Ad Valvas 1990-1991 - pagina 493

AD VALVAS 13 MEI 19911

PAGINA 7

'Dat is goed voor de student!'

w 7

Het vak 'wijsgerige vorming' wordt niet altijd leuk gevonden Erno Eskens "Hoe je het doet, hangt sterk af van de studenten die je voor je hebt. Al de jaren dat ik nu Wijsgerige Vorming geeft, heb ik de belangstelling van studenten sterk zien veranderen. Tien jaar terug was er veel aandacht voor typisch maatschappelijke vra­ gen. De laatste tijd is de belangstel­ ling voor puur wijsgerige vragen enorm gegroeid. Als docent moet je flexibel blijven en daarop aansluiten. Je moet dus meelopen en verhelde­ ren waar ze mee bezig zijn." Prof. dr. E. van Gist geeft de Wijsge­ rige Vorming aan de psychologen en de pedagogen. Aan alle faculteiten worden een of meerdere blokken hiervan gegeven. Ze zijn een ver­ plicht onderdeel van de studie. Voor prof. Van Gist is de strekking van dit vak duidelijk: "Het is iets waar wij als VU ons mee willen profileren. Wijs­ gerige vorming is geen zoveelste ken­ nisvak erbij; het wil de student be­ wust maken van de keuzes in het ei­ gen vakgebeid." Voor Van Gist zijn bezinning op het eigen vak en aansluiten op de leefwe­ reld van studenten dus de parolen. Dat laatste blijkt niet iedere docent makkelijk te lukken. Zo geeft dr. H. Radder Wijsgerige Vorming aan stu­ denten Wiskunde Informatica, Na­ tuur­ Sterrenkunde, Biologie, Ge­ ologie en Econometrie tegelijk. Zijn groep studenten is zo heterogeen dat er geen eenduidige interesse is. Het is daarom niet mogelijk de studenten te boeien met filosofische bespiegelin­ gen over hun eigen vak "Ik kan moeilijk vakfilosofie geven aan het allegaartje dat ik voor mij heb. Ik geef daarom een meer algemene weten­ schapsfilosofie."

Christenen Prof. A.P. Bos, hoogleraar antieke en patristische filosofie, verzorgt de Wijsgerige Vorming aan de letteren­ faculteit. Hij kiest hierbij weer een heel andere benadering. In eerste in­ stantie moet er een duidelijke christe­ lijke visie naar voren komen, vindt hij, of de studenten dat nu leuk vin­ den of niet. Bos steekt er zijn pijp nog eens bij op. "Je moet als universiteit zeggen 'dit is goed voor de student en dit moeten we handhaven'. Over de waarde van de inhoud van het vak moet je studenten niet laten beslis­ sen." In principe kan de christelijke invul­ ling van de Wijsgerige Vorming voor alle studenten interessant zijn, denkt Bos. "Ik ga ervan uit dat mijn onder­ wijs ook voor niet­christenen relevant is. En er wordt ook nadrukkelijk ge­

zegd dat ze het niet met Bos eens hoeven te zijn, maar dat ze mijn me­ ning wel moeten weten. Dat vind ik waardevol." Bos verzet zich tegen de in zijn ogen 'slappe manier' waarop met het christelijke profiel binnen de Wijsge­ rige Vorming wordt omgegaan. Juist de Wijsgerige Vorming moet christe­ lijk zijn, vindt hij, omdat de VU zich ermee naar buiten profileert. "Het is toch onbestaanbaar dat er nu alleen een 'algemene bezinning' wordt ge­ geven? Bezinnen kan iedereen, wij moeten ons juist richten op een christelijk wetenschappelijke positie. Als wij de Wijsgerige Vorming zien als profilering van de VU, dan moet het ook een christelijke profilering zijn in overeenstemming met de doelstelling."

Dooyeweerd Niet iedere docent Wijsgerige Vor­ ming blijkt de doelstelling van de VU hetzelfde te interpreteren. "Ach ja, er wordt wel gezegd dat de doelstelling in feite neerkomt op een grotere be­ langstelling dan gemiddeld voor maatschappelijk, ethische en per­ soonlijke kwesties," zegt bijvoorbeeld Radder. "De Wijsgerige Vorming die ik geef past in dat kader." De doel­ stelling kan dus breed gelezen wordt. Al met al verschilt de inhoud van de Wijsgerige Vorming momenteel per docent en per faculteit. Die verschil­ len binnen de Wijsgerige Vorming zijn begin jaren zeventig ontstaan. Daarvoor werd op alle faculteiten de­ zelfde reformatorische filosofie van Dooyeweerd en Vollenhove gegeven. Iedere maandagochtend trokken de eerstejaars studenten naar het Woest­ duincentrum in Gud­Zuid om zich de reformatorische 'Wijsbegeerte der Wetsidee' eigen te maken. "Het werd de studenten door de strot geduwd", herinnert Groenewoud zich. Achter­ af kan hij er om gniffelen. Gok bij drs. A. Tol die de Wijsgerige Vor­ ming aan de bewegingswetenschap­ pers geeft, verschijnt een brede glim­ lach op het gezicht als hij terugdenkt aan die tijd. "Toen gold de regeling nog dat een student die drie keer ge­ zakt was een briefje kreeg met daarop 'voor wijsbegeerte ongeschikt'. En dan mocht die student gewoon ver­ der studeren." In 1970 gaf de VU haar exclusief ge­ reformeerde karakter op. Een paar jaar later was het ook gedaan met de verplichte colleges 'Wijsbegeerte der Wetsidee'. De Wijsgerige Vorming, die zich richtte op 'bezinning', kwam ervoor in de plaats. Maar welke vorm deze bezinning moest krijgen werd nergens geëxpliciteerd.

Kuyper was zwaar depressief. S lechts met de grootste moeite had hij zich de afgelopen dagen naar zijn kamer op de VU weten te slepen. Hij deed niet veel meer dan uit het raam staren. De troosteloze architectuur van Buitenveldert wakkerde zijn me­ lancholie alleen maar aan. Dichtregels die hij lang geleden had gelezen drongen zich aan hem op. "Ik ben niets, kan niets, volg niets na. Ik draag mijn zijn, illusie, waar ik ga. Toch koester ik alle dromen van de wereld," zo klonk het in zijn hoofd. Hij had alle moed verloren. Waarom liepen al zijn acties toch spaak? Wat had hij nu welbeschouwd voor een leven? Geschei­ den, twee kinderen die zich nauwelijks om hem bekommerden, en een rotbaan. Normale mensen konden zich nog op hun werk storten als het in hun privé­leven niet zo wilde vlotten, maar wat moest hij beginnen? Hij zat nu al bijna een jaar bij het Centrum voor Ethische Vraagstukken, en had werkelijk nog niets van betekenis tot stand gebracht. Leonore Martini had hem er gisteren voorzichtig op gewezen dat het college van bestuur aan het eind van het studiejaar toch wel enige resultaten zou willen zien. Er had zich echter nog geen enkele student aangemeld voor de cursus milieu­ethiek die hij vanaf september wilde geven. En hij zou echt niet weten waar hij de inschrijvingen nu nog vandaan moest halen. Die studenten dachten in mei alleen nog maar aan hun zomervakantie. De zoveelste wolk leegde zich die ochtend boven Buitenveldert. Een verfomfaaide reiger streek neer op de balustrade van de dertiende verdieping om bescherming te zoeken tegen het barre weer. Kuyper stond op vanachter zijn bureau en deed een stap in de richting van het raam. De vogel keek hem met angstige

Lang geleden heette het Wijsbegeerte der Wetsi­ dee en vandaag de dag Wijsgerige Vorming. Met dit voor alle studenten verplichte vak profileert de VU zich. IVIaar bij hen is het lang niet altijd po­ pulair. De docenten hebben er ook zo hun opvatting over. Dat va­ rieert van ingaan op de belangstelling van de studenten tot het uitdra­ gen van de christelijke visie.

Prof. Bos: " Over de waarde van de inhoud van het vak moet je studenten n iet laten beslissen " Foto Nico Boink AVC/VU

Terwijl een aantal docenten in het college de eigen reformatorische in­ teressen bleef volgen, probeerden de meesten hun onderwijs af te stem­ men op de belangstelling van de stu­ denten. Dat bleek niet eenvoudig. Tot op de dag van vandaag zien de studenten Wijsgerige Vorming als een vreemde eend in de bijt. Dat blijkt ook uit een pas openbaar ge­ maakte evaluatie, aan de hand van een gehouden enquête over dit vak. "De Wijsgerige Vorming behoort na­ tuurlijk niet strikt tot het vakgebied", verklaart Tol de desinteresse. "En meestal gaan de studenten het vak pas in de loop der jaren meer waarde­ ren. De mening van de student op het moment van enquêteren zegt dus gewoon niet alles." De filosofen hebben dus zo hun twij­ fels bij de uitkomsten van het evalua­

tierapport. "De onderzoeksmethode was ook niet adequaat", vindt Rad­ der. "De enquête werd gehouden tij­ dens het tentamen. Niet al mijn stu­ denten doen echter een tentamen. De enthousiaste studenten schrijven meestal een paper. Deze mensen hebben de enquête niet ingevuld. De steekproef was dus niet aselect."

Socrates Menig docent vindt dat de toch al matige evaluatie ook matig in Ad Valvas is verslagen. Prof. Bos vreest hiervan echter geen negatieve uit­ straling. "Ik heb vanochtend even ge­ keken hoeveel studenten het hadden gelezen. Dat waren er twee van de vijftig." De hoogleraar trekt een enigszins schamper glimlachje. "Ik heb mijn studenten voor de zekerheid ook maar gevraagd of ze de Wijsgeri­

A. Kuyper Zn.

De belevenissen van een achterkleinkind (33) kraalogen aan. Toen hij nog een stap dichterbij kwam vloog het dier terug de regen in. Deze afwijzing werd Kuyper te veel. De tranen begonnen nu over zijn wangen te rollen, en hij liet zich zonder enige remming gaan. Hij huilde tien minuten onafge­ broken, en toen waren zijn tranen ineens op. Alleen zijn neus liep nog even door. Kuyper voelde zich een stuk beter. In geen jaren had hij zo heerlijk gehuild. Hij liep naar de toiletten om zijn neus te snuiten en het zout van zijn gezicht te wassen. Vervolgens installeerde hij zich op een w.c.­pot om zijn toekomstperspectieven met opgeklaard ge­ moed opnieuw te overzien. Zijn gedachten gingen terug naar de

ge Vorming een Fremdkorper vin­ den," vervolgt Bos inmiddels hardop grinnikend. "Ik heb daar alle belang bij want Socrates werd vroeger ook als een Fremdkorper beschouwd en die is geëxecuteerd. Ik begon dus ook wat onrustig te worden." De grappende professor wacht geen executie. Zijn studenten blijken het vak interessant te vinden. Dat wil zeggen, de studenten die het college volgen. Prof. Bos: "De studenten die de colleges niet volgen blijven nega­ tief turven in de enquêtes." denkt Bos. Maar al met al moet niet te gewichtig over de evaluatie worden gedaan, vindt Bos. Studenten hoeven name­ lijk niet alles leuk en aardig te vin­ den. Als de VU Wijsgerige Vorming nodig vindt, dan is dat nodig. Punt uit.

reiger. Wat deed dat beest daar eigenlijk zo hoog, vroeg hij zich af. Hij wist dat reigers de eenzaamheid zochten, maar dan toch wat meer laag­bij­de­gronds. Plotseling kreeg hij een lumineus idee. Die vogel was een godsgeschenk! Als een speer begaf hij zich naar de kamer van Leonore Martini. Die hoorde zijn relaas met opgetrokken wenkbrauwen aan. Ze interpreteerde zijn rode ogen en de vlekken op zijn wangen als tekenen van buitensporig enthousiasme. Aanvankelijk reageerde ze wat sceptisch op zijn plan, maar uiteindelijk liet ze zich overtuigen dat het in ieder geval de moeite van het proberen waard was. "Als je maar weet dat ik beneden blijf, want er moet toch iemand met beide benen op de grond staan bij het Centrum voor Ethische Vraagstuk­ ken," zei ze lachend. Kuyper vertrok om snel de noodzakelijke voorbereidingen te treffen. Als op deze wervingsactie ook geen studenten afkwamen, dan kon hij maar beter zelfmoord plegen. Gp het grasveld voor het wis­ en natuurkundegebouw had zich een menigte verzameld rondom Leonore Martini. Ze had een groot sandwich­bord om haar nek waarop aan de ene kant geschreven stond 'Hoogvliegers studeren milieu­ethiek'; en aan de andere kant een omhoogwijzende pijl en de woorden 'S tijg tot grote hoogte door je nu in te schrijven'. Zij was echter lang niet de grootste attractie op deze stralende dag. De toeschou­ wers keken gespannen toe hoe een student de bloedstollende beklimming voltooide van een touwladder die naar een griffi­ oenblauwe luchtballon leidde. Kuyper reikte hem de hand en trok hem de bak in. Met een zeer voldaan gezicht schreef hij zijn vijfentwintigste cursist in.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen