Ad Valvas 1990-1991 - pagina 361

ICUtTUUR

AD VALVAS 28 FEBRUARI 1991 I

I PAGINA 7

Het gras kan altijd groener Film Fotografie in Filmhuis Uilenstede- do 7 mrt. Under fire (inleiding Jos de Putter), do 14 mrt Blow up, do. 21 mrt I've heard the mermaids singing (vooraf Vakantie van de Tilmer) en do. 28 mrt Rear window Aanvang 21 00 uur (lezing 20.00 uur) Plaats Uilenstede 396. telefoon 548 8888

Otek Roodenburg Filmhuis Uilenstede vertoont deze maand een viertal films rond het the­ ma Film Fotografie. Het onder­ werp wordt ingeleid door een lezing van Skrien­medewerker Jos de Put­ ter. Naar aanleiding van het thema hangen in de expositieruimte van het Algemeen Cultureel Centrum op Ui­ lenstede foto's van filmer/fotograaf Johan van der Keuken, van wie ook een korte film in het programma is opgenomen. De mooiste film uit het pakketje ­ vier speelfilms, wat weinig, en hoe graag had ik Alice in den Stadten van Wim Wenders weer eens gezien ­ maar goed, de mooiste film is Blow up van Michelangelo Anto­ nioni. Of om de filmcriticus Rob du Mée te citeren, die indertijd in film­ blad Skoop schreef: "een warrige reeks vulgariteiten en modieuzerig­ heid, in overdreven kleuren, met een krakkige vorm..." Het verhaal van Blow up kan kort sa­ mengevat worden: Fotograaf Ont­ dekt Moord. En hiermee beginnen gelijk de problemen, want de vraag is of er wel een moord gepleegd werd. Als Thomas de foto's die hij in een park maakte afdrukt, denkt hij een lijk te zien. Hij vergroot de negatie­ ven tot op de korrel uit, maar de de­ tails verschaffen hem geen houvast. Zijn naspeuringen op de plaats van

het misdrijf leveren ook niets op. De waarheid laat zich nu eenmaal niet zo makkelijk achterhalen als Hercule Poirot en Mrs. Marple doen voorko­ men. Aan het eind van Blow up blijft de fotograaf ­ en met hem de kijker ­ in verwarring achter. Ondertussen heeft de film de kijker meegevoerd op een swingende ex­ cursie door het Londen van de jaren zestig. Zo'n fotograaf komt nog eens ergens. Naar verluidt heeft Antonio­ ni zijn hoofdpersonage Thomas ge­ modelleerd naar de fotograaf Mi­ chael Cooper, die bevriend was met Mick Jagger en Keith Richards en voor de Beatles de befaamde Sgt. Pepper­hoes fotografeerde. Om even een indruk te geven... Het valt trouwens te hopen dat die Cooper een wat prettiger persoon was dan zijn filmversie, want Thomas is niet bepaald een aangenaam perso­ nage. Zo'n snelle jongen met dito auto, arrogant en blasé, overigens uit­ stekend gespeeld door David Hem­ mings. Hij maakt een reportage van arbeiders in een fabriek, maar van enige betrokkenheid is geen sprake. Na afloop gooit hij zijn overall met­ een weg, de foto's zijn binnen. Zijn modellen gebruikt hij letterlijk als materiaal, sommige fotosessies ont­ aarden in een regelrechte visuele aanranding, met de laatste opname als orgasme. Uniek is zijn aanwezigheid bij een optreden van de Yardbirds, de pop­ groep waar Eric Clapton zijn carrière als gitaargod begon. De zestiger ja­ ren, was toen niet de verbeelding aan de macht? Aan het eind van de film loopt Thomas langs een tennisveld

) >A-\

De fotograaf en zijn modellen (uit: Blow up) en hij hoort plop plop. Inderdaad staan er spelers op het veld, maar zonder rackets en ballen. De tennis­ wedstrijd wordt mime gespeeld door een in die tijd bekende theatergroep uit San Francisco waarvan de naam me even ontschoten is. De verbazing waarmee Thomas het spel volgt maakt hem voor het eerst in de film een beetje sympathiek. Het beeld dat Antonioni van Londen schetst is heel tijdgebonden, inderdaad modieus, maar daardoor niet minder vrolijk. Een goede film is natuurlijk meer dan het verhaal alleen. Zonder nu meteen in allerlei ingewikkelde vaag­ heden te verzanden, kun je minstens stellen dat Antonioni in Blow up een

analyse geeft van de functie van het beeld in de moderne maatschappij. Bij Antonioni heeft het beeld zijn be­ tekenis verloren. Als de gitarist van de Yardbirds zijn gitaar stukslaat en het publiek ingooit, heeft Thomas te­ midden van de graaiende fans ineens de hals te pakken. Buitengekomen kijkt hij er eens na en gooit het geval achteloos weg. Het voorwerp van verering heeft buiten de contekst geen enkele waarde meer. Zo komt Antonioni ook regelmatig met een propeller op de proppen, die binnen het verhaal geen enkele functie heeft. Maar het is Wel een hele mooie propeller. Op het nivo van het ver­ haal kun je dan stellen dat Blow up

een krakkige vorm heeft, maar het is wel een heel bewust gekozen vorm. En wat Antonioni met dat alles nu precies wil zeggen, moet de kijker zelf maar uitmaken. Tot slot nog even wat betreft 'de overdreven kleuren'. Antonioni schijnt inderdaad het grasveld in het park overgespoten te hebben omdat de kleur groen hem niet beviel. Dat lijkt me nu juist de vrijheid van de kunstenaar, om de werkelijkheid naar zijn hand te zetten. Zong Doe Maar het ongeveer tien jaar terug niet nog eens: 'Ik weet zeker, als jij wou, dan verven wij de wolken blauw'?

i'. 1!

ï 'A

Dagreis door de nevelen Toneelgroep De Appel met "Een lange dagreis naar de nacht" van Eugene O'Neill in een ensce nenng van Leonard Frank Tot en met zaterdag 2 maart in Frascati. Spel Chnstine Ev*ert, Eric Schneider, Hugo Maeiten, Marcel Royaards en Ella van Drumpt

Jan Peter Gerilts "Lang zijn ze niet, de dagen van wijn, en rozen: Vanuit een mistige droom Verschijnt ons pad; het sluit, na kort verpozen weer in een droom." Deze versregels komen uit de mond van Edmond, de jongste telg van de Tyrons, het alter ego van Eugene O'Neill. Zijn "Lange Dagreis naar de Nacht" is een autobiografisch stuk, waarin hij de onderlinge relaties bin­ nen het gezin waarin hij is opge­ groeid blootlegt in de vorm van een verbitterde verklaring. Het gezin Tyron heeft zijn wortels in

Ierland liggen. De vader is een drankzuchtig acteur, een vrek die uit angst voor het armenhuis al jaar en dag dezelfde rol speelt die hem welis­ waar veel geld heeft opgeleverd, maar waardoor hij alle kansen op een schitterende acteursloopbaan heeft laten liggen. Voor deze acteur, een jeugdidool, heeft Mary haar aspiraties om concertpianiste of non te worden, opgeofferd. Echter door toevlucht te nemen tot de morfine houdt zij haar romantische jeugddromen levend. Ja­ mie, hun oudste zoon, is eveneens ac­ teur. Tijdens zijn tocht naar destruc­ tie is de whiskyfles zijn trouwste com­ pagnon. Ook de jongste zoon Ed­ mond verkeert in een uitzichtloze si­ tuatie. Lijdend aan tuberculose wordt hij bedreigt door de dood. De mist­ hoorn van de afgelopen nacht kon­ digt de dagreis aan. Via oud zeer en het aanleggen bij angsten en teleur­

stellingen komt het gezin op de plaats van bestemming. Het onevenwichtige gevoelsleven van de personages wordt door schommel­ stoelen waarop zij regelmatig plaats­ nemen scenisch verbeeld. Op en neer wiegend konfronteren zij zichzelf en elkaar met gebeurtenissen uit het verleden die noch verwerkt, noch vergeten en vergeven zijn. Er ont­ staan ondraaglijke spanningen die de Tyrons door ironie en een artificiële lach trachten te doorbreken. Dit me­ chanisme krijgt tevens een accent door hel spel van de acteurs. Door middel van het voordurend aanboren van snel wisselende stemregisters houden de spelers de tekst op af­ stand. Desalniettemin blijft de snij­ dende spanning bestaan, hetgeen het publiek dwingt soms even weg te kij­ ken. De symbolische mist speelt een be­

Een volle zaal voor Throwing Muses Throwing Muses op 18 maart in Paradiso Toegang ƒ 10.- + lidmaatschap

M.P.Holwerda

Kristin Hersh

In de zomer van '88 kwamen, in het kielzog van de eveneens uit Boston afkomstige Pixies, Throwing Muses voor het eerst naar Nederland. En hoewel zij nog geen noot hadden gespeeld was de schrijvende pers al zo laaiend enthousiast, dat beide bands geen kwaad meer leken te kunnen doen. The Pixies losten hun belofte schijnbaar moeiteloos in en werden de populairste live-groep in Neder-

land, doch Throwing Muses, die een minstens even voorspoedige toekomst was voorspeld, zijn na drie jaar en drie platen nog steeds aangewezen op een kleine groep oprechte liefhebbers. De twee bands zijn onverbrekelijk met elkaar verbonden middels hun bassistes, die nog een nevenproject bezigen: The Breeders, die vorig jaar hun eerste album "Pod" uitbrachten dat qua populariteit The Pixies naar de kroon stak. Toch houdt iets de mensen bij de Throwing Muses vandaan. Misschien is het hun muziek die, in tegenstelling tot bij genoemde Pixies, waar de

Scène uit: Lange dagreis naar de nacht langrijke rol. Drank en morfine hul­ len de personages in nevel, waardoor zij zich onttrekken aan de werkelijk­ heid en onbereikbaar worden voor el­ kaar. De dagreis duurt ruim drie uur, waarin alle ellende binnen het gezin is gecomprimeerd en waar ondanks

regelmatige uitingen van genegen­ heid, de liefde niet overwint. Gearri­ veerd op hun bestemming, de nacht, zijn de personages ontmaskerd en is het verleden onthuld. In het felle licht toont de regisseur hun naakt­ heid en lijkt het alsof hij hen een vol­ gende dag wil onthouden.

structuur van de nummers drastisch omgegooid en veranderd werd, slechts op een subtiele manier van gebaande paden afwijkt. De Throwing Muses putten daarbij veelvuldig uit de verzamelde veertig jaar rockmuziek van The Supremes tot Bob Dylan. Altijd staat de muziek volledig in dienst van de vocalen: waar die woede suggeren, zwelt het volume aan en waar wordt gefluisterd, is de instrumentatie verstild. Misschien zijn het de teksten van zangeres/gitariste Kristin Hersh. Ze zegt van zichzelf dat ze schizofreen is geweest, waarbij haar slechte 'ik' verantwoordelijk was voor de songs van Throwing Muses, maar dat dat haar tegelijkertijd zoveel angst inboezemde dat het leven in een band voor haar ondraaglijk dreigde te worden. Haar teksten verhalen geregeld van soortgelijke verknipte figuren, de eenzamen, die uit de ondoorzichtige brij in

hun hoofd niet meer wijs kunnen worden, maar ook, in het op single verschenen "Counting Backwards", van hypnose, als de manier om er weer bovenop te komen. Voor Kristin Hersh heeft die methode kennelijk goed gewerkt. Op de laatste plaat "The Real Ramona" klinkt ze evenwichtiger en zelfverzekerder dan vroeger. Misschien komt het doordat de live-concerten van Throwing Muses in het verleden meer een gelegenheid waren om ze te horen spelen dan om een spectulaire rockshow of iets dergelijks bezig te zien, maar aan de andere kant leenden de door rust overheerste liedjes zich ook in het geheel niet om door het spreekwoordelijke lint te gaan. Wat de reden ook mag zijn. Throwing Muses maken doordachte popmuziek, die gezien de buitensporige aandacht voor The Pixies, een volle zaal zou kunnen opleveren. "

i I

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen