Ad Valvas 1990-1991 - pagina 453

AD VALVAS 18 APRIL 1991

PAGINA 1 1

CULTUUR

Velpon lijmt alles, ook in deze film How to survive a broken heart draait tot en met 25 a pril in Rialto, Ceintuurbaan 338. telefoon 6623488

~ Dick Roodenburg Je ziet een wat rommelige film en weet dat de maker nog op de Filma­ cademie zit. Dan ligt het voor de hand te veronderstellen dat die jon­ gen eerst maar even zijn school af moet maken. Die conclusie doet ech­ tei film en maker te kort. How to survive a broken heart is namelijk een redelijk aangenaam kijkspel en Paul Ruven heeft meer ervaring dan veel van zijn reeds gediplomeerde collega's. Al langer kennen we in Nederland het verschijnsel 'minimal movie', ook wel no­budget­film genoemd. Sa­ mejigevat in een uitspraak van de al­ tijd enthousiaste Pim de la Parra: "Het moet toch niet moeilijker zijn om met weinig geld iets goeds te ma­ ken dan om iets slechts te maken". De bedoeling is, uitgaande van een summier script, in heel korte tijd al improviserend een heel goedkope film te maken, waarmee zo veel mo­ gelijk medewerkers ervaring op kun­ nen doen. Je zou die opzet kunnen vergelijken met de talloze jazzworks­ hops waar beginnende saxofonisten

leren spelen: neem je toeter mee en blazen maar. Het jazzklimaat in Ne­ derland vaart er wel bij. How to survive a broken heart heeft een soort verhaal. Om het even op een rijtje te zetten: DC ­ in termen van helden een anti­James Dean ­ doet mee aan chickenraces: wedstrij­ den waarbij de bestuurder van de auto zo lang mogelijk op de verkeer­ de weghelft blijft rijden. Hij wordt verliefd op taxichauffeuse Gina. Gina is net in de steek gelaten door ene patser Frank en vindt troost bij de wodka drinkende Rus Giro. Dan duikt Nola op, de vroegere vriendin van DG die ­ waarschijnlijk vanwege een ooit uit de hand gelopen race ­ wat moeilijk loopt. Verder zien we ook nog prachtacteur Gerard Thool­ . Scene uit de film 'How to survive a broken heart' en, als de smoezelige bookmaker en manager van DG. Kortom, een stel­ avontuur zijn, voor de makers en voor letje randfiguren zoals je ze zelden bij dialogen worden afgewisseld door het publiek. pretentieuze ongein, mooie beeld­ elkaar vindt. vondsten door amateuristische plaat­ 'Velpon lijmt alles', zeiden wij op de jes. middelbare school als een klasgenoot De film is opgenomen in Amster­ dam­Noord. Meestal wordt Engels Weliswaar zit Ruven nog op de Film­ met een gebroken hart zat. Misschien een idee voor de personages in How gesproken, soms Nederlands en op academie, maar eerder doorliep hij to survive a broken heart, maar afge­ vreemde momenten versc hijnen tus­ de Theaterschool en schreef hij tallo­ zien daarvan zou de structuur van sentitels in beeld. ze filmscenario's. De opzet van How film ook wel wat üjm kunnen gebrui­ to survive a broken heart heeft dan "Regisseren is rommelen", zei Paul ken. Eigenlijk had ik steeds het ge­ ook niets te maken met een gebrek Ruven in een interview en die bena­ voel naar een film te kijken die nog aan ervaring, maar met een bewuste dering blijkt zowel de kracht als de niet helemaal af was, waar nog het keuze van Ruven. Film moet een zwakte van de film. Humoristisc he

Ze doodt de tijd met chips en cola Ajax/Aniigone door het Zuidelijk Toneel Tot en met za 20 apnl in De Brakke Grond Regie Ivo van Hove Spel Lineke Rijxma n, Bart Siegers, Warre Borgma ns Els Olaerts e a

Jan Peter Gerrit$ "Goden doen op één dag heel het le­ ven van de mensen kantelen. Voor wijze mensen zijn ze lief. De dom­ men haten ze", verklaart de Griekse godin Athena vanuit de sterrenhe­ mel. Terwijl zij toekijkt hoe de trage­ die van Ajax zich ontrolt, doodt ze de tijd met chips, cola en het tijdsc hrift 'Vorsten'. Ajax wil zich wreken op Odysseus en zijn trawanten, omdat ze hem een er­ fenis afhandig hebben gemaakt. At­ hena keurt Ajax' wraakzucht af. In een door de godin verwekte vlaag van waanzin vermoodt hij dan ook niet Odysseus, maar slacht hij weerloze schapen af. Wanneer Ajax zich be­ wust wordt van zijn onzinnige daad ­ waardoor hij zijn eer als legerleider heeft verloren ­ rest hem alleen nog de dood. Na Ajax' zelfmoord zijn de legeraanvoerders Menelaos en Aga­ memnoon van mening dat een vijand

Hiphop: citeren met raffinement Gang Starr in Paradiso, 29 apnl Toega ng ƒ 12,50 + lidmaatschap

ï»%

Hiphop is zo populair, dat het lijkt alsof er elke dag eert nieuwe "crew" opduikt. De muziek van de Newyorkse rapcrew Gang Starr kan dan ook niet meer enkel afgedaan worden met de benaming hiphop, maar verdient nadere omschrijving. Voortkomend uit de wat rustige, aan de ze-

ventiger jaren refererende instrumentatie van aanverwante en medeNewyorkse groepen als De La Soul en A Tribe Called Quest, is het uiteindelijk de keuze van de (van andermans platen gestolen) muziek, die Gang Starr 'anders' maakt. Op geraffineerde wijze weet de groep citaten uit allerlei verschillen stijlen uit de muziekhistorie in de eigen muziek te passen. In de meeste gevallen zijn deze fragmenten enkele malen door de mangel van de effect-ap-

paratuur gehaald of op een andere snelheid afgedraaid en niet meer als zodanig niet meer te identificeren, doch zo nu en dan wordt de luisteraar opgeschrikt door bekend in de oren klinkende riffs of basloopjes. Zo schaamteloos en schrijnend als dit bi) sterren als MC Hammer of VaniUa Ice gebeurt is het bij Gang Starr echter geheel niet het geval. Na het allereerste succes van The Sugarhill Gang, die in '79 'Good Times' van de gladde discogroep Chic stalen om er zelf, op rijm en in een swingend ritme overheen te praten, was het nog ondenkbaar dat de rap zo allesoverheersend zou toeslaan binnen de muziek. Hoewel zelfs toen al blanke muzikanten als Blondie en The Clash zich aan deze van oorsprong toch zwarte muziekstijl waagden, bleef het fenomeen beperkt tot deze ene hit.

van de staat niet de eer van een be­ grafenis toekomt. Odysseus, een ty­ isch Amerikaanse legeraanvoerder met baseballpet, stelt orde op zaken. Hij onderwerpt de soldaten van Ajax en regelt de begrafenisplec htigheid. Tijdens de pauze van de voorstelling hebben de soldaten zich besprenkeld met 'Old Spice' en hebben ze zich getransformeerd in grijze ministers. Deze bewindslieden dragen hun por­ tefeuille als een kostbaar kleinnood in een glazen stolp. Niet Ajax, maar Kreoon is nu hun leider. Tijdens het kabinetsberaad vaardigt Kreoon een edict uit waarbij het op de doodstraf verboden wordt de landverrader Po­ lyneikes te begraven. Antigone, de zus van Polyneikes, geeft geen ge­ hoor aan dit verbod. Trots op haar heilige misdaad bezorgt ze haar broer een symbolische begrafenis. Kreoon voegt onwankelbaar de daad bij het woord. Hij sluit Antigone levend in een grot waar zij de hand aan zichzelf legt. Te laat komt de staatsman tot inzicht dat het "voor een mens het beste is te leven naar de wetten van de goden". Totaal gebroken door de

Toch groeide onopvallend en gestaag de stroom hiphopartiesten en met hen de verschillende soorten hiphop. Na het succes van Run D.M.C., die roek-invloeden introduceerden, de vrouwelijke Cookie Crew en militante Public Enemy was de vloedgolf niet meer te stuiten. Gang Starr is een van de laatste nieuw opgedoken groepen. Het duo bestaat uit een dj/multi-instrumentalist Premier en een rapper, die schuilgaat achter het geheimzinnige pseudoniem G.U.R.U.. Hun laatst verschenen plaat bevat de hit 'Jazz Thing', die te horen was in de film Mo' Belter Blues van de alom geprezen, zich nadrukkelijk als zwarte filmmaker manifesterende Spike Lee. Ook in de teksten van Gang Starr duikt regelmatig de frustratie op over de positie van de (islamitische) neger

een en ander aan gemonteerd moet worden. Dat doet niets af aan het plezier dat je aan de film beleeft, maar vergt wel een bepaalde kijkhou­ ding: ga de film zien, erger je aan de onvolkomenheden en juich bij leuke vondsten. En mocht iemand denken: 'dat kan ik ook', vooral doen! Dan ontstaat er op den duur misschien zo­ iets als een volwassen filmklimaat in Nederland.

zelfmoord van zijn zoon en vrouw opent Kreoon zijn glazen stolp, waar­ uit vliegen zwermen die zijn macht symboliseren en verderf over de staat zullen brengen. Het conflict tussen de godenwet die de mens moreel verplicht stelt zijn naaste verwanten in ere te begraven en de staatswet die juist zo'n begrafe­ nis verbiedt, is de schakel die de bei­ de tragedies van Sophocles "Ajax" en "Antigone" aan elkaar verbindt. Ec h­ ter in deze 'double bill' van het Zui­ delijk Toneel is veeleer de houding van de volgelingen van de machtheb­ bers die zorgt voor de eenheid in de voorstelling. De soldaten van Ajax kiezen met fy­ sieke krachtsuitingen het recht van de sterkste. Deze opportunistisc he houding is tevens het kabinet van Kreoon te verwijten. Ook zij volgen zonder veel kritiek hun leider en be­ schermen middels diplomatie hun ei­ gen toco. Pas wanneer Kreoon eer­ loos ten ondergaat, stellen zij een daad: zij leggen hun portefeuille neer. Aan het einde van elk deel van de voorstelling bewegen zowel Ajax als Antigone in hun graftombe. Op­ ^ genomen in het dodenrijk lijken ze te grinniken om de houding van de mensen die zich door mac hthebbers een eigen 'oude' moraal laten ontne­ men.

in het Amerika van vandaag. Het tijdperk dat rappers het alleen maar over zichzelf hadden {ik ben het beste!) lijkt voorgoed voorbij te zijn, na de komst van vrouwelijke rapcrews {vrouwen zijn het beste!) en van politieke rappers {negers zijn het beste!). Zo was de nuance meestal ver te zoeken. Gang Starr behandelt alles wat hen voor de voeten komt, onder andere de problemen met ex-platenmaatschappijen en ex-vriendinnen. De rap zelf is in de loop der jaren heel weinig veranderd. Het grondbeginsel van het toonloos opdreunen van een tekst die meestal zo vaak rijmt op dezelfde klank, dat het besprokene geheel naar de achtergrond verdwijnt, is nog altijd vrijwel onveranderd gehandhaafd. Ook Gang Starr brengt hierin geen verandering, maar verheft de diefstal tot een edele sport.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen