Ad Valvas 1990-1991 - pagina 420

AD VALVAS 28 M AART 1991

PAGINA 2

'Biologieopleiding moet breder worden' Visitatiecommissie constateert sterke veranderingen in arbeidsmarkt Margriet van LIth

De tweede fase van de studie bio­ logie is niet goed geregeld. Er is dringend behoefte aan meer be­ roepsopleidingen naast die tot le­ raar; en de aio's in de onderzoe­ kersopleiding komen zelden bin­ nen vier jaar tot een proefschrift. De eerste fase van de studie is daarentegen bij de meeste univer­ siteiten, waaronder de VU, wel goed in vier jaar haalbaar. Het beroepsperspectief van een af­ gestudeerde bioloog is ingrijpend ver­ anderd. Vonden in het verleden de meesten emplooi als onderzoeker of leraar, vandaag de dag is dat niet meer het geval. Deze waarschuwing staat in het vandaag verschenen rapport van de visitatiecommissie biologie. De commissie heeft een onderzoek inge­ steld naar de kwaliteit van het biolo­ gieonderwijs aan de Nederlandse uni­ versiteiten. De visitatiecommissie, on­ der voorzitterschap van de emeritus­ hoogleraar dierkunde dr. L. Vlijm, onderzocht in de loop van 1990 de studierichtingen biologie aan de beide Amsterdamse universiteiten en m Leiden, Groningen, Utrecht, Nijme­ gen en Wageningen. Leiden en de twee Amsterdamse faculteiten hebben onlangs hun pro­ gramma ingrijpend veranderd. De commissie is overigens niet onver­ deeld positief over deze veranderin­ gen, met name niet over het feit dat de 'oriënterende fase' van de studie bij

de genoemde faculteiten is terugge­ bracht van anderhalf naar één jaar. De commissie vindt dat een vol­ waardige studie biologie, waarmee men een ideaal studieprogramma be­ doelt, bijna niet in vier jaar is af te ronden. Daarom wordt een interna­ tionale vergelijking bepleit om te zien hoe andere Europese landen hun stu­ dieprogramma invullen en of Neder­ land niet achterop dreigt te raken. De snelle ontwikkelingen in het vakge­ bied hebben geleid tot een heel scala aan nieuwe studie­onderdelen in het programma, zoals biotechnologie en milieubiologie. De veranderende be­ roepsperspectieven, voegen daar nog eens vakken als economie en bedrijfs­ kunde aan toe. Door deze ontwikkeling komen de biologische basisvakken, gezien de beperkte tijd, sterk onder druk te staan. Het rendement van de biologie­ opleidingen is overigens niet slecht; na zes jaar is zeventig procent van de doctoraalstudenten afgestudeerd en die cijfers worden dan nog negatief bemvloed omdat er nogal wat 'tweede keus­studenten' zijn, die bijvoorbeeld zijn uitgeloot voor geneeskunde. Behalve aan de universiteiten van Wageningen en Amsterdam kunnen aUe nu bestaande programma's zeker in vier jaar gehaald worden. Als stu­ denten er langer over doen ligt dat voor een deel aan de inrichting van het programma (doordat keuzevakken slecht op elkaar aansluiten, door wachttijden bij vakgroepen), maar vol­ gens de commissie hebben veel van deze studenten het aan zichzelf te

wijten. In de propedeuse vertonen ze nogal eens gebrek aan discipline; daarom vindt de commissie dat de studiebegeleiders in het eerste jaar ze­ ker tweemaal met elke student een gesprek moeten voeren. In de afstu­ deerfase werken de studenten vaak te lang aan hun onderzoekstage.

stellingen van de opleiding moeten worden opgenomen. Wat de pro­ gramma's betreft constateert de com­ missie dat sommige faculteiten erg hun best doen om de studenten 'ar­ beidsmarktgerichte' vakken aan te bieden.

Vergrijzing

Bezorgder dan over de eerste fase is de visitatiecommissie over de tweede. Bij de onderzoekersopleiding is het probleem, dat de opleidingen de nor­ men voor een dissertatie niet voldoen­ de hebben aangepast aan de nieuwe situatie van de twee fasenstructuur. Veel aio's besteden de vier jaar dat hun aanstelling duurt daardoor bijna helemaal aan het onderzoek zelf en komen daarna pas, meestal financieel gesteund door een bijstandsuitkering, toe aan het schrijven van het proef­ schrift. Het probleem bij de beroepsoplei­ dingen is dat er bijna geen enkele van de grond gekomen is terwijl de enige die wel bestaat, die tot leraar, bij de biologen net als bij alle bètarichtin­ gen, weinig in trek is. Bij de meeste faculteiten, daalt omvang en kwaliteit van de lerarenopleiding tot onder een aanvaardbaar niveau; er studeren per jaar maar een of twee studenten af. Een toekomstig tekort aan biologiele­ raren vindt de commissie dan ook niet denkbeeldig. Toch is de werkloosheid onder biologen vrij hoog. Onder de werkloze biologen zit 40 procent lan­ ger dan een jaar zonder baan. Onder de werkloze academici als geheel be­ draagt dit percentage 34.

De 'leveranciers' van het onderwijs, de docenten, hebben het volgens de commissie bij biologie niet gemakke­ lijk. De opeenvolgende bezuinigingen hebben geleid tot een onevenwichtige opbouw van de staf en tot een soms verontrustend zware onderwijslast. Aan de leeftijdsopbouw van de vak­ groepen moet nodig wat veranderen: 46 procent van de vaste staf is tussen de veertig en vijftig jaar oud en 37 procent tussen de vijftig en de 65; daardoor dreigt een grote kloof tussen studenten en aio's enerzijds en docen­ ten anderzijds. De commissie pleit er­ voor dat de vakgroepen zo snel moge­ lijk meer jonge medewerkers in dienst nemen. De commissie vindt dat de doelstel­ lingen van de opleiding biologie aan verandering toe zijn. Tien jaar gele­ den ging men er nog helemaal vanuit dat biologen in principe of als leraar of als wetenschappelijk onderzoeker gingen werken. Inmiddels geldt dat nog maar voor hoogstens een derde van de biologen. De commissie vindt dan ook dat de 'voorbereiding op een functie in het bedrijfsleven' en de 'maatschappelijke en persoonlijke vorming' van de student in de doel­

Tweede fase

Minister wil cultuuromslag in hoger onderwijs Minister Ritzen pleit voor een "cultuuromslag" in het hoger on­ derwijs. Bestuurders, docenten en de studenten zelf moeten door­ drongen worden van het belang van een "snel en doelmatig" stu­ deren. Dat is de enige manier om de grote aantallen studenten goed op te van­ gen. Bovendien is het de beste manier om de, vaak terechte, maatschappelij­ ke kritiek op het hoger onderwijs te stoppen. Ritzen hield zijn pleidooi op een HBO­studiedag van de onderwijsvak­ bond ABOP. Het hoger onderwijs heeft volgens hem veel te lang ge­ wacht met het zoeken naar een ade­ quaat antwoord op de grote toestroom van studenten. Al die studenten een

goede opleiding garanderen kan al­ leen, als het onderwijs strak georgani­ seerd wordt, de discrepantie tussen cursusduur en studieduur zo klein mogelijk is en ondoelmatige leerwe­ gen worden voorkomen. Om alle betrokkenen te overtuigen van de noodzaak van deze veranderin­ gen, is volgens Ritzen een "cultuur­ verandering" nodig. De student en het onderwijs moeten binnen univer­ siteiten en hogescholen een centrale plaats gaan innemen. Docenten en bestuurders moeten doordrongen worden van de gedachte, dat alleen zo'n ontwikkeling de kosten van het onderwijs beheersbaar houdt en het hoger onderwijs afhelpt van haar "geldverspillend" imago. (MvL) U

Medische biologie krijgt eigen propaedeuse De faculteit der biologie gaat in september beginnen met een pro­ paedeuse 'medische biologie'. Het ministerie van onderwijs en wetenschappen heeft daar toe­ stemming voor gegeven.

Foto NICO Bcnk AVC/VU

Hoogste punt 'Hoefijzerzalen' bereikt Afgelopen dinsdag hees secretaris­beheerder J.G. Westra van de economische faculteit de vlag. Het hoogste punt van de bouw van de luxueuze Hoefijzerzalen was bereikt; reden om het pannebier rijkelijk te laten vloeien. Tot nu toe ligt de bouw op schema. In september moeten de zalen in gebruik genomen worden.

Eerder weigerde het ministerie de goedkeuring omdat de aanvraag er­ voor te laat ingediend zou zijn. De UvA mocht wel van start met een gelijksoortige propaedeuse. De biolo­ gen van de VU vreesden dan ook dat veel studenten voortaan voor de UvA zouden kiezen. Vorige week kreeg de VU echter alsnog toestemming om in september met medische biologie van start te gaan. De faculteit wist name­ lijk aan te tonen dat de aanvraag nog net op tijd geweest was.

Er is behoefte aan de nieuwe pro­ paedeuse omdat veel studenten al in een vroeg stadium van de biologiestu­ die een voorkeur voor de medische kant hebben. "Ze willen eigenlijk meteen beginnen met de opleiding medische biologie," zegt secretaris­ beheerder J.G. van der Zee. "In de algemene propaedeuse zit een aantal voor hen minder interessante vak­ ken". De nieuwe propaedeuse sluit aan op de bovenbouwstudie medische biologie, die momenteel door onge­ veer de helft van de doctoraalstuden­ ten biologie wordt gevolgd. Voor de personele bezetting van de faculteit zal de komst van de propae­ deuse geen consequenties hebben.

Personalia Dr. K.E.W.P. Tan is met ingang van 9 april 1991 benoemd tot hoogle­ raar in de oogheelkunde aan de facul­ teit der Geneeskunde. Tan studeerde geneeskunde aan de Rijksuniversiteit Utrecht, alwaar hij in 1961 zijn arts­ examen aflegde. Vervolgens kreeg hi) zijn opleiding tot oogarts aan het Ko­ ninklijk Nederlands Gasthuis voor Ooglijders te Utrecht. In 1971 promo­ veerde hij op een onderzoek naar de zichtbaarheid van ultra violet licht. Tan is vooral gespecialiseerd in de netvlieschirurgie, de hoornvliestrans­ plantaties, traanwegchirurgie en de gecompliceerde scheelzienchirurgie. Dr. C. van Halem is met ingang van 1 februari 1991 benoemd tot hoogleraar in de bedrijfseconomische toepassingen aan de faculteit der Eco­ nomische Wetenschappen en Econo­ metrie. Van Halem (44) studeerde be­ drijfseconomie aan de Nederlandse Economische Hogeschool, alwaar hij in 1970 zijn doctoraalexamen aflegde. Hij is vooral gespecialiseerd in mana­ gement accounting in casu kosten­ vraagstukken, in vraagstukken met betrekking tot financiering en beleg­ ging, en in bestuurlijke informatie­ kunde. Daarnaast is Van Halem ook directeur van Oasis Decision Support Systems B.V. te Nieuwegein. Oasis beweegt zich op het terrein van ont­ werp, bouw en implementatie van be­ slissingsondersteunende systemen.

SURF krijgt 20 miljoen voor innovatie De overheid draagt de komende vier jaar 20 miljoen bij aan vernieu­ wing van netwerken en computer­ dienstverlening in het hoger onder­ wijs en onderzoek. M inister Ritzen deed deze toezegging vorige week tij­ dens een vergadering met de Tweede Kamer over het wetenschapsbeleid. Met deze bijdrage, die gericht is op 'sterk innovatieve' projecten, wil de bewindsman het 'wortelschieten' van de informatietechnologie binnen de universiteiten en hogescholen bevor­ deren. De Stichting SURF, waarin univer­ siteiten en hogescholen samenwerken op het gebied van computerdienstver­ lening, wil dit bedrag besteden aan een hogere snelheid van het SURF­ netwerk en het toegankelijk maken van belangrijke diensten als bibliothe­ ken en databases. Ook een vergroting van de gebruikersvriendelijkheid van het netwerk staat op het programma.

(FS)m

38e jaargang, nummer 29 Ad Valvas is het redac tioneel onafhanlielijlte weekblad van de Vrije Universiteit. Redactie­adres: De Boelelaan 1105 (bezoek)/ 1107 (post), 1081 HV Amsterdam, tel 020 548 4330, b g g 548 6930, 548 4325, 548 4397 Fax­nummer: 020 ­ 642 8998 onder vermelding van 'Redactie Ad Valvas' Redactiekamers: OD­01 en OD­09, Hoofdgebouw VU Redactie: Tom de Greef (hoofdredacteur), Wim Crezee (eindredacteur), Frank van Kolfschooten, Martin Ensennk, Harmke van Rossen (redactie­ assistente) Medewerkers: Diana Doornenbal, Emo Eskens, Jan Jaap Heij, Gert van M aanen, Koos Neuvel, Mark Plekker, Dick Roodenburg, Arjan Spit Fotografen: Nico Boink en Sidney Vervuurt (beiden Audio Visueel Centrum VU), Bram de Hollander Stichting Hoger Onderwijs Persbureau (samen­ werkende universiteitsbladen): Margnet van Lith, Frank Steenkamp Tekenaar: Aad M eijer Ontwerp la)r­out:Hollandse Hoogte Beleidsraad: prof dr E Boeker (voorzitter), dr M A J Eijkman. mr J W M ekking, G H de Jong, A L Burger, mevr drs E J Kok, H Kaemingk Secretanaat mevr mr M A Daniels, kamer 2E 71 Hoofdgebouw, De Boelelaan 1105, tel 020 548 2696 Zakelijke leiding: mr J L K van der Veen, 1D­04, Hoofdgebouw, tel 020 ­ 548 3096 Advertenties: opgeven bij Bureau Van Vliet b v , postbus 20, 2040 AA Zandvoort, tel 02507­ 14745, telexnr 41753. ook 'Adjes commercieel '(zie pag 4), ovenge Adjes redactie­adres, adver tenties van VU instanties opgeven op 1D 04, Hoofdgeb , tel 3096 Produktie: Drukkerij Randstad, Stationsweg 38, 1431 EG Aalsmeer, tel 02977 ­ 25141 Toezending: per jaargang (of deel daarvan) f 35,­ Betalmg uitsluitend per acceptgirokaart, aan te vragen bij Bureau Pers en Voorlichting VU, tel 020 548 2671 IntStandaard Serie Nummer: 0166­0098

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen