Ad Valvas 1991-1992 - pagina 523

AD VALVAS 7 MEI 1992

PAGINA 9

Gesprekspracticum is vooral heel 'relaxed' 'Heeft er al iemand behoefte aan nicotine?' "P9*S'

\C Bij veel studierichtingen krijgen studenten de gelegenheid aan de praktijk te 'snuffelen'. Dit artikel is de tweede in een serie ov er v er­ schillende practica binnen de Vrije Universiteit: studenten psycholo­ gie en pedagogiek en hun Ge­ sprekspracticum. Het eerste arti­ kel verscheen vorige week en ging over het snij­practicum v an de medicijnenstudenten.

Arjan Spit

Het gros van de psychologen en pedag­ ogen moet zijn brood verdienen met het voeren van gesprekken. Vandaar dat de studenten van deze studierich­ tingen in hun tweede jaar in het Ge­ sprekspracticum kennismaken met di­ verse professionele gespreksvormen. Zo zijn daar het counseling­gesprek, het functioneringsgesprek, en het slecht­ nieuwsgesprek. Vanochtend is het ad­ vies­gesprek aan de beurt: hoe vertel je bijvoorbeeld als organisatie­adviseur wat je plaimen zijn? Volgens de theorie draait het daarbij om acceptatie. Debby Kamphuis, zelf vierde jaars klinische psychologie, die dit practicum in het kader van een stage geeft, heeft er zelfs een mooie formule voor: Effect = Kwa­ liteit X Acceptatie. Veel theorie komt er overigens niet aan de orde: "anders wordt het allemaal wel erg slaapverwek­ kend". Het is derhalve al vlug tijd voor een kop kofBe. Kamphuis bekent in de pauze dat ze het geven van droge hoor­ colleges niet zo ziet zitten. Er moet snel weer wat actie komen, waarvoor audio­ visuele middelen te hulp worden geroe­ pen.

Kriüek o p de video, die aan de kledij van de spelers te zien al zo'n vijftien jaar mee­ gaat, wordt eerst getoond hoe het niet moet. De adviseur brengt zijn plan om het voorraadbeheer te automatiseren, te v e r v o l g

van

p a g i n a

7

wel goede termen zijn om bewegingen te typeren. Vaak zie je binnen één groe­ pering mensen die óf het verschil bena­ drukken óf juist gelijkheid nastreven. Als voorbeeld noemde zij de actuele discussie over de vraag of Soedanese meisjes in Nederland besneden mogen worden. S ommige S oedanese vrouwen zijn daar voor, omdat het onderdeel uitmaakt van de eigen cultuur, andere Soedanese vrouwen zijn daar juist weer tegen omdat vrouwenbesnijdenis on­ derdrukkend en uit de tijd is. Volgens Verwey­Jonkers moet dan ook vooral gekeken worden naar de domi­ nante cultuur waar een emancipatiebe­ weging zich tegen afzet of juist onder­ deel van vidl uitmaken. S ommige immi­ granten willen graag integreren en zien de westerse cultuur als iets positiefs en nastrevenswaardigs, anderen daarente­ gen hechten meer belang aan hun eigen afkomst en benadrukken de verschillen. Maar zo eenvoudig laten dilemma's zich niet oplossen. Homo­socioloog Hekma: "Wat is die dominante cultuur in Nederland dan wel? De samenleving is allang een samenraapsel van allerlei verschillende groeperingen. Twintig jaar geleden was Nederland heel anders dan nu en over twintig jaar is het weer anders." Daar was natuurlijk ook niet iedereen het mee eens. Migrantenon­

stellig naar voren, waardoor de drie ver­ tegenwoordigers van het bedrijf alleen maar kritiek uiten en geen spaander heel laten van zijn mooie ideeën: "Ik zie die mannen in het magazijn nog niet met hun dikke vingers op het toetsen­ bord typen." De adviseur gaat als reac­ tie hierop flink in de verdedigng en zo ontstaat het zogeheten Ja, maar-gesprek, misschien beter te typeren als het nee, nee, en nog eens nee-gesprek. Het advies­ gesprek is mislukt en de alwetende pre­ sentatrice legt ons nu uit dat er bij zo'n gesprek sprake is "van polarisering, ver­ hoogde afSniteit en projectie". Dat laatste wordt getypeerd als "hij is zwart, ik ben wit." We mogen hopen dat dat in een modernere versie wat anders omschreven wordt.

Dankbaar Hoe moet het dan wel? De oplossing ligt in het twee­kolommengesprek. De adviseur nodigt zijn cliënten eerst uit alle nadelen die ze zien te noemen en schrijft die op. Uit^dankbaarheid voor de ruimte die de cliënten voor deze kri­ tiek hebben gekregen, zullen ze vervol­ gens ook met voordelen naar voren komen. Die worden dan in de kolom naast de nadelen opgeschreven, van­­ daar de naam. Natuurlijk loopt het ge­ sprek op de video nu fantastisch. De critici zien na enige tijd toch wel voor­ delen in het voorstel en mogelijkheden om de nadelen weg te werken. Toppunt van succes is wel dat de grootste mop­ perpot de adviseur bedankt en zegt dat hij het "al met al toch wel een aardig systeem vindt". Nu duidelijk is hoe mooi het allemaal kan lopen, moet er geoefend worden, en wel door het doen van een rollen­ spel. Maar eerst is de vraag: "Heeft er al iemand behoefte aan nicotine?" Het lijkt me volkomen terecht dat Mark op weg naar het koffie­punt spreekt van een "relaxed practicum." Bij de firma Blik wil de interne organi­ satie­adviseur, DuUemen, de centrale kantoorruimte vervangen door aparte kamers. De chef van de administratie, Flipse, is daar op tegen omdat zij vindt dat de sociale contacten daarmee verlo­ ren gaan. Het sick-building syndroom, waardoor het ziekteverzuim in de kan­ toortuin nogal hoog is, vindt zij maar een mode­verschijnsel. Twee. studenten moeten deze conflicterende rollen gaan uitspelen, het geheel zal op de video opgenomen worden. Niemand heeft er echt trek in. "Degenen die gisteren al zijn geweest hoeven zich iets minder verplicht te voelen zich als vrijwilliger aan te melden", moedigt Kamphuis aan. Part one, take one: Bemadette speelt adviseur DuUemen, Marjolein is Flipse. Bemadette is vast van plan haar voor­ stel door te drukken en vergeet daar­ door bijna de twee­kolommen toe te passen. Nog net op tijd vraagt ze of derzoeker Guus Extra: "Kenmerk van de Nederlandse identiteit is het ontken­ nen ervan" en zijn collega Carlo van Praag: "Iedereen praat over die multi­ culturele samenleving, maar in werke­ lijkheid bestaat die niet. De hang naar het eigene, het bijzondere, is vaak een romantische overdrijving. De nadruk op het opheffen van sociaal­economi­ sche achterstanden, belemmen wel het zicht op verschillen, die voortkomen uit de culturele en seksuele verscheiden­ heid van de samenleving."

Borrelpraat Daarmee zijn we terug bij Dorien Pes­ sers, want zo gaat het op een forum. Even een rondje langs alle leden en dan is de tijd alweer om. Tot een echte dis­ cussie kwam het ook deze keer weer niet. Borrelpraat op niveau, noemde de voorzitter het dan ook. "Vrouwelijke identiteit zegt me weinig," aldus Pes­ sers, "en ik weet niet wat specifieke vrouwelijke waarden zijn, behalve dan dat we ook een biologische identiteit hebben. Het enige waar we de afgelo­ pen decennia wel achter gekomen zijn, is dat er een overdonderende mannelij­ ke cultuur bestaat", is haar repliek. Zij vindt dat die vermeende vrouwelijke waarden wél ingezet mogen worden ter bestrijding van de tirannie van de man­ nencultuur. "Daar zijn alle middelen geoorloofd, net als in de liefde en de oorlog."

De video, een onmisbaar middei bij de gesprekstraining Flipse soms nadelen ziet. Als Flipse probeert het gesprek op andere punten dan de ruimte­indeling te brengen wordt dit door Dullemen direkt afge­ kapt: "Dat is nu niet aan de orde." Maar ook Hipse is niet van plan toe te geven: "Ik vind het allemaal maar mo­ dem gepraat." Het is een bekend ver­ schijnsel bij rollenspellen: de spelers houden enorm vast aan hun eigen rol, en willen zeker tegenover de toekijken­ de groep niet door de bocht gaan. Standvastigheid staat hoog aangeschre­ ven. Bemadette en Marjolein komen er ook niet echt uit. De zaak zal nog eens verder uitgezocht worden. "Nou, zo zijn we toch een heel stuk verder geko­ men ..."

Deuren De casus wordt nog eens gespeeld, dit keer met Merei in de rol van mevr. Dullemen. De nadelen die Flipse ziet worden nu snel genoemd. Als oplossing voor het verlies aan sociale contacten wordt voorgesteld de deuren dan maar uit de te bouwen kamers te laten: "Goede suggestie!" Helaas is Marjolein intussen zo in haar rol van Flipse ge­ groeid dat ze zich niet klein Iaat krijgen door Dullemen. En zo ontaardt de zaak toch in het zo gevreesde "ja, maar ge­ sprek". Omdat er toch een einde aan het gesprek gemaakt moet worden, doen beide panijen maar of ze wel te­

vreden zijn. Wanneer de band terugge­ keken moet worden blijkt de geluidsop­ name uit niet meer dan een dikke brom te bestaan. Het tweede rollenspel gaat over een firma die mensen aandelen in vakantie­ appartementen probeert aan te smeren. Tot nu toe hanteert het bedrijf daarbij doortrapte verkooptrucs. Adviseur Pee­ ters stelt daarentegen een wat vriende­ lijker benadering voor, die gevat is in maar liefst veertien concrete adviezen. Dat stuit op weerstand bij Vermeer, die alles bij het oude vdl laten.

Gezucht De studenten worden in groepjes ver­ deeld. In ons zaaltje wordt de rol van Vermeer gespeeld door Bemadette, met als tegenspeelster Anne­Marie. Bemad­ ette ziet nu helemaal niets in de veran­ deringen en Anne­Marie weet er eigen­ lijk ook geen raad mee. "Heeft u mis­ schien suggesties ter verbetering?" "Nou, nee eigenlijk niet." Als beide partijen een tijdlang veel gezucht en "eeh" gezegd hebben, wordt er noodge­ dwongen maar een punt achter gezet. "Nou, daar moeten we dan nog maar even over nadenken." Ook de andere groepen kost du rollen­ spel veel moeite: het blijkt te ingewik­ keld en ligt inhoudelijk ook wel erg ver af van de interesses van studenten psy­ chologie en pedagogiek. Gisteren, toen

Foto Peter Welters, AVC/VU

het slecht­nieuwsgesprek geoefend werd, was het allemaal veel leuker: "'Mevrouw, u bent ontslagen.' Dat is toch een stuk concreter!" Als ik een aantal studenten aan het einde van de ochtend vraag of ze er nu wat van opgestoken hebben klinkt er een twijfelend "Ach, ach, ach." Bemad­ ette vergoelijkt nog wat: "Ik heb niet veel geleerd maar het is toch geen ver­ loren ochtend, omdat je nu wel een veel beter beeld hebt van het verloop van een adviesgesprek." En Anne­Marie voegt er nog aan toe: "Het wordt vooral duidelijk dat het allemaal niet zo simpel is. Ik ga ook in mijn normale gesprek­ ken op veel meer dingen letten."

Plan voor financiering ontwerpersopleiding Rest universiteiten aangeslagen voor vijftien miljoen Frank St eenkamp De technische universiteiten heb­ ben van minister Ritzen een voorstel gekregen tot financiering van h u n ontwerpers­ opleidingen. Van de tachtig miljoen gulden die de TU's voor deze tweedefase­opleiding nodig denken te hebben, moet ruim de helft uit hun eigen budget komen. Ongeveer vijftien miljoen wordt weggehaald bij de algemene universiteiten. Ook van het bedrijfs­ leven wordt een 'passende bijdrage' verwacht. Met zijn voorstel komt minister Ritzen zijn belofte na om de financiering van de ontwerpersopleidingen vanaf vol­ gend jaar definitief te regelen. Dat daarbij deels een beroep wordt gedaan op de algemene universiteiten, had hij al laten doorschemeren. Maar voor het eerst zijn de bedragen nu preciezer uit­ gewerkt, iii liet kader van het nieuwe

'bekostigingsmodel' voor de imiversitei­ ten waarover vorige zomer een akkoord werd bereikt. Het sommetje werkt sim­ pel. Bij de overgang naar een eenvoudi­ ger financiering per januari 1993 blijft het budget van elke universiteit in prin­ cipe gelijk. Maar omdat het onderwijs­ deel wordt herberekend met lagere ta­ rieven, ontstaat een restcategorie. Deze 'verwevenheidscomponent' blijkt bij de TU's tweemaal zo groot als bij de alge­ mene universiteiten. Het verschil ­ in totaal ruim veertig miljoen gulden ­ moeten de TU's voortaan beschouwen als vergoeding voor de ontwerpersoplei­ ding. Een sigaar uit eigen doos, maar wel een beargumenteerde.

Afgeroomd

afgeroomd van het totale budget voor alle universiteiten. Het financierings­ model kost de algemene universiteiten dus ongeveer vijftien miljoen gulden. Tenslotte verwacht de minister zoals gezegd ook een passende 'bijdrage' van het bedrijfsleven. Als de bedrijven zo­ veel behoefte aan de ontwerpers heb­ ben als ze al jaren zeggen, dan mogen ze dat nu ook in daden omzetten. De vorm mogen ze zelf bepalen. Maar Rit­ zen roept de bedrijven wel op om de tot nu toe gewekte verwachtingen waar te maken. Gebeurt dat niet, dan zal de overheid dit opvatten als een signaal dat de behoefte aan ontwerpers toch niet zo groot is als gedacht. Ook de steun van het ministerie komt dan op losse schroeven te staan, zo laat de mi­ nister met enige dreiging weten.

Daarnaast wordt ongeveer twintig mil­ joen gulden vrijgemaakt om, net als bij vierjarige aio's, een premie uit te keren per afgeleverde ontwerper. Van die pre­ mies (bijna veertigduizend gulden) worden er jaarlijks maximaal vijfhon­ derd betaald. Het geld daarvoor wordt " f f * "

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen