Ad Valvas 1990-1991 - pagina 477

AD VALVAS 2 MEI 1991

I PAGINA 3

Studie in buitenland nog niet erg in trek

Lid voor twintig glazen bier

Studeren in het buitenland blijft voorlopig nog ver achter bij het streefgetal van tien procent. Slechts twee en half procent maakt nu gebruik van die moge­ lijkheid. In 1990 kende het NUF­ FIC in het kader van het stimule­ ren van de internationalisering 3400 beurzen toe; 2800 studenten reisden met beurzen van andere organisaties naar het buitenland.

Oosteuropese studenten zoeken aansluiting bij een westerse organisatie de studenten ter plaatse enthou­ Studenten uit heel Euro­ om siast te maken voor de AEGEE. De pa verzamelden zich de missies slaagden en zo ontstonden in enkele maanden tijd vele AEGEE­ne­ afgelopen week in Am­ derzettingen binnen het voormalige Oostblok. sterdam voor de jaar­ lijkse bijeenkomst van Wisselkoersen De stichting van de Oosteuropese de Association des AEGEE stuitte wel op bepaalde pro­ Etats Generaux des Etu- blemen. De hoogte van het lidmaat­ diants de l'Europe (AE­ schapsgeld van AEGEE is voor veel Oosteuropese studenten aan de hoge GEE). Voor het eerst kant. De bijdrage wordt in Ecu's vast­ en door de ongunstige wissel­ was ook het voormalige gesteld koersen viel de standaard contributie Oostblok verteg enwoor­ in sommige Oosteuropese landen wel erg hoog uit. Op de bijeenkomst van digd. de Agora, zeg maar de ledenraad van

Erno Eskens Geld om naar Amsterdam te komen hadden de delegaties uit Yoegoslavie, Polen, Roemenie, Hongarije, Tsje­ choslawakije en Bulgarije niet. Maar met giften van de westerse AEGEE­ leden konden zij toch in Amsterdam deelnemen. Vorige week stond een driedaags congres over energie op het programma, waarvan de laatste dag afgelopen vrijdag op de VU werd gehouden. Maar het onmiskenbare hoogtepunt van de AEGEE­bijeen­ komst was de inauguratie van de Oost­Europeanen. In theater de Rode Hoed werden ze afgelopen zon­ dag met veel applaus tot officieel lid van de AEGEE verklaard. De AEGEE is momenteel een van de snelst groeiende studentenorganisa­ ties van de wereld. Sinds de oprich­ ting in 1985 in Parijs is de organisatie gegroeid tot meer dan 14.000 leden verspreid over heel Europa. De non­ politieke organisatie wil in eerste plaats de contacten tussen de Euro­ pese studenten bevorderen. Daartoe organiseren de plaatselijke vestigin­ gen van de AEGEE congressen, taal­ cussen, summeruniversities en na­ tuuurlijk de nodige borrels. Tot nu toe waren dergelijke activitei­ ten echter beperkt tot West­Europa. Door de deconfiture van het wereld­ communisme werd het mogelijk ook Oost­Europese studenten bij de orga­ nisatie te betrekken. West­Europese AEGEE­delegaties trokken daarom naar de Oost­Europese universiteiten

de AEGEE, werd afgelopen zondag voorgesteld de hoogte van het lid­ maatschap voor Oost­Europeanen voorlopig vast te stellen op de lokale geldwaarde van twintig glazen bier. Voor Teodor Dimitrov Milev, afge­ vaardigde uit de Bulgaarse hoofdstad Sofia, was deze maatregel niet echt nodig. De contributie is voor de Bul­ garen niet het probleem. Iedere Bul­ gaarse student kan het AEGEE­lid­ maatschap betalen, weet hij, maar niemand weet het lidmaatschap in­ houd te geven. Er is geen geld om de internationale contacten te onder­ houden, en daar gaat het bij de AE­ GEE nu juist om. "Het geld is een groot probleem. Het is al een wonder dat wij hier nu zijn en dat we hier geld voor hebben gekregen. Zonder de hulp van de westerse AEGEE zou­ den wij niet nu nog in Sofia zitten." En enigszins zuur voegt hij eraan toe: "Vroeger zaten we door de politieke omstandigheden gevangen in ons ei­ gen land, nu door de economie. Het resultaat is hetzelfde."

Jonge mensen Terwijl de voltallige AEGEE­vergade­ ring discussieert over de manier waarop toekomstige leiders gekozen moeten worden, legt de Bulgaarse af­ gevaardigde uit waarom hij lid is ge­ worden. "Mensen in West­Europa weten nog niet veel van de Oosteuro­ peanen. Ze zijn nog steeds verbaasd als ze zien dat wij voor een groot deel hetzelfde leven leiden als de studen­ ten in het Westen. Jonge mensen, studenten vooral, zijn natuurlijk over­

Weet je nog wel oudje Hans Keman Deze weken vinden de universi­ taire verkiezingen plaats. Nieuw is dat onderhand niet meer, maar nieuws is het ook nog nauwelijks te noemen. Het lijkt er sterk op dat dit één van die verworvenheden is ­ zodra eenmaal verkregen ­ waarvan slechts tijdelijk gebruik gemaakt wordt. Want, wist u dat deze verkie­ zingen plaatsvinden? Weet u ook wie er kandidaat staan en waarvóór ze staan? En, stel dat u dat allemaal weet (gefeliciteerd trouwens, u behoort tot de ware democraten), gaat u dan ook stemmen? Voor zover mijn kennis strekt is die kans gering. En daarmee is ook de kans klein dat verkiezingen als deze gekwalifl­ ceerd kunnen worden als 'democra­ tisch'. Ze zijn meer en meer een rite de passage geworden, een geïnstitu­ tionaliseerd ritueel, behorend tot de folklore van een eigentijdse univer­ siteit. Echt lang is het nog niet geleden, dat u helemaal niet over dit voor­ recht beschikte. Pas in de loop van de jaren zeventig is de democratie aan de Nederlandse universiteiten

vormgegeven. Vervolgens is daar­ van nog heel wat afgeknabbeld. Van de oorspronkelijke eisen 'one man, one vote' en 'proportionele repre­ sentatie' is weinig overgebleven; de­ mocratie is aan de universiteiten een meritocratische vertegenwoor­ diging geworden. En meritocratie staat hier dan eigenlijk voor afhan­ kelijk van universitaire rang en stand, alsmede van al of niet be­ schikken over een vast dienstver­ band. En zelfs dit vertegenwoordi­ gende systeem, dat zo beveiligd is tegen ongewenste stemverhoudin­ gen, wordt nog vaak als bedreigend gezien. Vooral in de beginfase was het wennen voor de 'staf, ook aan de VU. Zo herinner ik mij levendig, dat de subfaculteitsraad politicologie eenvoudig weg buiten werking werd gezet toen de besluitvorming uit de hand dreigde te lopen, lees: er een 'verkeerde' uitkomst dreigde. Midden jaren zeventig ontstond er ook nog een felle discussie of aan­ hangers/leden van de toenmalige C P \ wel kandidaat konden staan voor raden aan de VU. Aan de Universiteit van Amster­ dam weigerden sommige hooglera­

Binnen het wetenschappelijk on­ derwijs hebben vorig jaar zo'n 1060 studenten, ruim duizend aio's en oio's en 320 senior­ stafleden een beurs gekregen in het kader van de Stimule­ ring Internationalisering (STIR). Dat blijkt uit de evaluatie van drie jaar STIR die deze week aan minister Rit­ zen is aangeboden. Per jaar is er zo'n acht miljoen gulden verdeeld. Minister Ritzen wil in I99I tien miljoen beschikbaar stel­ len. Verreweg het meeste STIR­geld wordt door het NUFFIC verdeeld. Deze organisatie voor internationale samenwerking op hoger onderwijsge­ bied geeft subsidies aan studenten voor studie of stage in het buitenland, aan stafleden en aan centrale dien­ sten. De voorkeur gaat uit naar de Ver­ enigde Staten (een derde) en Europa (een kwart). De meest enthousiaste reizigers komen uit de faculteiten let­ teren, recht en economie. (Margriet van Lith)

Brinkman in adviescommissie 'charters' AEGEE-leden bijeen in theater de Rode Hoed al hetzelfde. Dat wil ik in de AEGEE laten zien" Is er dan geen enkel verschil tussen het studentenleven in Oost en West? "Wel," peinst Teodor eventjes, "wij moeten twee keer zo slim zijn als jul­ lie, want wij zijn twee keer zo arm. We hebben bijvoorbeeld haast geen boeken. Ik ben een informatica­stu­ dent en in mijn studie worden boe­ ken gebruikt die gemiddeld zo'n acht jaar oud zijn. Daardoor liggen wij steeds achter." Het gebrek aan boeken blijkt zich in alle disciplines voor te doen. Vooral de 'nieuwe vakken' hebben het moei­ lijk. "Politicologie en economie heb­ ren de democratische besluitvor­ ming van raden als legitiem te er­ kennen. De affaire rond de politico­ loog Daudt is hier het meest spraak­ makende voorbeeld van geweest. Kortom, de invoering van de demo­ cratie aan de universiteiten was een ware strijd, waarbij de democratise­ ring van de werk­ en studieplek centraal stond. Dit lijkt allemaal tot een ver ver­ leden te behoren: twintig jaar demo­ cratisering en de daarmee samen­ hangende besluitvorming zijn, mede onder invloed van de 'no non­ sense' geest én het feit dat de voor­ vechters van toen, ikzelf incluis, een andere plaats in de meritocratie hebben ingenomen, nu een pacifi­ catie­democratie geworden. Ik raad u daarom aan, neem contact op met de kandidaten voor u uw steun uit­ brengt en bindt hen aan uw man­ daat: dat ze daar namens ü zitten en niet voor zichzelf. En vraag hen vooral of ze bedacht hebben hoe ze uw belangen denken te representeren. Immers, democra­ tie is de kunst om deelbelangen in de besluitvorming tot uiting te brengen, en niet alleen om het alge­ meen belang via rites de passage te legitimeren.

Prof. H. Keman is hoogleraar politicologie aan de VU

Foto Luuk Gosewehr

ben de meeste problemen. Die vak­ ken moeten van de grond af opnieuw opgebouwd worden." Terwijl Teodor pleit voor de opbouw van een nieuw boekenbestand, acht hij een vernieuwing van het docen­ tenbestand niet nodig. "Met het weg­ sturen van docenten die onder het voormalige regime werkten schiet je niets op. De docenten hebben het ook niet leuk gevonden dat ze vroe­ ger lezingen moesten houden die ze zelf ook niet goed vonden. Dus ze zijn blij dat het regime is gevallen. Moet je die mensen dan wegsturen?"

Stalin Uit de politieke geschiedenis van zijn land heeft het Bulgaars AEGEE­lid wel zijn conclusies getrokken. Invloe­ den van buitenaf, of ze nu van Stalin of de AEGEE komen, moeten met een wakend oog bekeken worden. "Bij het oprichten van de AEGEE in Sofia moeten we voorzichtig zijn. De afgelopen vijfenveertig jaar hebben wij alles van boven en buitenaf opge­ legd gekregen. Diezelfde fout moe­ ten we nu niet wéér maken. We mo­ gen niet opnieuw afhankelijk wor­ den. Ik ben ook bang voor overspan­ nen verwachtingen wat de AEGEE betreft. Toen vorig jaar in Bulgarije het systeem veranderde, was het en­ thousiasme ook groot, nu is de geest­ drift al weer een stuk kleiner. Daar­ om houd ik niet van overspannen verwachtingen. Onze AEGEE­vereni­ gmg zal daarom klein en bescheiden beginnen." Hoewel hij de zaak scherp in de ga­ ten houdt, staat Teodor in beginsel positief tegenover de AEGEE. Al was het alleen maar omdat de bijeenkom­ sten van de AEGEE een mooie gele­ genheid bieden om boeken te verza­ melen. "En met een beetje mazzel kom je nog eens een journalist tegen die je de kans geeft een oproep te doen", grapt de Bulgaar. "Stuur ons jullie boeken. We hebben ze nodig. Ik zal mijn adres opgeven. Dat is: Bul­ garia Sofia 1408, Strelbiste, ui. Geor­ gi Avramov, Bi 96 ap 61, Teodor Di­ mitrov Milev."

Een commissie onder voorzitter­ schap van prof. dr. A. van der Zwan gaat minister Ritzen advise­ ren over zogenaamde 'charters'. Dit zijn voorbeelden voor een nieuw universitair bestuur en de medezeggenschap. Ook drs. H.J. Brinkman, voorzitter van het Col­ lege van Bestuur van de VU, maakt deel uit van de commissie. Het idee voor een 'charter' is ont­ staan tijdens de twee, door Van der Zwan voorgezeten, conferenties over de bestuurlijke organisatie in het ho­ ger onderwijs, vorig najaar. Daar kwam de wens naar voren de univer­ siteiten meer ruimte te geven om hun eigen bestuursstructuur vorm te ge­ ven. Brinkman was een van de inlei­ ders op de tweede conferentie. De adviescommissie moet nu bekij­ ken welke mogelijkheden zo'n charter biedt en welke grenzen er aan zijn. Zo zullen tenminste twee voorbeeld­ charters ontworpen worden, zodat de universiteiten enig houvast hebben bij het eventueel veranderen van hun eigen bestuursstructuur. Alhoewel de drie commissieleden in principe zelfstandig werken, wil minister Ritzen wel duidelijk greep houden op de werkzaamheden, zo blijkt uit de instellingsbeschikking. De bewindsman kan de commissie richtlijnen geven over de invulling van de voorbeeld­charters. Naast Van der Zwan, bijzonder hoogleraar in Rotterdam en presi­ dent­directeur van Word Software Group b.v., en Brinkman is mr. drs. M.A.K. Snijders, president­directeur van het Algemeen Burgerlijk Pen­ sioenfonds, lid van de commissie. (MvL/TdG) m

\

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen