Ad Valvas 1990-1991 - pagina 357

AD VALVAS 28 FEBRUARI 19911

I PAGINA 3

Ellende en rampspoed laten studenten koud Verwachte tienduizend deelnemers blijven weg bij demonstratie tegen Ritzen Erno Es kens De studenten­ en scholierenbe­ wegingen LS Vb, IS O en LAKS sloten voor de gelegenheid hun gelederen, want de landelijke stu­ dentendemonstratie moest groots worden. Maar het pakte iets an­ ders uit. Door actiemoeheid en onverschilligheid bleven de de­ monstranten afgelopen zaterdag massaal thuis. Over de Nieuwezijds Voorburgwal razen enkele door de storm meegeno­ men exemplaren van de gratis Stu­ denten­Aktiekrant. Ze komen van de Dam afgewaaid. Tijd voor een nieuw onderwijsbeleid staat er op de pagina die tegen een bushuisje blijft hangen. Het blad verhaalt verder van ellende en rampspoed, door Ritzen afgeroe­ pen over studenten en scholieren. De beurs dreigt van zes naar vijf jaar te worden teruggebracht, het onderwijs wordt steeds slechter en studenten die ouder zijn dan 26 jaar krijgen straks misschien geen beurs meer. Redenen genoeg dus voor een massaal verzet van studenten en scholieren. Maar massaal is het verzet niet. De Dam is grotendeels leeg en de paar duizend demonstranten vallen nau­ welijks op in de stroom winkelende mensen. Zelfs met de OV­jaarkaart is de vermeende achterban van de stu­ dentenbewegingen nauwelijks te mo­ biliseren. Het streefgetal van tiendui­ zend demonstranten wordt bij lange na niet gehaald. De lamlendige sfeer wordt nog versterkt door de zwoele deuntjes van een Delftse big­band, die zo uit de laatste aflevering van Love Boat lijkt te zijn gekomen. De groep blijkt gerecruteerd uit een van de vele verenigingen die zijn aangesloten bij het IS O.

enkele weken voor de demo kritische geluiden te horen over de actiebereid­ heid van de achterban. Hoewel het ISO vooraf nog goede hoop had dat een groot deel van zijn 35.000 man sterke achterban zou opdagen, liet het een paar dagen voor de demonstratie al voorzichtig weten dat de Golfoor­ log wel eens roet in het eten kon gooien. De LS Vb vreesde hetzelfde. En ook Servaas Verbrugge, voorzitter van de VU­studentenbond S RVU, had zijn twijfels. "De demonstratie is al een tijdje terug georganiseerd. Ik ge­ loof dat de LSVb er op rekende dat er nog meer maatregelen zouden ko­ men, bijvoorbeeld een extra verlaging van de basisbeurs. Met de oorlog er nu nog bij is het wat ongelukkig ge­ pland."

Laatdunkend Intussen, op Uilenstede. In de gi­ gantische flats waar duizenden stu­ denten samengeklonterd zijn, blijkt vrijwel niemand zich vandaag door de oorlog of de ongelukkige planning te hebben laten weerhouden. De werke­ lijke oorzaken van de lage opkomst lijken lamlendigheid, onbegrip en ac­ tiemoeheid te zijn. Dat zijn tenminste de redenen die winkelende studenten bij de supermarkt van het complex

noemen. De meesten weten niet eens van het bestaan van de demonstratie. Bij het horen erover halen ze alsnog de schouders op. "Ik houd mij nooit zo bezig met dat soort zaken", zegt men. De actiemoeheid heeft weer eens toegeslagen. In het land der in­ tellectuelen is onverschilligheid ko­ ning. Hoewel... Niet iedereen is volle­ dig onverschillig. Hier en daar in het studentengetto valt ook een zeker cy­ nisme te beluisteren. Zo denkt wis­ kundestudent Ron van Gog dat al dat gedemonstreer zinloos is. "De over­ heid doet toch wel waar ze zin in heeft. Volgens mij hebben de vorige demonstraties geen enkel aantoon­ baar effect gehad, dus waarom zou deze wel verschil maken?" De stu­ dent, die tot het meubilair van Buurt­ huis Uilenstede gerekend wordt, denkt dat de actievoerders zelf ook wel weten dat ze niets zullen bereiken. Het is een "demonstreren om het demonstreren", vermoedt hij.

Vliegtuig Marie­José Gambin twijfelt niet aan de oprechte bedoelingen van de demonstranten, maar even goed be­ grijpt ze niet waarom er actie gevoerd moet worden. "Ik kom uit een heel

andere context", zegt zij met een licht Frans accent, "en ik kan mij helemaal niet voorstellen hoe de studenten zich hier voelen. Ik snap ze gewoon niet, ze krijgen toch geld? In Frankrijk krijgen veel studenten helemaal geen beurs. Ik krijg ook geen beurs. Ik werk voor mijn studie en dat vind ik prima." De Frangaise pleit voor het afschaffen van de studiefinanciering. "Neder­ landse ouders betalen hele hoge belas­ tingen en via veel omwegen gaat het geld dan weer terug naar de kinderen. Dat is een heel duur en omslachtig administratief systeem." Laat ouders de studie van hun kinderen maar be­ talen, stelt zij voor. Dat is makkelijker en het hoeft de toegankelijkheid van het onderwijs niet te schaden. Met het geld dat op de dure administratie be­ spaard wordt, kan het rijk de weinig draagkrachtige ouders bijstaan. Niet alle Uilenstedebewoners zijn tegen de demonstratie. Er lopen er ook wel rond die wel wilden demon­ streren, maar er niet aan toe gekomen zijn. Drukte rond tentamens en be­ zoekjes aan ouders scoren hoog op de lijst van opgegeven excuses, net als het lekkere warme bed en de ruige feestjes de avond tevoren. "Ik zou wel gaan", zegt een jongen die zich Fedor laat noemen. "Ik zou zelfs foto's ma­

Kalverstraat De actievoerders trekken op dat moment door de stad, scanderend dat Ritzen moet aftreden. De demonstra­ tie verloopt niet helemaal ordelijk. Een paar demonstranten willen de samenkomst omvormen tot een anti­ oorlogsdemonstratie en zetten koers richting Amerikaans consulaat. De politie komt er aan te pas om de afvalligen weer op het juiste pad te brengen. Onverwachts vliegen ook nog een paar sinaasappels richting PvdA­partijbureau, maar verder blijft de demonstratie vreedzaam. In de Kalverstraat dreigen de hoog­ uit tweeduizend demonstranten in de winkelende menigte verloren te gaan. De afvaardiging van de S RVU moet een alternatieve route over de Nieu­ wezijds nemen, want met de bakfiets is het moeilijk manoeuvreren in de overbevolkte winkelstraat. Om vier uur staat de uitgedunde groep weer op de Dam, waar een zelfverzekerde Robert Giesberts de wachtende journalisten te woord staat. Hij wijst erop dat de actie ondanks de lage opkomst geslaagd is. "Of we een vuist gemaakt hebben, weet ik niet," erkent Giesberts, "maar de sfeer is goed. En de studenten die nu hier zijn, zijn geïnspireerd om door te gaan met acties. Dus ik ben niet ontevre­ den over het verloop van deze actie." Het is het taalgebruik van een politi­ cus die de teleurstelling verhult in optimistische kretologie.

Broeierige blaadjes

Trieste blik Intussen beziet LSVb­voorzitter Ro­ bert Giesberts met trieste blik vanuit een grote bus het tafereeltje op de Dam. Even later zal hij toch oorlog­ staal richting Den Haag spuwen. Als­ of er niets aan de hand is richt hij zich tot het groepje verveelde studenten met spandoeken als Wij willen Deel­ man terug en Ritzen melkd ons uid. De doeken hebben op het publiek niet zo'n grote aantrekkingskracht als de vuurspuwer even verderop, die er alles aan lijkt te doen zich een beurt bij de kapper te besparen. De lage opkomst is niet helemaal onverwachts. In actieland waren al

ken," legt hij uit terwijl hij zorgvuldig zijn rock­a­billykuif stilhoudt tegen opkomende hoofdpijn, "maar ik was pas om acht uur vanochtend thuis. Te heftig gefeest, jongen, het bier zit nog in mijn hoofd."

' W i j willen Deetman terug'

Foto Bram de Hollander

Dan klinken de tamtams van de Afrikaanse band Senemali, die een hoogtepunt van de demonstratie in­ luiden. Na een ritmisch intro vallen de overige instrumentalisten in. En dan gebeurt het. Waar LS Vb, ISO en LAKS niet in slaagden, lukt deze band wel: mensen trekken. In korte tijd staan studenten, vuurspuwers en win­ kelende mensen naast elkaar op de Dam. De organisatoren slagen er op het laatste moment in om enige liters 'slappe­hapsoep' te verkopen en de Socialistiese Partij raakt nog heel wat broeierige blaadjes kwijt. Als dan ook de Che­Guevaravlag nog gehesen wordt over het winderige plein, kan de dag niet meer stuk. Zo wordt het toch nog gezellig.

Grote vraagtekens bij bindend studieadvies Universiteiten zien niets in de plannen van Ritzen om de studieduur te bekorten Frank Steenkamp Het wetsontwerp voor een 'bin­ dend studie­advies' heeft niet lan­ ger de steun van de universitei­ ten. Die onvermijdelijke conclu­ sie wordt vrijdag 1 maart voorge­ legd aan het bestuurlijk overleg van de VS NU. Er bestaat grote twijfel over de mogelijkheid om al na een jaar studie definitieve én zorgvuldige uitspraken te doen over de geschiktheid van studen­ ten voor de doctorale fase. In navolging van een groot aantal afzonderlijke universiteiten komt nu ook hun koepelorganisatie terug op haar schoorvoetende medewerking aan het omstreden plan voor binden­ de studie­adviezen. Voor minister Rit­

zen lijkt weinig anders te resten dan intrekking of grondige wijziging van het wetsvoorstel. In de huidige vorm wilde alleen de universiteit van Twente er onverkort aan meewerken. Het idee om het studie­advies dwingend te maken, dook in oktober op bij de voorbereiding van het hoofd­ lijnenakkoord tussen minister en uni­ versiteiten. Ritzen bood budgetbe­ scherming, als de universiteiten effi­ ciënter gingen opereren. Dat gold ook voor studievertraging­ en uitval. De instellingen gingen de studie na de propedeuse stroomlijnen. In ruil daar­ voor zou Ritzen het mogelijk maken om ongeschikte studenten al na een jaar bij hun studierichting weg te stu­ ren. Dit plan oogstte binnen de uni­ versiteiten een storm van kritiek. Volgens een concept­brief aan Rit­ zen die de VS NU vrijdag bespreekt.

waren de meningen over de mogelijk­ heid van een bindend advies vanaf het begin verdeeld. Toch gingen ze ak­ koord met verdere uitwerking ervan, omdat elke instelling zelf kon beslis­ sen over toepassing ervan. Maar de wetswijziging die Ritzen onlangs voorstelde, bracht hen alsnog op an­ dere gedachten. En dat kwam niet alleen door de te zware eis dat een student na de propedeuse in drie jaar moet kunnen afstuderen. Men vindt nu ook dat de zorgvuldigheid en rechtszekerheid die nodig zijn voor een definitief oordeel na het eerste jaar, niet te waarborgen zijn. De universiteiten erkennen nu wat critici al maanden riepen: eerst moe­ ten onderwijsbegeleiding en ­advise­ ring, plus de registratie van studie­ voortgang verbeterd worden. Daar gaan de instellingen aan werken.

Maar zelfs als die voorwaarden ver­ vuld zijn, valt dan na een jaar universi­ teit met genoeg zekerheid vast te stel­ len of een student geschikt is voor de verdere studie? De VS NU betwijfelt dat. Zolang die twijfel bestaat, kan er geen sprake zijn van een bindend stu­ die­advies. Vraagtekens worden ook geplaatst bij de effecten van de voorgestelde regeling. Als voorlichting en begelei­ ding eenmaal verbeterd zijn, zal het aantal studenten dat een bindend ad­ vies krijgt naar verwachting klein zijn. De opbrengst van de hele operatie wordt nog kleiner, omdat studenten elders of in een andere richting verder kunnen studeren. Bovendien lijkt de vrees te bestaan dat soepele universi­ teiten de kneuzen van strengere in­ stellingen krijgen op te vangen. De kritiek van de VS NU is zozeer

gericht op de kern van het wetsvoor­ stel, dat Ritzen die niet met kleine aanpassingen kan wegnemen. Na het uitgebreide verzet binnen de eigen gelederen lijken de universiteiten dan ook te mikken op intrekking van het huidige voorstel. De eigen 'inspanningsverplichting' van de universiteiten om studeren zonder vertraging te bevorderen, blijft intussen overeind. Ook studie­advie­ zen zullen daarbij een rol spelen, maar volgens de instellingen moeten die veelzijdiger zijn dan het louter weg­ sturen van studenten. Gedacht wordt aan een opdracht voor aanvullende taken, of het advies om een bepaald studiepad te kiezen. Wellicht kan een wettelijke regeling hierbij enige steun bieden, maar de universiteiten lijken daarop niet echt aan te dringen.

lil I

:\n

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen