Ad Valvas 1990-1991 - pagina 220

PAGINA 8

AD VALVAS 29 NOVEMBER 1990

Naar CS in zestien minuten De nieuwe sneltram komt wel vol. Maar stappen er ook automobilisten in? Martin Enserink Vraag tien verschillende mensen hoe ze van het Centraal Station naar de VU reizen; goede kans dat er tien ver­ schillende antwoorden komen. De een geeft hoog op van buslijn 67; hoef je tenminste niet over te stap­ pen. Anderen prefereren de metro naar het Amstelstation, om daar op lijn 8 of lijn 173 te wachten. (Of op lijn 48, in de spits.) Dan zijn er de passagiers die vanaf CS eerst naar het Leidseplein reizen, om daar over te stappen op lijn 26 of 65. Nog weer anderen opteren voor üjn 170,171 of 172, die aan de Amstelveenseweg halt houden, zo'n tien minuten lopen van het Hoofdgebouw. Welke route het uiteindelijk ook wint, zelden is men bmnen een half uur op de plaats van bestemming. Vooral tijdens spitsuren is drie kwar­ tier een realistischer schatting. Vanaf maandag komt er aan al dit lij­ den een einde. De reistijd van CS tot de VU wordt, mits de sneltram zich aan z'n dienstregeling houdt, bekort tot exact zestien minuten. Forensen via CS kunnen dus bijna een half uur langer in bed liggen.

Stopera Door de nieuwe sneltram wordt de VU stukken beter bereikbaar. Duurt de rit naar het Centraal Station straks dik een kwartier, naar het Amstelsta­ tion doet de tram er maar negen mi­ nuten over. Vandaar vertrekken elk uur vier treinen naar Utrecht. Station Zuid bij het World Trade Center, waar vier maal per uur een trein richting Schiphol en Den Haag af­ reist, komt op een minuut van de De Boelelaan te liggen. Van de VU naar de RAI wordt een tochtje van 4 minu­ ten. Naar de Stopera op het Water­ looplein? Dertien minuten. Ook de bewoners van het studenten­ getto Uilenstede, net over de ge­

Pedel wil niet mee in optocht Door een heus cortege van hoogleraren in toga zal vrijdagmiddag om half twee de eerste sneltram worden binnengehaald, volgepakt met hoogwaardigheidsbeldeders. Bij de halte zal conrector De Waart de burgervaders van Amstelveen en Amsterdam een haltebord met de VU­griffioen aanbieden. De bedenker van dit plannetje, PR­man Rudolf Bevaart, hoopt dat zo'n dertig professoren in de stoet mee zullen lopen. En wat zou het fotogeniek zijn als de pedel van de VU, Frits Verhoeff, de stoet toga's zou voorgaan, de pedellenstaf fier omhoog! Dat ging Verhoeff echter net iets te ver. Hi) staat bekend als een man die hecht aan academisch decorum; maar dan wel op het juiste moment. Aan een PR­stunt wil hij niet meewerken. "Dit is geen officiële plechtigheid; het wordt niet georganiseerd door het College van Decanen. Als je dan toch mee zou werken, zou je je functie naar beneden halen", vindt Verhoeff. Bovendien wordt de stoet al voorafgegaan door een drumband. Het idee dat hij tussen zo'n korps en de hooggeleerden zou lopen, is Verhoeff helemaal een gruwel. "Een pedel en een drumband, dat is toch dubbelop! Zo zou je jezelf voor joker zetten. Dan ben je academisch verkeerd bezig."

De sneltram is in aan­ tocht! Vrijdag 30 no­ vember passeert hij voor het eerst officieel de VU, opgewacht door een stoet hoogleraren in toga. Drie dagen later gaat de tram voor het publiek rijden. VU­me­ dewerkers en ­studen­ ten zullen waarschijnlijk dankbare klanten wor­ den. Hun universiteit is plotseling een stuk be­ ter bereikbaar gewor­ den. Wordt de tramlijn ook een succes? Veel auto­ mobilisten zullen rustig door blijven tuffen, ver­ wacht een vervoerseco­ noom.

De voltooiing van de Amsteiveenlijn: liet sluitstuk van jaren politiek laveren meentegrens met Amstelveen, gaan er op vooruit. Zij zitten voortaan op weg naar de VU vier minuten in de tram. "Door de Amsteiveenlijn wordt de VU zolangzamerhand de best bereik­ bare universiteit van Nederland" schreef reaor magnificus Datema vorige week, in een brief waarin hij de decanen opriep de sneltram in toga te verwelkomen. Zijn juichkreet Ujkt nauwelijks overdreven. Heel Amsterdam­Zuid is door de ringweg, de SchiphoUijn en de nieuwe snel­ tram een uitstekend ontsloten gebied geworden; geen wonder dat het be­ drijfsleven begerige blikken laat val­ len op de nog braakliggende stukken. Bovendien heeft de VU door de keu­ ze voor de campus­gedachte (alles op één terrein) veel minder vervoerspro­ blemen dan bijvoorbeeld de oude stadsuniversiteiten. Met de OV­jaarkaart voor studenten in aantocht, en in de wetenschap dat veel toekomstige studenten de keuze voor een universiteit laten afhangen van de ligging, knijpt de universiteit haar handen dicht. Het imago van een achteraf­universiteit in een defti­ ge buitenwijk is aan herziening toe.

Geen kunst Wordt de sneltram een succes? Prof dr. P. Rietveld, hoogleraar ver­ voerseconomie aan de VU, heeft zich de laatste tijd in deze vraag verdiept. In een lezing tijdens het openings­ symposium, vrijdag in de RAI, ont­ hult hij zijn conclusie: een succes wordt de sneltram zeker. Tenminste, wanneer succes wordt gedefinieerd als 'volle trams'. De route van de sneltram telt zoveel interessante hal­ tes, aldus Rietveld, dat een goed be­ zette tram eerder regel dan uitzonde­ ring zal zijn. "Buslijn 67, van Cen­ traal Nederland, dat is nu al een zeer succesvolle lijn. Die wordt straks op­ geheven. Die passagiers zullen voor het overgrote deel in de tram stap­

pen. Ook andere lijnen zullen passa­ giers verliezen aan de sneltram. Het is dus geen kunst om die tram vol te krijgen". De halte aan de De Boelelaan, waar­ op Rietveld vanuit zijn werkkamer royaal uitzicht heeft, zal een grote bij­ drage leveren aan die voUe tramstel­ len. Twaalfduizend studenten en drieduizend medewerkers, dat kan flink wat passagiers opleveren. Maar voor een geslaagd openbaar­ vervoer­project anno 1990 is een vol­ le bak niet meer de enige voorwaar­ de. Minstens zo belangrijk is de vraag: lukt het om automobilisten te verlei­ den tot gebruik van de nieuwe, hoog­ waardige vorm van openbaar ver­ voer? Op dat punt is Rietveld veel pessimistischer. De sneltram zou vooral het alsmaar groeiende autoverkeer rond Amstel­ veen moeten ontlasten. Dat zou mis­ schien lukken als Amstelveen een 'gewone' satelliet van Amsterdan was: als Amstelveners vooral in Am­ sterdam werkten en vice versa.

uit Mijdrecht, Uithoorn et cetera. Die hebben niets aan de sneltram." Er is nog een reden om kanttekenin­ gen te plaatsen bij het te verwachten 'succes' van de nieuwe lijn. Behalve de huidige buspassagiers verwacht Rietveld nog een tweede groep straks massaal in de tram aan te treffen: de fietsers. Dat fiets en openbaar ver­ voer vaak eikaars concurrent zijn is al vaker aangetoond. In Amsterdamse wijken waar het openbaar vervoer in­ tensief wordt benut, zoals de Bijlmer, laten veel mensen de fiets staan. Dat­ zelfde zou kunnen optreden als ge­ volg van de Amsteiveenlijn. Als de tijdwinst of gemakzucht niet de door­ slaggevende factor is, dan zal ­ al­ thans voor studenten ­ de gratis openbaar vervoerkaart per 1 januari dat wel zijn.

Echte metro Voor vervoerseconomen en politico­ logen biedt de ontstaansgeschiedenis van de Amsteiveenlijn een casestudy om van te smullen. Twee gemeentes

Het imago van de VU als een achteraf-universiteit in een deftige buitenwijk is aan herziening toe Helaas is dat niet het geval. Slechts ongeveer een op de vijf banen in Amstelveen wordt door een Amster­ dammer bezet; maar liefst veertig procent van de arbeid wordt verricht door mensen die noch in Amstel­ veen, noch in Amsterdam wonen. Rietveld: "Amstelveen is eigenlijk een heel zelfstandige economische gemeente geworden, met vervoersre­ laties met tal van andere plaatsen. Mensen willen niet langs één as ver­ voerd worden, maar kriskras door de regio. In Amstelveen werken mensen

gooiden het ooit op een akkoordje: een grote, maar arme gemeente, die een tram wilde die gemakkelijk te in­ tegreren was in het stadstramnet; en een kleine, maar welvarende ge­ meente die het liefst een échte metro zag, zonder gelijkvloerse kruisingen met het wegverkeer. De uiteindelijke oplossing, het sluit­ stuk van jarenlang politiek laveren, heeft volgens Rietveld alle kenmer­ ken van een "suboptimaal compro­ mis". Ten zuiden van de De Boele­

laan wordt het tracé vele malen ge­ kruist door wegen. Bovendien stopt de tram om de haverklap: tussen de VU en het eindstation AÏnstelveen­ Poortwachter liggen maar liefst veer­ tien haltes. De gemiddelde snelheid van de tram, stopplaatsen inbegre­ pen, zal 31,5 kilometer per uur be­ dragen. De metro haalt met gemak 36 km/u. "Het is dus toch een beetje een boe­ meltram geworden", zegt Rietveld. Hij wijst naar de gloednieuwe tram­ lijn: "Daar ligt de halte De Boele­ laan. En daar, een straat verderop, ligt alweer een halte, de A.J. Ernst­ laan. Zo dicht liggen ze bij elkaar. Daardoor neemt de snelheid natuur­ lijk flink af. I k vind dat toch jam­ mer." Ook technisch is de tram een rijdend compromis geworden. Op het metro­ tracé tapt de tram stroom af van de gele 'derde rail'; op station Zuid wordt de bovenleiding uitgeklapt, en komt de stroom (met een ander vol­ tage) van boven. Omdat de treinstel­ len smaller zijn dan de metrowagons, moet er bij de echte metrohaltes een specale extra treeplank worden uitge­ klapt. De achilleshiel van de metro­lijn is echter de aansluiting bij station Spak­ lerweg, waar de tram het metrotracé oprolt. Daar moet de tram zich pre­ cies in de strakke dienstregeling van de metro voegen. Als ergens op de route vertraging optreedt, doordat bijvoorbeeld op de Buitenveldertse­ laan een file over de kruising staat, moet de tram voor de metro­aanslui­ ting wachten. Mogelijk zullen de pas­ sagiers zelfs uit moeten stappen, om te wachten op de eerstvolgende me­ tro. 'In zestien minuten naar CS' blijft in dat geval een illusie. Rietveld: "Het GVB zegt dat dit in twee tot tien procent van de gevallen voor zal komen. Dat zegt niet zoveel: twee procent, daar valt mee te leven Tien procent is veel".

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen