. Opzienbarender was ech­ ter dat respectievelijk 72% en 68 % van de bedrijven klaagde over de vaardigheid in het spreken en schrij­ ven van Duits en Engels.

Loempiavellen De directeur van het Taalcentrum­ VU, dr. C. Koster, was tijdens de stu­ diedag 'Taal Bedrijf de eerste om deze cijfers te relativeren. "Ze zeggen lang niet alles. De een ziet iets als een probleem wat een ander hele­ maal niet als een probleem herkent." Duidelijk was voor hem wel dat voor­ al de woordenschat te klein is. Dat blijkt uit de telefoontjes die dagelijks binnenkomen bij de 'Hotline Engels' van de VU. Tachtig procent van de vragen gaat over woorden die ge­ woon kunnen worden opgezocht in het woordenboek. Bellers die wanhopig op zoek zijn naar het Engelse woord voor loempi­ avellenmachine (spring roll pastry machine) zijn een uitzondering. Dat er zoveel vragen binnenkomen over woorden wil volgens Koster niet zeg­ gen dat mensen de Engelse gramma­ tica wél beheersen. "Men herkent waarschijnlijk grammaticale zaken minder snel als een probleem." Een taalprobleem in het Engels kan dus worden opgelost door een tele­ foontje naar de 'Hotline Engels'. Een heel andere oplossing is doen alsof er helemaal geen probleem bestaat. Dit "vermijdingsgedrag" signaleert Kos­ ter bij Nederlandse ingenieursbu­ reaus, die in alle wereldregio's zo'n 6 % van de markt in handen hebben. "Behalve in Latijns Amerika, waar het aandeel maar 1,8 % is. In Engels­

Nederlanders moeten meer vreemde talen spreken om mee te kunnen tellen in het ver­ enigde Europa. Zeker nu Fransen, Engelsen en Duitsers ook een woord­ je over de grens leren spreken. Of het spreken van vreemde talen ook leidt tot meer begrip tussen de Europeanen is echter zeer de vraag, zo bleek tijdens de studie­ dag 'Taal Bedrijf' van het Taalcentrum­VU. Waarom moeten Neder­ landers de onderhande­ lingen toch altijd onder­ breken voor een koffie­ pauze?

.»„,.;

i

IHi IK'

­ïC:^­­**? ^^:.

.^^

^ ^ ' ^ ^ ^

­r'^*'

Bizar De markt is buiten Europa groot ge­ noeg, dus bedrijven kunnen dat on­ gestraft doen. De grootste export­ markt van Nederland Ugt echter in Europa, en de Nederlanders deden daar mede door hun goede talenken­ nis altijd goede zaken. De voorsprong die ze traditioneel hebben op andere Europeanen is snel aan het slinken. In Engeland en Frankrijk is tegen­ woordig het volgen van een vreemde taal verplicht. Dezelfde eis als in Ne­ derland dus, met dit verschil dat de Engelsen en Fransen in ieder geval hun eigen taal vloeiend spreken, ter­ wijl de waarde van foutloos Neder­ lands over de grens nihil is. In enkele Duitse bondsrepublieken moeten de scholieren zelfs twee vreemde talen leren op de Realschule of het gymna­

Kuyper staarde somber uit het raam. De regen viel al de hele ochtend met bakken uit de hemel. Als het niet snel opklaarde dan konden ze hun publiciteitsstunt bij de opening van de Am­ stelveenlijn wel vergeten, want hun spandoek zou binnen de kortste keren doorweekt en onleesbaar zijn. Hij had talloze ma­ len het weerbericht gebeld, maar de juffrouw vertelde iedere keer hetzelfde. Buien, buien en nog eens buien. Het spandoek lag uitgerold op de vloer van zijn kamer. K uyper trok nog eens aan de stokken die aan ieder uiteinde waren be­ vestigd, om te voelen of Leonore Martini het doek eromheen wel stevig genoeg had vastgenaaid. Daarna werkte hij voor de zoveelste keer de letters bij aan de randen. Stop de tram, de v u trapt ethisch op de rem. Hij was wel tevreden over deze tekst. Nog een half uur, en dan was het zover. Al van verre zag hij de zwartgejurkte menigte staan bij de draaideuren in de hal. Met de petten nog in de hand stonden de hoogleraren wat te aarzelen of zij de gang door de regen naar de tramhalte zouden aandurven. Tussen de mannen stond een zenuwachtige figuur in een griffioenblauw kostuum nog wat laatste instructies te geven. Dat moest de pr­medewer­ ker van de VU zijn. Uit een karretje naast hem toverde hij op het laatste moment ook nog paraplu's in de kleur van zijn jasje te voorschijn, die hij de hoogleraren in de hand duwde. Kuyper leefde op bij de aanblik ervan. Hun spandoek zou niet nat worden als hij ook zo'n paraplu kon bemachtigen. Hij stap­ te resoluut op de pr­man af en vroeg of hij er twee mocht heb­ ben. De man keek hem hooghanig aan. "Dat zal niet gaan, meneer. U behoort niet tot de uitverkorenen der VU­gemeen­ schap. Deze paraplu's zijn alleen voor de genodigden."

sium. De Nederlandse zakenman dreigt zijn klassieke rol als interme­ diair tussen collega's uit grote taalge­ bieden dus te verliezen. Een vreemde taal spreken en com­ municeren met een buitenlander, dat zijn twee verschillende dingen, zo werd duidelijk uit het betoog van een andere spreker. Volgens Mireüle Ma­ leville, eveneens verbonden aan het Taalcentrum­VU, lopen veel onder­ handelingen tussen zakenlui stroef door onbekendheid met de cultuur. De zakenman of ­vrouw moet van de bizarste nationale gevoeligheden op de hoogte zijn. Zo is het onverstandig om in Frankrijk met een bos chrysan­ ten aan te komen. In Duitsland is men niet gesteld op onverpakte bloe­ men. En een zakendelegatie uit een katholiek land voelt zich ongemakke­ lijk als er dertien mensen aan tafel zitten.

Koffiepauze Deze nationale mythen kan de za­ kenman terzijde schuiven als bela­

chelijk en irrationeel, maar ze zijn een realiteit en spelen dus een rol bij de communicatie. Neem een Neder­ lander zijn koffiepauze af en hij wordt chagrijnig. Fransen vinden dit ritueel echter zeer eigenaardig. Als het de onderhandelingen bevordert dan gunnen ze de Nederlanders hun koffiepauze wel. Sommige Nederlan­ ders willen echter ook nog melk in hun koffie, anders trekken ze alsnog ontevreden gezichten. Dat soort eisen gaan de Fransen te ver, volgens Ma­ leville. Deze kleine culturele overtredingen maken het zakendoen natuurlijk niet onmogelijk. Anders wordt het als za­ kenlui zondigen tegen algemenere regels van de nationale communica­ tie. Maleville informeerde ooit bij een Fransman en een Nederlander over de vorderingen van de onderhande­ lingen, en kreeg twee tegengestelde antwoorden. Volgens de Fransman verliep alles voorspoedig, maar de Nederlander klaagde dat de Fransen zich niet aan het onderwerp hielden.

A. Kuyper Zn.

De belevenissen van een achterkleinkind (15) Verontwaardigd liep Kuyper naar Leonore Martini, die bij de boekhandel op hem stond te wachten. De stoet zette zich in beweging. Eenmaal door de draaideuren, bleek de regen juist te zijn opgehouden. De twee liepen achter het opvallende ge­ zelschap aan, dat werd aangevoerd door een hoogleraar die een groot bord met de tekst 'Halteplaats VU' op zijn schouders meetorste. "Moet je dat nou zien," zei Kuyper schamper. "Het lijkt de Gekruisigde wel." Eenmaal bij de tramhalte aangekomen, mengden zij zich zo onopvallend mogelijk tussen de groep, waarbij zich inmiddels ook een tiental corpsstudenten had aangesloten. De tram was nog nergens te bekennen. Kuyper keek om zich heen en merkte dat een onberispelijk geklede knaap met een zeer wel­ doorvoed gezicht misprijzend naar hem keek. "Zeg kerel, waar

'^i^P^^ ­>*«*;.­.

'Nederlanders luist eren w e l , maar ze horen niet wat je zegt '

sprekende landen in Afrika is dat aandeel bijna 9 %. In Franssprekende landen in Afrika slechts 1,5 %. Vele bedrijven mijden kennelijk de Spaan­ stalige of Franstalige markt."

,„

Foto Piet den Bla nken /Hollandse Hoogte

Toen de Fransman dit hoorde werd hij boos, want hij vond dat ze zich wel aan het onderwerp hield. Breedspra­ kigheid is nu eenmaal normaal voor Fransen. Fransen klagen er op him beurt weer over dat de luistervaardigheid van Nederlanders te wensen overlaat. "Ze luisteren wel, maar ze horen niet wat je zegt," zo kreeg Maleville een keer te horen. Als een Fransman een ver­ haal wil afronden, zegt hij dat niet expliciet, maar hij geeft het aan door zaken te herhalen die eerder aan de orde zijn gekomen. Maleville: "De Nederlander gaat zich dan ergeren. 'Wat is dit?', denkt hij dan. 'Dat had­ den we toch al lang afgesproken?'" De grenzen mogen dan op 31 de­ cember 1992 worden opgeheven, de misverstanden zijn Europa voorlopig nog niet uit.

heb je dat jasje gekocht?" vroeg de jongen brutaal. Kuyper deed net alsof hij niets had gehoord, en tuurde langs hem heen naar een stipje in de verte. De jongen gaf het niet zo maar op, en herhaalde zijn vraag nu iets luider. Kuyper bleef hem nege­ ren. Plotseling voelde hij een harde ruk aan zijn linkermouw en klonk het geluid van een scheurende naad. "Ik hoor het al, een origineel Turkenjasje van Zeeman," zei de corpsbal. Kuyper liep rood aan. Hij wilde de blaag een schop tegen zijn schenen geven, maar hij bedacht zich op het laatste moment. In plaats daarvan stampte hij met zijn schoen in een grote plas. Kuyper zag tot zijn genoegen dat de broek van de vandaal tot op kniehoogte besmeurd was met modder. Het corpslid nam dit niet en gaf zo'n geweldige ruk aan de mouw van K uypers jasje, dat die volledig losscheurde. Kuyper raakte nu buiten zichzelf van woede en ramde de jongen in zijn maag met de stok van het spandoek, waardoor deze dubbelklapte en kreu­ nend op de grond viel. "Heren, heren!" riep de pr­man van de VU wanhopig, "ge­ draagt u zich toch alstublieft!" Zijn stem ging verloren in het rumoer. Terwijl de sneltram tot stilstand kwam op het perron aan de Buitenveldertse Laan, stortten alle leden van het dis­ puut Pyroleukes zich op Kuyper. De persfotografen verdron­ gen zich nog voor het raam, toen de trambestuurder het ver­ standiger achtte om deze halte maar over te slaan. De eindredacteur van de Buitenveldertse Koerier keek tevre­ den naar de foto op zijn bureau, terwijl hij de laatste hand leg­ de aan de koppen op de voorpagina. Handgemeen bij ope­ ning Amstelveenlijn. Rechtse studenten molesteren VU­ ethicus

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen