Ad Valvas 1990-1991 - pagina 413

AD VALVAS 21 MAART 19911

CULTUUR I

IPAGINA 1 1

Een samenleving die niet de hunne is I hired a contract killer van Kaurismaki, tot en met 4 apnl in Rialto, Ceintuurbaan 338, telefoon 6623488

0ick Rood enburg De humor van Kaurismaki, die moet je liggen. In Leningrad Cowboys go America zeult een Fmse popgroep het ingevroren lichaam van de bassist mee op tournee door Amerika. Aan het slot van de film blijkt hij net op tijd ontdooid om aan het laatste op­ treden mee te doen. De grap doet denken aan een absurd verhaal van Alfred Jarry ­ geschreven in 1902! ­ waarin vijf mannen op een reuzen­ tandem van Parijs naar Moskou fiet­ sen. Onderweg sterft een van hen, maar doordat de anderen gewoon door blijven fietsen haalt hij, gereani­ meerd door de ronddraaiende bewe­ ging, toch nog levend de finish. In / hired a contract killer, de nieuwste film van Kaurismaki, komt hoofdrol­ speler Jean­Pierre Léaud een wel heel ongure Londense kroeg binnen. De gesprekken verstommen. Dan

spreekt hij met zijn onnavolgbare Franse accent de onsterflijke woor­ den: 'In my country we eat places like this for breakfast'. Gerustgesteld gaat een ieder weer zijn gang. Toen vorig jaar in Nederland Ariel werd uitgebracht, had niemand van de Finse regisseur Aki Kaurismaki gehoord. Vier films later ­ naast de al genoemde ook nog The match facto­ ry girl ­ geldt hij als een van de belof­ tes van de Europese film. Kaurismaki wordt vergeleken met de vroege Wim Wenders en met Jim Jarmusch. De drie regisseurs hebben in ieder geval hun liefde voor een bepaald soort muziek gemeen. Chuck Berry, Elvis Presley, Screamin' Jay Hawkins, Nick Cave en Joe Strummer zijn in levende lijve of via hun muziek volop in de films aanwezig. De film als sub­ stituut voor het spelen in een rock­ band, zo schreef iemand onlangs. Maar ook inhoudelijk zijn er overeen­ komsten. De personages in de films van alledrie de regisseurs zoeken hun weg in een samenleving die de hun­

Ml

Jean-Pierre Léaud: onnavolgbaar accent ne niet is. Soms zijn het ontheemden in eigen land, zoals de twee mannen in lm lau fder zeit van Wenders, die door het voormalige Oost­West­Duit­ se grensgebied zwerven, de New Yorkse punk in Permanent Vacation van Jarmusch, die uiteindelijk naar

Europa gaat of de hoofdpersoon in Ariel, die in Finland zijn draai niet vindt. Vaak betreft het mensen die om welke reden dan ook in een bui­ tenland vertoeven: de Duitse journa­ list Winter in Alice in den Stadten, het Hongaarse meisje in Stranger

Nihilisten versus aristocraten De Tijd speelt Vaders en Zonen naar de roman van Iwan Toergenjew, in de Brakke Grond t/m za 23 maart. Regie Lucas Vandervost Spel o a Dirk Tuypens, Wim Danckaert, Dirk Buyse, Bob De Moor en Rita Wouters.

Ook in het Tsaristische Rusland van de eerste helft van de 19e eeuw tierde de censuur welig. De autoriteiten waren bevreesd dat de maatschappe­ lijke verhoudingen zouden worden verstoord, zodat de aristocratie hun macht zou verliezen. Ook de penne­ vruchten van de Russische aristocraat

Toergenjew (I8I8­1883) ontsnapte niet aan deze censuur. In zijn werk toonde de auteur zich een voorstan­ der van liberale hervormingen om het achterlijke Rusland te democrati­ seren. Hij keerde zich tegen de lijfei­ genschap, besloten rechtspraak en corruptie. Niet alleen de censuur, maar ook de Russische theaterkritiek beoordeelden zijn toneelwerk regel­ matig negatief. Zijn stukken werden beschouwd als te literair. Toergen­ jews romans en korte verhalen over­ schaduwden dan ook zijn toneel. Geen toneeltekst, maar zijn roman

sen Bazarow en een oom van Arkadi ontaardt het generatieconflict in een gewapende strijd. In een duel met vuurwapens legt nonkel Pavel het loodje. Licht gewond, wordt hij ge­ dwongen zijn aristocratische princi­ pes van zelfrespect en plichtsgevoel enigszins bij te stellen. Toch is Baza­ row niet echt een overwinnaar. Hij is weliswaar niet door een kogel, maar wel door één van Amors pijlen ge­ troffen. De liefde die hij tijdens zijn Vaders en Zonen vormt de basis voor verblijf voor een vrouw heeft opge­ de nieuwste produktie van het Belgi­ vat, heeft ook zijn levensvisie veran­ sche gezelschap De Tijd. derd. Het vertrekpunt van de voorstelling is de aankomst op het ouderlijk land­ Toergenjews Vaders en Zonen is goed van Arkadi Kirsanow met zijn geen politiek pamflet. De personages zijn mensen van vlees en bloed en vriend Bazarow. Deze twee jonge in­ niet louter representanten van idee­ tellectuelen compromitteren de be­ en. De regisseur Vandervost heeft woners van het landgoed met hun li­ niet de maatschappijkritische inhoud, berale ideeën. Bazarow, de meest ra­ dicale, buigt voor geen enkele autori­ maar juist de persoonlijke verande­ ringen en verhoudingen tussen de teit en loochent alles. Hij gooit een nihilistische knuppel in het aristocra­ vertegenwoordigers van de oude en tische hoenderhok van de Kirsanows. de nieuwe generatie willen schilde­ ren. Niet tussen vader en zoon, maar tus­

Op het toneel dat tegelijkertijd een glooiend landschap en een interieur van een 19e eeuws Russsisch land­ huis verbeeldt, gaan de acteurs zel­ den af. Zittend tegen de achterwand horen zij de teksten van de anderen en kunnen naar believen reageren of zelfs ingrijpen. Door deze wijze van ensceneren nemen de acteurs afstand van hun rol. Hun spel is verstild, soms ingeleefd, soms een voordracht van teksten. Het toneel is verlicht als­ of de bron niet de theaterlampen zijn, maar de zon die soms achter de bo­ men schuilgaat. De verschillende kleuren geel van het landschap zijn daardoor afwisselend fel en zacht. Door dit effect, het antieke meubilair en de steenrode fantasie­kroonluch­ ter is het toneelbeeld een streling voor het oog. Zowel de scenische schildering, als ook het verstilde spel van de acteurs zorgen voor een bij­ zonder mooie muzikaal georkestreer­ de voorstelling.

De lucht van patat en hamburgers

lor en twee nieuwe gitaristen, die het tot op de dag van vandaag hebben uitgehouden. Drie elpees verschenen er sindsdien, waarvan de eerste en de tweede (overigens briljant getiteld Rock and Roll) muzikaal moeilijk uit elkaar te houden zijn, doch de recentste 1916 blinkt uit in melodiciteit en gevarieerdheid. Een piano en zelfs blazers zijn uit de kast getrokken om de ellende van de Eerste Wereldoorlog, naar het schijnt Lemmy's voornaamste inspiratrie-bron, luister bij te zetten. Voorheen toerde Motórhead steevast in grote sporthallen vol langharig en identiek gekleed publiek, in een doordringende lucht van hamburgers en patat die bij dat soort concerten onontbeerlijk schijnen te zijn. Misschien wilde men daar vanaf, of is men op zoek naar een exclusiever publiek. Toch lijkt voor deze band Paradiso nauwelijks groot genoeg. In de commerciële hardrock doken al steeds meer louter uit vrouwen bestaande groepen op, in navolging van de, inmiddels volwassen geworden, onstuimige tienermeisjes van de Runaways. Maar binnen de trashrock hebben de vier vrouwen van de in het voorprogramma optredende Cycle Sluts From Hell nog een pioniersrol te vervullen.

Motórhead en in het voorprogramma Cycle Sluts From Hell, in Paradiso, 8 apnl Toegang ƒ 22,50 + lidmaatschap

Cycle Sluts From Hell: pioniersrol

than paradise en de Fransman in I hired a contract killer. En al die personages verwijzen na­ tuurlijk heel sterk naar de zoektocht van de drie filmmakers: Wenders in Hollywood, Jarmusch in Europa en Kaurismaki ­ even ­ in Engeland. In I hired a contract killer heet iemand Ali Ozgenturk, misschien niet toeval­ lig de naam van een Turkse regisseur die in zijn eigen land een filmverbod kreeg. Het verhaal van I hired a contract killer is snel verteld. De Fransman Henri Boulanger wordt na vijftien jaar trouwe dienst ­ buitenlanders gaan er het eerst uit ­ ontslagen bij het Londense waterleidingbedrijf. Als zijn pogingen om zelfmoord te plegen mislukken ­ het gasbedrijf staakt ­ besluit hij een moordenaar te huren. Daarna wordt hij echter ver­ liefd op een bloemenverkoopster en wil hij niet meer dood. Jawel, de film heeft een happy end.

Het logo van Motorhead liegt er niet om: een doodshoofd voorzien van een vleermuisgebit en een soort vikinghelm. Toch verscheen Kees van Kooten eens op de vaderlandse televisie in een t-shirt van Motorhead, om aan te tonen dat hij nog lang niet oud was. Ook doorgaans tamelijk modieus aangelegde types willen nog wel eens een leren jack of spijkerjasje met een Motorhead-logo erop aantrekken, als symbool van een ruige levensstijl. Het moge duidelijk zijn: Motorhead is in allerlei kringen een geaccepteerde naam geworden, zeker in vergelijking met andere, zogenaamde hardrock-groepen, die verschijnen in rare, eng-strakke, fluorescerend gekleurde pakken, dito gitaren en uitzinnig getoupeerde kapsels. Maar toen Motorhead in 1978 voor het eerst een beschaafde hit scoorde met hun versie van "Louie Louie" waren zij al vier jaar bezig sinds bas-

sist/zanger Lemmy uit de legendarische spacerock-groep Hawkwind was getrapt. De groep leek toen tamelijk gefrustreerd over het uitblijvend succes. In de eerste bezetting kreeg de band geen voet aan de grond en werd beschouwd als "the best worst band in the world". Een jaar later was hun muziek in een kleine kring van voornamelijk Heli's Angels zeer populair, als de ideale kruising tussen hardrock en punk, de erfenis van zowel Led Zeppelin als The Stooges van Iggy Pop, maar dan twee keer zo hard en drie keer zo snel. Na het eerste succes bij een groter publiek werden meer hits gescoord, waarvan "Ace Of Spades" wel de dikste was, allemaal terug te vinden op het onovertroffen live-album No Sleep 'Til Hammersmith dat in een echt lederen hoes werd uitgebracht. Daarna volgden de magere jaren, de gitarist en de drummer verlieten de groep, de alleen overgebleven Lemmy maakte ruzie met de platenmaatschappij en het leek alsof er een einde aan Motorhead was gekomen. Doch in '86 herrees de band, met de oude drummer Philthy Animal Tay-

j ill

<>

m

4',

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen