Ad Valvas 1990-1991 - pagina 259

AD VALVAS 10 JANUARI 19911

I PAGINA 7

Bèta's zijn naarstig op zoek naar een nieuw imago Studenten blijven om onverklaarbare redenen weg Henk V laming "Ik zal je een anekdote vertellen", zegt prof. Egbert Boeker, decaan van de faculteit Natuur­ en S terrenkun­ de, terwijl hij heen en weer beent. Door de ramen van zijn kantoor, op de tweede verdieping van het Wis­ en Natuurkundegebouw, valt een baan winters zonlicht. Het geeft zijn ver­ haal een vrolijk tintje. "Tijdens de in­ troductieweek van nieuwe eerstejaars studenten vroegen we aan een aantal van hen waarom ze voor de VU had­ den gekozen. Eén van hen antwoord­ de dat hij uit de provincie kwam en hij had gehoord dat Amsterdam twee universiteiten had: een progressieve en één waar het een suffe boel was. Ze heetten de Universiteit van Am­ sterdam en de Vrije Universiteit. Omdat die laatste het woordje vrij in de naam voert, veronderstelde hij dat dit de gezellige, progressieve univer­ siteit moest zijn. Toen hij er een paar weken rond had gelopen, kwam hij tot de ontdekking dat het precies an­ dersom was als hij had gedacht." Boeker is gaan zitten. Aan zijn ge­ zicht is te zien dat hij het voorval nog steeds amusant vindt, ook al is het van een tijdje geleden. "Iedereen aan wie ik dit verhaal vertel, heeft de clou al halfverwege door", vervolgt hij. "Men weet blijkbaar dat de VU de suffe universiteit uit het verhaal is. Als dat voor iedereen zo duidelijk is, zal er wel een kern van waarheid in zitten."

Stroop Boekers kleine verhaal illustreert pre­ cies de vraag waar natuurweten­ ' schappers op de VU al jaren over tob­ ben: waarom blijven de nieuwe stu­ denten weg? De afgelopen jaren kon­ den de bètafaculteiten zelfs geen vlieg meer naar de stroop lokken. Fa­ culteitsraden ontwierpen het ene na het andere plan voor studentenwer­ ving. Snorrende camera's van het Audiovisuele Centrum van de VU schoten de ene na de andere promo­ tiefilm. Drukpersen stampten diverse voorlichtingsfolders in elkaar. Steeds vaker werden middelbare scholieren uitgenodigd voor een dagje VU. Per­ soneel en studenten waaierden nog intensiever dan voorheen uit over het netwerk van bevriende scholen. Het leek niets te helpen. De faculteit Wiskunde en Informati­ ca tuimelde van 140 naar minder dan 90 eerstejaars studenten en verloor haar koppositie ten opzichte van an­ dere informaticafaculteiten in den lande. Aardwetenschappen kelderde in 1989 naar 35 nieuwe eerstejaars, twee der­ de van het noodzakelijk geachte mi­ nimum. Met drie achtereenvolgende jaren 25 nieuwe eerstejaars maakte de faculteit Natuur­ en S terrenkunde moeilijke tijden door. De instroom van de faculteit Biologie bleef ook onder het als kritisch beschouwde minimum van zeventig nieuwe stu­ denten, en de faculteit S cheikunde gaf hetzelfde beeld te zien. Het ver­ ontrustende van deze ontwikkelingen is vooral dat het budget van een fa­ culteit voor een deel is gerelateerd aan het aantal studenten. Met te wei­ nig eerstejaars raakt de portemonnee dus leeg.

Geheimzinnig Hoewel bijvoorbeeld voor aardweten­ schappen de landelijke belangstelling daalde, zagen de technische universi­ teiten hun faculteiten voor natuur­ wetenschappen groeien. Is er een ge­ heimzinnige reden waarom de klad in de bètafaculteiten van de VU is ge­ komen? Zijn er een groot aantal klei­ ne oorzaakjes of is de VU als universi­ teit voor veel leerlingen aanleiding om het hun heil elders te zoeken? Niemand wist het. "Wij hebben veel

In de tweede helft van de jaren tachtig raakten de bètafaculteiten van de VU in de versukke­ ling. Nieuwe studenten bleven weg, ondanks in­ tensieve wervingscam­ pagnes. Even plotseling als ze het af lieten we­ ten, duiken ze sinds een jaartje weer op. Maar de vragen naar het hoe en het waarom zijn geble­ ven. Een onderzoeksbu­ reau is op zoek gegaan naar verklaringen. Ram­ melt er Iets aan de bè­ tafaculteiten?

'^xys!--.

Een onderzoeksbureau moet het mysterie van de leeglopende bètafaculteiten ontrafelen Foto Sidney Vervuurt AV CAU

gedachten, maar weinig zekerhe­ den", zegt prof. dr. J. Oosterhoff, de­ caan van de faculteit Wiskunde en Informatica. Hij wijst er op dat veel afgestudeerde natuurwetenschappers het onderwijs ingingen. Maar het le­ raarschap heeft sterk aan betekenis ingeboet door bezuinigingen in het onderwijs. Oosterhoff heeft echter evenmin een sluitende verklaring. Het onderzoeksbureau Adstrat uit Laren moet nu het mysterie van de kwijnende bètafaculteiten ontrafelen. Over de schouder van de faculteiten kijkt de universiteit mee, want wie weet, liggen de problemen inderdaad bij de universiteit. Het onderzoek moet uiteindelijk leiden tot een aan­ tal concrete adviezen aan de universi­ teit over studentenwerving en beeld­ vorming. Adstrat was nog niet eens begonnen, of er deed zich in het Wis­ en Na­ tuurkundegebouw een merkwaardige ontwikkeling voor. Scholieren wisten om schier onverklaarbare redenen de bètafaculteiten van de VU weer te

houdt haar aantal studenten op een redelijk niveau. Maar in vergelijking met de andere universiteiten zakt haar marktaandeel traag maar ge­ staag. Twee jaar geleden dacht de fa­ culteit Natuur­ en Sterrenkunde uit de malaise te zijn geraakt, omdat het aantal nieuwe eerstejaars studenten zich had verdubbeld tot ongeveer vijftig. Het volgende jaar gaf echter hetzelfde neerslachtige beeld te zien gaf als twee jaar daarvoor. Ook het laatste jaar was de instroom drama­ tisch. "De enige reden die ik achteraf voor die uitschieter kan bedenken, is dat het samenviel met het jaar van de superbegeleiding", zegt Boeker. "Onze professor Griessen is toen vaak op de televisie te zien geweest." Zolang geen duidelijkheid bestaat over de factoren die van invloed zijn op studentenwerving, is de kans op herhaling van de rampzalige jaren niet denkbeeldig.

Geheim rapport In december van het vorige jaar kwam Adstrat met een tussentijds

'Iedereen weet blijkbaar dat de VU de suffe universiteit uit het verhaal is' vinden. Biologie, Aardwetenschap­ pen en Scheikunde zijnVoorlopig uit de gevarenzone. Ook voor de meest geplaagde faculteit uit het rijtje, die van Natuur­ en Sterrenkunde, lijken betere tijden aan te breken, getuige de cijfers van de voorinschrijving. Volgens deze cijfers mag ook Wis­ kunde en Informatica hopen op bete­ re tijden. Onze voorlichting werkt, riepen verschillende functionarissen. Maar welke de werkzame ingrediën­ ten daarvan waren, wisten ze niet.

Lente Ondanks de lente in het Wis­ en Na­ tuurkundegebouw koesteren veel be­ stuurers aldaar het nare vermoeden dat zij toch onvoldoende grip hebben op de instroom van studenten. De fa­ culteit Scheikunde bijvoorbeeld,

rapport, waarvan de inhoud zorgvul­ dig geheim wordt gehouden. Eén van de naar buiten gesijpelde conclu­ sies is dat de bètafaculteiten genoeg doen aan directe communicatie, wat zoveel betekent als het werven van nieuwe studenten. Volgens het La­ rense adviesbureau moeten de facul­ teiten meer nadruk leggen op indi­ recte communicatie. Dat begrip is gelijk aan beeldvorming of public re­ lations. Al dan niet als gevolg van deze aan­ bevelingen mocht het eerste officiële ritje van de sneltram zich verheugen in een brede belangstelling van de natuurwetenschappers, die ten be­ hoeve van de publiciteit in toga naar het rijtuig stonden te zwaaien. Prof. dr. E.J. Baerends, decaan van de faculteit S cheikunde, bekent dat

hij zich wel een beetje opgelaten voelde bij het uithalen van dergelijke strapatsen. Maar als het de universi­ teit ten goede komt doet hij graag aan zulke acties mee. "De technische universiteiten trekken vrij veel stu­ denten", zegt hij. "Daar zouden wij graag een graantje van willen mee­ pikken. Misschien levert de studie van Adstrat materiaal op waarmee we iets kunnen doen. De universiteit als geheel komt duidelijk aan bod in het onderzoek. Wij hebben de neiging om op voorlichtingsdagen veel te ver­ tellen over de kwaliteit van ons on­ derzoek. Maar misschien vinden stu­ denten studeren in de binnenstad be­ langrijker. Ik denk wel eens dat de Universiteit van Amsterdam met zijn vele panden in de binnenstad iets voor heeft op ons grijze gebouw in Buitenveldert."

Zesde klas In de komende maanden houdt Ad­ strat een enquête onder leerlingen uit de zesde klas van het VWO om iets aan de weet te komen over hun voor­ keuren en prioriteiten als het gaat om de keuze van een studie aan een uni­ versiteit. De faculteit Biologie heeft hierover al een beetje inzicht, doordat ze jaarlijks aan alle eerstejaars vraagt hoe ze kermis hebben gemaakt met de VU. "Vaak door kennissen die ze op de VU hebben of via mensen die er iets over weten", zegt mr. J.G. van der Zee, secretaris­beheerder van Biologie. "Daarnaast zijn het beeld van de faculteit en de universiteit be­ langrijk, evenals de begeleiding en de sfeer. Wij brengen de informele sfeer van de faculteit altijd naar voren in onze voorlichting." Van der Zee benadrukt echter dat het recente succes van de faculteit ook te maken heeft met andere factoren. De maatschappelijke interesse voor mi­ lieu en biotechnologie speelt de stu­ die in de kaart. Nieuwe studierichtin­ gen, zoals de in samenwerking met Aardwetenschappen ontwikkelde stu­ die milieuwetenschappen, moeten zorgen dat de faculteit bij de tijd blijft. "Je moet appelleren aan facetten uit je opleiding die aansluiten bij wat er in de maatschappij leeft", meent Van der Zee. Deze redenering wordt door alle bè­ tafaculteiten aangehangen. Milieu­ kunde als studierichting heeft als een

paddestoel in het hele Wis­ en Na­ tuurkundegebouw sporen geschoten. Ook Scheikunde en Natuur­ en Ster­ renkunde hebben een studie voor het milieu in de aanbieding. De faculteit Wiskunde en Informatica zoekt het in een andere richting: een studie Bedrijfswiskunde en ­informatica. De bètafaculteiten verleggen uit pragmatische overwegingen hun aandacht van fundamenteel naar toe­ gepast onderzoek. Ze schrijven hun revival voor een deel toe aan deze strategische switch. "Het heeft veel te maken met het beroepsperspectief van studenten", oordeelt professor Boeker. "Studenten kijken daar te­ genwoordig anders tegenaan dan vroeger. Als je wilt studeren, kies dan een studie waarmee je in de toekomst een baan in het bedrijfsleven kan ver­ wachten. Ze denken dat vooral te kunnen vinden bij een technische universiteit. Die trekken veel studen­ ten die natuurwetenschappen stude­ ren. Bij de andere universiteiten blijft dat aantal ongeveer gelijk. Dat bete­ kent dat wij een extra onderwijsaan­ bod moeten scheppen." Maar het bijstellen van het studieaan­ bod is nog iets anders dan het doel­ matig bewerken van middelbare scholieren. "We schieten veel, maar we weten niet welke pijlen doel tref­ fen", zegt een aardwetenschapper. "Als je hier eenmaal zit, ben je geluk­ kig", zegt professor Boeker. "Dat is de boodschap die we moeten over­ brengen. Tot nu toe hebben we op onze intuïtie vertrouwd. Maar we willen toch echt weten wat er aan de hand is. Misschien blijkt dan wel dat we ons al die schoolbezoeken voort­ aan kunnen besparen."

Advertentie

MljQsmartT^save\

si

money

mM Mariapisats 3a Utrecht tel (030) 341316

St Antonresfareestraat 136/T3S Amsterdam teM020) 24 73 00

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen