Ad Valvas 1991-1992 - pagina 448

ADVALVAS 26 MAART 1992

PAGINA 16

Emancipatie van de filosofie Selma Schepel Het is niet gemakkelijk om elke keer zó te schrijven dat het ingezonden brieven opwekt. Deze keer lukt 't me dus niet, wat jammer is voor Ad Val­ vas want een pagina lezerspost levert een besparing op van enige honder­ den guldens, die anders als honoraria naar de broodschrijvers moeten. De vu is de enige universiteit die stu­ denten van welke richting dan ook tot (enige) wijsgerige vorming verplicht. Een aantal betrokken docenten heeft gezamelijk een proeve van hun kun­ nen op dit gebied gebaard: een boekje waarin helder en leesbaar voor de be­ langstellende leek, leven en werk van Grote Filosofen worden geschetst. Van de tien auteurs is er slechts éen niet aan de vu verbonden. Het boekje zal dus voor vu­gelieerden een hoog nihil obstat­gehalte hebben. Grote Filosofen kan met enige uitbreiding ­ de keuze

De stuurman kermt al slingerend: 'En in, en uit, en in, en kom op!'

van onderwerpen is wat eclectisch ­ in de toekomst misschien de diverse syl­ labi gaan vervangen. Vanaf Plato tot heden zijn er negen grootheden uitgepikt. Filosofen blij­ ken net als alle andere mensen, kinde­ ren van hun tijd. Altijd borduren ze voort op de ideeén van hun voorgan­ gers of zijn ermee in discussie. Meest­ al staan de nieuwe denkvondsten haaks op de vorige. Het lijkt een toren van evenwichtskunstenaars, met aan de basis een paar potige Grieken. Met elke generatie klimt er weer een nieu­ we acrobaat omhoog, steunend op en zich afzettend tegen het verleden, om op de schouders van zijn laatste voor­ ganger te gaan staan en een nieuwe waarheid te verkondigen. De mooiste zin vind ik van Thomas van Aquino, die christelijk geloof en het van oor­ sprong heidense vertrouwen in de ratio met elkaar verbonden heeft: 'door het geloof wordt het verstand volmaakt'. Een puzzel zonder einde voor wie de waarheid hiervan zou wil­ len inzien, maar niet gelovig is. Met elke nieuwe stroming lijkt het ge­ heim van het bestaan eindelijk defini­ tief onder woorden gebracht te zijn. Toch gaat het om steeds veranderen­ de waarheden. Elk artikel toont het gelijk van de eigen tijd en de eigen omstandigheden. Vermoedelijk daar­ om voel ik me het meest aangetrok­ ken om dieper kennis te nemen van Emmanuel Levinas, die ­ lest best ­ geïntroduceerd wordt door de enige vrouw in dit gezelschap: A. Brugge­ mann­Kruijff. Wanneer ik me vroeger probeerde te verdiepen in een of andere 'Grote Fi­ losoof verging me de lust weer snel als ik las welke absurde, soms echt vieze ideeën de man over vrouwen preekte. Wat onder oude filosofen eerder regel dan uitzondering is. Dan raakte ik een beetje in de knoop: wat moest ik als vrouw met de overige ge­ dachten van zo'n kerel? Hoe kan ie­ mand een briljant denker heten als z'n visie op de helft van de mensheid zich niet verheft boven zijn eigen fins­ traties, zijn persoonlijke seksuele ge­ aardheid of de tijdelijke moraal? Grote filosofen waren zelden gezellige echtgenoten en/of huisvaders. De oude Grieken propageerden de heren­ liefde, en wanneer bij latere filosofen de liefde al op een aardige manier ter sprake komt, is dat iets tussen God (= man) en mens (= man). Dus ook weer iets van mannen onder elkaar. Voor Levinas is de lichamelijke lief­ deservaring tussen man en vrouw, of ruimer: tussen twee verschillende menselijke wezens, essentieel voor de filosofische ontwikkeling. De erotiek als weg die de mens aflegt naar de verwerkelijking en vermenigvuldiging van goedheid in de op zich zinloze ge­ schiedenis. Is dit de emancipatie van de filosofie?

Foto Bram de Hollander

'Wat is het ploeteren. Kijk eens hoe onze dames hier over de finish komen' Mark Plakker Onder een grauw wolkendek ligt de Amstel er dreigend bij. De rivier bruist wild door de harde wind. Hoog in de lucht zoekt een DC­10 wankel zijn weg naar Schiphol. Af en toe maakt het vliegtuig als gevolg van een windvlaag een zwiep. Ter hoogte van de uitspan­ ning 't Kalfje aan de Kalfjeslaan wijst niets er op dat hier straks de eerste roeiklassieker van het seizoen 1992 staat te beginnen. Uit de richting van Amsterdam komt een kano met een hoge rand wat onge­ coördineerd tegen de stroom opgekr­ open. Op de Oude Kerkerdijk, de weg aan de overkant van de rivier, fietst een grijze vrouw met een megafoon voor haar mond. "Innnnn en uittttt" schalt haar blikken stem over het water. De kinderen in het bootje proberen zo goed en zo kwaad als het gaat de spa­ nen op het door de vrouw gewenste moment door het water te trekken. Als het viertal ploeteraars is verdwenen, doemt in de verte, over de volle breedte van de Amstel, een invasie van zo'n honderd ranke bootjes op. Gelijkmatig laat elk schip de acht roeispanen tege­ lijk in het water ploffen. Dichterbij wordt zichtbaar hoe de harde wind het opspattende water rond de bladen van de roeispanen vernevelt. Onder aanspo­ ring van hun stuurman maken de hon­ derden roeiers de spieren los voor de vierkamp. Al twintig jaar achtereen organiseert de Amsterdamse studenten roeivereniging Nereus de Hemeken roeivierkamp. Twee dagen lang moeten roeiers in boten van verschillende lengte en be­ manningssamenstelling achtereenvol­

gens 2500, 250, 750 en 5000 meter over de Amstel varen. Vanaf de kant begeleidt een horde fiet­ sers de watersporters. Take­a­bike doet dit weekend goede zaken, want veel supporters van buiten de stad hebben bij deze firma een fiets gehuurd. Een fiets met een boodschappenmandje en de strenge boodschap van de verhuur­ der aan de heren en dames studenten dat hij bij beschadiging van de fiets de borg beslist niet terug zal betalen. Be­ pakt met rugzakken en dozen met drank en voedsel op de bagagedrager zwoegen de supporters in het zelfde tempo als de roeiers voort langs de Am­ stel. Plotseling valt de duisternis over de Amstel. In luttele minuten zwelt de wind enorm aan en stuwt met grote kracht zwarte wolken over de Amstel­ veense polder in de richting van het water. De wind staat dwars op de ri­ vier. De achttien meter lange boten met nauwelijks diepgang of gevsdcht vormen een gemakkelijke prooi. Uit de zwarte wolken stort de regen neer. In harde vlagen scheert een dik waterscherm over de roeiers. Door de bui heen zijn slechts vage contouren te zien. De meeste roeiers proberen vaart in hun boot te houden om niet stuurloos aan wind en regen overgeleverd te worden. Sommigen laten hun tere wedstrijdboot van rond de veertigduizend gulden de lage wal inblazen. De riemen liggen in de zompige berm van de Oude Kerker­ dijk. "Vaart houden!" gilt een stuurman, ter­ wijl de acht bemanningsleden hun ge­ zicht uit de striemende regen proberen te houden. "M eer stuurboord!" schreeuwt een collega tegen zijn men­

sen. Het kost de roeiers enige moeite om het achttien meter lange gevaarte 180 graden te draaien zonder daarbij een andere boten te raken. De regen neemt af. Langzamerhand zoeken de meeste boten de startlijn op. Fnuikend voor de warming-up dit weer. Nat en afgekoeld gaan de roeiers op volgorde liggen voor de start van het eerste onderdeel van de vierkamp: de 2500 meter roeien van 'de acht met stuurman'. Om de vijftien seconden vertrekken er twee boten tegelijk rich­ ting Amsterdam. Als de eerste roeiers vertrekken, stijgt aan de oevers van de Amstel een gejoel op. Fietsers brullen in hun koperen scheepstoeters. Het grieks is niet van de lucht: "Aegir! Aegir!" of "Ga door Theta!". Maar ook in de boten wordt gegild. De stuurman van sommige boten heeft bij wijze van geluidversterker een omge­ keerde muilkorf omgebonden. "Go, go, go. God damit!" stuurt een Engelse stuurman de acht vrouwen van zijn boot door het miezerige weer. Als trou­ we galei­slaven ploegen ze door de Am­ stel. Door de sterke tegenwind op sommige delen van het parcours lijkt het alsof de boot na elke haal stil valt, om met de volgende ferme haal weer een stuk vooruit te kruipen. De stuurman ach­ terop zwiept in deze abrupte beweging van voor naar achteren en kermt al slin­ gerend: "En in, en uit, en in, en kom op!" Een van de ploegen van organisator Nereus wordt door een vrouw vanuit een witte Peugeot 205 toegeschreeuwd. Terwdjl de jongens in de regen hun krachten geven, klinkt vanuit het au­

tootje hoog en schril: "Oe loeloeloeloe­ loeloe", waarbij ze haar tong in de mondholte snel heen en weer beweegt. Het geluid dat arabische vrouwen maken als ze iets vieren. "Hup Ne­ reus," voegt ze er voor de duidelijkheid aan toe. Het oe, loeloe, blijkt een onder roeisupporters zeer gangbare strijd­ kreet. Ook op de steiger van Sk011, de roeivereniging van de UvA, in de bocht bij de Omval, stijgt een indringend en langdurig oe loeloeloeloe op, als de roei­ ers voorbij komen. In het gejoel van de fietsende suppor­ ters op de Amsteldijk, wordt menig oe loeloeloe gesmoord in een gepijnigd aim. Het wegdek van de Amsteldijk is, door de ongelijke klinkers en boomwortels onder het wegdek, een aanslag op het gestel. Een enkele supporter zoekt ge­ hurkt de losgetrilde onderdelen van zijn fiets. Bij de finish voor het clubhuis van Ne­ reus pal achter de Berlagebrug staan enkele honderden toeschouwers te wachten op de binnenkomst van de roeiers. Semi­professioneel kletst de speaker van Nereus de wedstrijd aan el­ kaar. Objectiviteit streeft hij in zijn ver­ slaggeving niet na. Als de dames van Nereus voor zijn ogen met een scheeps­ lengte (18 meter!) verschil worden ge­ klopt door de vrouwen van de Haar­ lemse vereniging Het Spaame bhjven de overwinnaars onvermeld in zijn fi­ nish­verslag, maar de Nereus dames niet: "Wat is het ploeteren. Kijk eens hoe goed verdedigend onze dames hier over de finish­lijn komen." De suppor­ ters van Nereus delen deze analyse. En met een welgemeend oe loeloeloeloe wordt de dames­acht met stuurvrouw verwelkomd in de thuishaven.

door Aad Meijer

JOOL HUL

Grote Rlosofen in aktueel perspectief, uitg Kok Agora, ISBN 90 391 0015 2 A.

ZHitZl

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen