Ad Valvas 1990-1991 - pagina 89

I PAGINA S

'Ik voel me hier niet happy meer' Personeel van kantines en koffiepunten voelt zich niet veilig Martin Enserink

Mw. A. Zand is niet zo bang uitgevallen. Al jaren staat ze 's avonds achter de kassa in het koffte-uitschenkpunt op de achtste verdieping. Avondcursisten en docenten lopen in en uit om koffie, thee en een gevulde koek te halen. Sinds begin dit jaar zit mevrouw Zand wat ongemakkelijker op haar stoel. Op een vijdagavond in januari kreeg ze in haar kantine bezoek van een meisje dat maar niet weg wilde. "Aan haar ogen te zien zat ze helemaal onder de drugs. Ze was ontzettend wazig", herinnert Zand zich. "Ze bleef hier maar rondhangen, ze lag half te slapen op de balie". Dat was op zich nog niet zo erg, maar op een gegeven moment werd de situatie gespannen. "Ze ging zich steeds agressiever gedragen. Ze zat maar met haar handen in de buurt van de kassa en zei vervelende dingen, zoals 'Ik geef je een slag op je smoel'". Zover kwam het gelukkig niet; na wat zachte dwang droop de bezoekster weer af. Maar Zand had zich bedreigd gevoeld. "Al met al is ze hier zeker twee uur geweest. Als er zoiets gebeurt, voel je je niet zo happy meer".

Automaten Vrijdagavond, zo wist het kantinepersoneel al veel langer, is een avond waarop geregeld ongewenste bezoekers hun opwachting maken in de vu-gebouwen. Sinds het incidentje in januari zijn de kantines dan ook op vrijdagavonden gesloten. De cursisten zijn aangewezen op de koffie-automaten. Voor de gewone avondstudenten is Zand niet bang, al is dat ook een "heel ander publiek dan overdag": ze ruimen bijvoorbeeld hun rommel vaak niet op. "Maar ik ben banger dat er mensen van buitenaf binnen komen, die hier in wezen niets te zoeken hebben. Je haalt ze er vaak toch wel uit: ze zien er slordiger en onverzorgder uit. En vaak hebben ze ook geen tas of iets dergelijks bij zich."

li

Ongewenste bezoekers, diefstal, scheldpartijen; het personeel van de kantines voelt zich zolangzamerhand niet meer op z'n gemak. "De sfeer is de laatste jaren verhard", vindt Zand, die al 21 jaar bij de VU werkt. In haar kantine op de achtste is zij de enige kassière. Zes verdiepingen lager, op de tweede, is ook nog een koffiepunt open. Als Zand om half tien de kas sluit, belt ze tegenwoordig de portier.

Scheldpartijen, diefstal van etenswaren, gooien met glazen, lichamelijk geweld: het is soms niet pluis in de gebouwen van de VU. De laatste jaren neemt het aantal problemen toe. Vooral personeel van het restaurant en de kantines voelt zich niet veilig. Altijd een bewaker in de buurt, dat zou ideaal zijn. "Soms zit de kassiè te rillen op haar stoel". IVIevrouw Zand (achtste verdieping): "Soms itijit je toch even om het hoekje"

die haar even op komt halen. "Ik ga nu niet meer in m'n eentje met dat geld naar beneden, want wie weet wie je tegenkomt in de lift". Eigenlijk zou Zand ook graag een knopje naast de kassa hebben waarmee ze bij problemen assistentie kan inroepen. Dat komt er binnenkort. Ook in het kleine kantoortje bij de mensa is de onveiligheid op het werk het gesprek van de dag. De kassières willen er wel over praten, maar bij nader inzien mag hun naam beslist niet in de krant. Ze zijn bang dat ze persoonlijk bedreigd zullen worden. "Vooral de laatste tijd vooral wordt het erger. De klanten gedragen zich agressiever. Als mensen betrapt worden, omdat ze iets gestolen hebben, worden ze vaak kwaad. Ze beginnen tegen het personeel te schreeuwen of ze lopen zomaar weg, terwijl ze hun eten laten staan". De druppel die de emmer deed overlopen was het incident vlak voor de zomer. Een op diefstal betrapte klant dreigde terug te komen "om de jongen die hem verraden had te pakken". Toen hij later daadwerkelijk terugkwam volgde een schermutseling waarbij een van de kassières een paar japen in haar oor en arm opliep. De jongeman had iets scherps bij zich gehad; het personeel houdt het erop dat het een scheermesje was. Vanuit het vierkante kantoortje is het gebied waar de etenswaren zijn uitgestald helemaal te overzien. Tussen het bestek en de fruitbalie staat, de

Kuyper keek de vrouw op de drempel vragend aan. Ze lachte. "Je kijkt alsof je spoken ziet. Ik zal me maar even voorstellen: ik ben Leonore... Leonore Martini. Je nieuwe collega." Kuyper bleef haar onbegrijpend aanstaren. Nieuwe collega? Hij vond het niet erg om haar collega te worden, maar hij wist van niets. Ze vertelden je hier ook nooit iets. Ze raadde zijn gedachten. "Hebben ze het je niet verteld? Ach ja, het is opeens ook zo snel gegaan. Vorige week wist ik zelf nog niet eens of het allemaal door zou gaan. Ik ben in Groningen deeltijdhoogleraar geweest in de biomedische ethiek, en daarnaast was ik nog twee dagen in de week docente bij vrouwenstudies. Maar dat was zo'n versplinterd bestaan, dat ik deze kans met beide handen heb aangegrepen. Bovendien is Amsterdam wel wat anders dan het boerenland. Hier gebeurt het tenslotte allemaal, hè." Ze vertelde alles met een ironisch lachje. Bij Kuyper kon er echter geen lachje af, want hij was even van zijn stuk gebracht. Hij kon zich niet herinneren ooit haar naam te zijn tegengekomen in een ethisch vakblad. Dat was niet zo vreemd, want Kuyper Vvas een betrekkelijke leek op ethisch gebied. Wel vond hij het vreemd dat hij deze prachtige vrouw nog nooit op televisie had gezien. Hoe was het mogelijk dat ze haar nog niet hadden ontdekt in Hilversum? Ze oogde veel aangenamer dan die Leidse kakmadam met dat zuinige mondje die altijd van stal werd gehaald als er ethisch gekeuveld moest worden. Kuyper had ethiek altijd een vSk gevonden voor corpsstudentes en gemankeerde , theologiestudenten.

armen over elkaar gevouwen, een geuniformeerde bewaker van de Nederlandse Veiligheidsdienst. Sinds ongeveer een maand komen de bewakers dagelijks op de piekuren surveilleren. Van de zijde van de klanten is daar wel commentaar op gekomen ("Moet dat nou?"), maar volgens de kassières hebben de meesten er wel begrip voor. Ook al omdat de heren bewakers zich uiterst beschaafd gedragen. Wat het mensapersoneel betreft mag de veiligheidsdienst dan ook blijven. "Wij voelen ons veilig met zo'n bewaker erbij, en er is minder diefstal", aldus één van de kassières. "De veiligheid van het personeel moet toch voorop staan".

Joker "Er moet iemand zijn om op terug te vallen", zegt ook Alfons Rijerse, die 's avonds de leiding heeft over de kassières in de mensa en de koffiepunten. "Je moet iemand op kunnen bellen of oppiepen als er wat is. We kunnen nu de portier wel bellen, maar die komt niet. Die mógen niet eens komen, want dan zou de portiersloge onbemand zijn". Ook Rijerse ziet de problemen met de clientèle toenemen: "Diefstallen, een woordenwisseling, iemand wordt boos, er vliegt een glas tegen de muur... Dan zit de kassière te rillen op haar stoel." Weglopen zonder te betalen is nog altijd veel te gemakkelijk, vindt Rijerse. "Ze zetten je gewoon voor joker. Ja

hoor, ook de studenten. Ze geven een maaltijd door over de draaihekjes heen, en als je d'r wat van zegt zeggen ze: 'ga toch weg man, ik ga niet betalen'. Wat moet je dan? Slaan soms?" Wat Rijerse betreft hoeft er niet altijd een bewaker rond te lopen, als er maar iemand in het gebouw is die op afroep binnen een paar minuten aanwezig is. "Iemand die surveilleert langs de pijnpunten in het gebouw, dat zou al heel wat zijn". De stijgende frustratie bij het personeel richt zich vooral naar boven. "De bazen" lijken zich onvoldoende te bekommeren om de veiligheid op de werkvloer, is de kritiek. Bovendien zegt men niet voldoende op de hoogte gehouden te worden. "Dat de bewakers vanaf eind september aUeen nog maar af en toe langs zouden komen, moesten we uit Ad Valvas vernemen. Dat hebben ze ons nooit verteld". Ook J.L. Brosky, die als hoofd van Gebouwenbeheer uiteindelijk verantwoordelijk is voor de veiligheid, bespeurt een toename van het aantal problemen. De zorg voor de bewaking en beveiliging van de gebouwen eist de laatste tijd steeds meer van zijn aandacht op. "Maar in een bedrijf als dit, met al z'n gebouwen en medewerkers, kun je nooit op elke plek constant aanwezig zijn", zegt Brosky. Hij kondigt aan dat er een paar nieuwe maatregelen in voorbereiding zijn, waarvan hij de details niet in de

A. Kuyper Zn.

De belevenissen van een achterkleinkind (6) Leonore Martini... Zo Italiaans als dat klonk, zag ze er ook uit met haar zwarte bos krullen en haar grote bruine ogen. En dan dat bleke gezicht en die lach van een speels meisje. Kuyper realiseerde zich ineens dat hij nog altijd de foto vasthield van zijn ex-vrouw en kinderen. Hij smokkelde die achter zijn rug en zette hem onopvallend achter zich neer op tafel. Ze leek alweer zijn gedachten te kunnen lezen. "Je hebt mijn naam zeker nog nooit gehoord, hè? Maar mijn schrijversnaam ken je vast wel: Martin de Léon." Kuyper sloeg bijna achterover van verbazing, "Ben jij Martin de Léon? Van die vlijmscherpe polemieken iri liet Cultureel

Foto Bram de Hollander

openbaarheid wil hebben. In elk geval wordt er uit de werkgelegenheidsgelden iemand aangesteld om te surveilleren op het binnenterrein. Bij het restaurant zal, ook na september, dagelijks meerdere malen gesurveilleerd worden. De garantie dat de bewakers permanent in de buurt zijn, zoals het personeel graag wil, kan Brosky echter niet geven. "Ik probeer binnen het budget dat ik heb te zorgen voor een maximale veiligheid", zegt hij. "Het moet iedereen duidelijk zijn dat er op de VU flink gesurveilleerd wordt. Dat moet er als het ware van af stralen". Brosky: "Ik zeg altijd tegen het personeel: 'niemand hoeft zijn leven in de waagschaal te stellen voor een tientje. Als iemand die wat gejat heeft zich agressief gedraagt, laat hem dan maar gaan. Het is schandalig dat het gebeurt, en het is frustrerend voor het personeel, maar uiteindelijk is het gelukkig nog een ontzettend kleine groep die zo doet". Om half acht 's avonds is het nog een druk geroezemoes op de achtste. "Nu nog wel", zegt mevrouw Zand, terwijl ze de prijs van een flesje chocomel aanslaat. "Maar later op de avond wordt het rustig. Dan sta ik zo een half uur, drie kwartier in m'n uppie. Nou kan ik gelukkig heel goed alleen wezen. Maar soms kijk je dan toch even om het hoekje, of er iemand staat. Je weet nooit wie er langskomt. En als er wat gebeurt, dan hang je."

Bijvoegsel, waarin met heel intellectueel Nederland de vloer wordt aangeveegd? Ik heb wel eens gedacht dat het een pseudoniem was, maar dan van W.F. Hermans of van Hugo Brandt Corstius. Aan een vrouw heb ik echt nooit gedacht." "Dat was ook precies de bedoeling," zei ze. "Martin de Léon was een beroemde Spaanse stierenvechter die tot zijn zestigste in de arena heeft gestaan zonder ooit op de hoorns te zijn genomen. De intellectuele heren in Nederland nemen je alleen serieus als je ze voor het lapje houdt. Op TV zal je me daarom nooit zien. Ik heb mijn verschijning tegen, als je begrijpt wat ik bedoel." Dat begreep Kuyper maar al te goed, en het vuur sloeg hem naar de wangen van schaamte. Hij voelde zich een karakterloze lulhannes met laag-bij-de-grondse fantasietjes. "Natuurlijk, natuurlijk. Zo gaat dat onder heren," zei hij quasi-luchtig. "Nou ja, voorlopig staat Martin de Léon op non-actief en zal Leonore Martini haar handen uit de mouwen moeten steken. Directeur van het Centrum voor Ethische Vraagstukken is nou eenmaal geen klusje voor in de avonduren." Kuyper liep nog roder aan. "Directeur zei je?" "Oh, dat had je nog niet begrepen? Nou, ik zal er niet op staan dat je me met 'baas' aanspreekt," zei ze grappend. Kuyper voelde zich hoe langer hoe miezeriger worden, en besefte toen ineens dat hij zichzelf nog helemaal niet had voorgesteld. Hij stapte hoofdschuddend op haar af en zei toen: "Helemaal vergeten. Je zal het al wel weten, maar ik ben Bram Kuyper." En hij voegde er enigszins onzeker aan toe: "Misschien vind ie het leuk als ik je rondleid door het gebouw?" ^ a t leek'Lecjnore Martini een uitstekend idee.B

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen