Ad Valvas 1991-1992 - pagina 72

* PAGINA 2

AD VALVAS 19 SEPTEMBER 1991

Studies moeten 'studeerbaar' worden

De v u krijgt van het ministerie van O w een ton voor de ver­ sterking van de studie van de Se­ mitische talen. Verder zal de v u

Minister Ritzen wil scherpere regels voor de universiteiten Al jaren wordt er over ge­ sproken, maar nu gaat het er echt van komen. De uni­ versiteiten zullen verder aan de slag moeten om te zorgen dat studenten in vier jaar hun doctoraal kunnen halen. Een studie­ programma moet 'studeer­ baar' worden. Zoetermeer zet de universiteiten de duimschroeven aan. Frank Steenkamp Voor wie het nog niet wist: volgens mi­ nister Ritzen kan er in dit land sneller èn beter gestudeerd worden. De hoofdlijn­ akkoorden van vorig jaar verplichten ho­ gescholen en universiteiten om hieraan mee te werken. Maar de bewindsman houdt de vinger aan de pols. Studenten verdienen studeerbare en op hun capa­ citeiten toegesneden programma's, goede begeleiding èn inbreng in de kwa­ liteitszorg. Tegelijk wil Ritzen nog steeds aan­ scherping van het studie­advies. Het gaat goed met de vorig jaar gemaakte af­ spraken, zegt Ritzen in zijn dinsdag ver­

schenen Hoger Onderwijs­ en Onder­ zoeksplan (HOOP ). De universiteiten zijn druk bezig niet onderwijsverbetering. "Dat is echter geen reden om nu op de lauweren te rusten", is de ronkende for­ mulering waarmee hij een nieuwe dis­ cussieronde inluidt. Het initiatief ligt volgens de minister bij de instellingen, maar hij is wel zo vriendelijk om alvast een lijstje agendapunten af te leveren. De 'effectiviteit' van het onderwijs blijft het centrale thema. Studenten worden tot tempo aangezet, maar ook universiteiten en hogescholen moeten zich blijven inspannen. Zo kan betere aansluiting op het voortgezet onderwijs, vooral van HBO op Havo, volgens Ritzen de studie­uitval terugdringen. P rogram­ ma's kunnen studeerbaarder worden door spreiding van toetsen over het jaar, onderwijs in blokken, en didactische al­ ternatieven als probleemgestuurd on­ derwijs. Bovendien is er veel te verbeteren aan studieregistratie en ­begeleiding, even­ tueel in de vorm van 'leercontracten'. Al deze acties zijn mogelijk zonder nieuwe regels. Scherpere regels wil Ritzen wel voor de selectie en verwijzing in de propae­ deuse. De bewindsman had een nieuw wetsvoorstel over het 'bindend studie­ advies' klaar, maar moet van de Raad van State een deel van zijn huiswerk overdoen. Met de wet wil hij faculteiten verplichten tot een advies na het eerste jaar, en tegelijk het recht geven om on­

geschikte studenten de verdere toegang te ontzeggen. Het mooie is volgens het HOOP dat een student zo vroegtijdig naar een meer passende studie 'verwezen' kan worden. Dat er na een mislukte pro­ paedeuse een gat in je studiebeurs valt ­ in een reactie van de VSNU een "grove maatregel" genoemd ­ lijkt de schrijver van het HOOP even vergeten. _^ Overigens is Ritzen, als de instellingen dat willen, graag bereid tot meer maat­ regelen die een 'doelmatige inrichting' van het onderwijs kunnen bevorderen. Als suggesties noemt hij beloning van snelle studenten en: grotere zeggen­ schap van universiteitsbesturen over de inrichting van het onderwijs. In de hui­ dige wetgeving heeft het centrale be­ stuur immers formeel weinig te zeggen over zaken als spreiding van studielast, het aantal herkansingen of de studiebe­ geleiding. Als universiteiten of hogescholen op dit punt aanpassingen willen, wil de be­ windsman daar wel over denken.

Variabele leerwegen Een nieuw aspect van Ritzens plannen gaat over vergroting van 'didactische verscheidenheid' in het hoger onderwijs. Met de SER en de Adviesraad Hoger On­ derwijs vindt de bewindsman dat aan een grotere diversiteit in diploma's (onder andere kort HBO) geen behoefte is. Wel zou het hoger onderwijs, inspe­ lend op de heterogeniteit van de studen­ tenbevolking, meer variatie aan leerrou­

Troonrede in de Aula "1992 wordt een moeilijk jaar", sprak koningin Beatrix vanaf het te­ levisiescherm tot zo'n vierhonderd aanwezigen in de Aula van de vu. Zij waren dinsdag (Prinsjesdag) naar de lunchbijeenkomst van de geza­ menlijke vakbonden gekomen om te protesteren tegen de voorgenomen ingrepen in de ziektewet en de WAD. H. van den Berg, die de vergadering voorzat, noemde de samenwerking van de vakbonden AbvaKabo, CFO en CMHF "uniek". Volgens hem

toonde de saamhorigheid aan hoe afteurenswaardig de bonden de re­ geringsplannen vinden. De voorzitter van de onderne­ mingsraad van het vu­ ziekenhuis, B. van de Horst, deed een oproep aan de werkgevers ­ de besturen van universiteit en ziekenhuis ­ solidair te zijn met het personeel en ook hun protesten richting Den Haag te zen­ den. Deze oproep werd met een zwak applaus ondersteund. Niet door ge­

samen met de UVA, de KNAW en

tes moeten bieden. Aparte mogelijkhe­ den voor briljante studenten, bij de uni­ versiteiten meer deeltijdstudies en com­ binaties van leren en werken, en meer vrijstellingen voor wie tussentijds van HBO naar wo stroomt. Daarmee zou ook de behoefte aan doorstroming na een HBO­opleiding ­ wal straks door de stu­ diefinanciering erg moeilijk wordt ­ minder groot worden. Ook over de kwaliteitszorg in het hoger onderwijs wil de minister nog wat noten kraken. Hij vindt dat het systeem van visitaties goed draait ­ ook in het HBO is het nu begonnen ­ maar hij wil ook zeker weten dat niemand het visita­ tierapport niet in een la laten verdwij­ nen. 'Verder vn\ hij dat studenten meer bij de kwaliteitszorg worden betrokken. Opmerkelijk in dat verband is Ritzen's steun aan een onafhankelijke 'consu­ mentengids' waarvan in oktober het eer­ ste nummer verschijnt. De bewindsman wil daarmee kwaliteitsbewustzijn en keuzegedrag van studenten stimuleren. Ritzen wil over meer onderwerpen nieuwe afspraken. Hij wil praten over af­ stemming van nieuwe studierichtingen (het 'onderwijsakkoord') en over meer samenwerking tussen HBO en wo. Ook noemt hij internationalisering (taalcur­ sussen, huisvesting, diplomavergelij­ king) en personeelsbeleid. Bij het laatste gaat het ondermeer om beperking van ziekteverzuim en het aantal arbeidson­ geschikten. De animo van universiteiten en hoge­

D e dinsdag gepresenteerde onder­ wijsbegroting bevatte vrijwel geen verrassingen meer. De oorzaak: praktisch alle plannen waren al via de pers uitgelekt. Meer dan ooit bleek het onderwijsministerie dit jaar zo lek als een mandje. Het WD­Kamerlid Jan Franssen somde de reeks uitgelekte beleidsvoornemens twee weken geleden op in Kamervragen aan minister Ritzen: de beperking van de studiefinanciering wanneer de student in de propaedeuse vertraging oploopt; het staken van de subsidie aan Nijenro­ de en Schoevers; de verhoging van de lesgelden voor boven­16­jarigen; de aanpassingen in de wachtgeldregelin­ gen. Kon de minister zich voorstellen, vroeg de Franssen zich af, dat zijn de­ partement het imago krijgt "zo lek als een mandje te zijn?" Gevraagd om een toelichting op zijn vragen suggereert Franssen een duidelijk verband tussen de vele lekken en een groeiende onvrede op het ministerie van O en W. "De sfeer schijnt daar om te

snijden te zijn, daar heeft het waar­ schijnlijk mee te maken", aldus de vvD'er. Inmiddels is het lijstje met voor­ tijdig bekend geworden beleidsvoorne­ mens alleen maar langer geworden. Zo lekte ruim voor P rinsjesdag uit dat stu­ denten in sommige technische vakken er een half jaar studiefinanciering bij zou­ den krijgen. Vlak voor Prinsjesdag kwam het bericht dat Ritzen nieuwe fusies in het HBO overweegt. En ook het evalu­ atierapport van de studiefinancierings­ wet lekte uit, ruim drie weken voordat Ritzen het op 1 oktober aan de Kamer aan zou bieden. Volgens ingewijden heeft inmiddels de paniek toegeslagen bij het ministerie. De Landelijke Studentenvakbond LSvb on­ dervond dat ook. Op de dag dat Het Pa­ rool berichtte over de evaluatie van de WSF, ontving de bond een bozig tele­ foontje uit Zoetermeer. Het ministerie vermoedde dat het lek bij de bond zat. "Het waren vijf moeilijke minuten", zegt voorzitter René Danen. "Blijkbaar wil­ den ze ons even uitproberen, door gelijk het vermanende vingertje te heffen. Volstrekt ten onrechte, in dit geval." De LSVb had het betreffende stuk wel op zijn kantoortje in Uprecht, evenals de on­ denvijsbegroting en het Hoger Onder­

de Rijksuniversiteit Leiden parti­ ciperen in een nieuw op te richten interuniversitair postdoctoraats instituut voor Azië­studies. Dit instituut zal worden gevestigd in Leiden en zich in de eerste plaats bezighouden met het onderzoek in de taal­, cultuur­, en sociale wetenschap­ pen die zich richten op Zuid­, Zuid­ Oost­ en Oost­Azië. Voor de vu par­ ticipeert hierin de onderzoeksgroep van de antropoloog prof.dr. P . Kloos. Dit blijkt uit het Ontwerp Hoger On­ derwijs en Onderzoek P lan 1992 dat minister Ritzen afgelopen dinsdag heeft gepubliceerd. CFf^

scholen voor nog meer afspraken en ak­ koorden lijkt intussen niet zo groot. "De vraag is", reageerde vsNU­voorzitter ir. W. van Lieshout dinsdag, "in hoeverre uitbouw van de akkoorden wenselijk is". Hij waarschuwde voor een groeiend web van pseudo­regelgeving dat ook de par­ lementaire controle belemmert. Boven­ dien las hij in de plannen van Ritzen, ondanks mooie woorden over afstande­ lijk bestuur, een "verdergaande over­ heidsbemoeienis met de bedrijfsvoering van de universiteiten." En dat is een slecht zaak, aldus Van Lieshout.

Foto's Nico Boink, AVC/VU Ingezonden Mededeling

brek aan instemming, maar doordat de zaal langzaam leegliep naarmate er meer sprekers aan het woord waren geweest. Dit hing ongetwij­ feld samen met de saaiheid van de troonrede en de voorspelbare reto­ riek van de vakbondssprekers. De laatste woordvoerder, CFO­bestuur­ der Van de Brink, begon zijn speech nog enthousiast met "Welkom alle­ maal. We zijn hier met vele collega's bijeen..." Op dat moment was nog slechts een handjevol strijdbaren

achtergebleven. Overigens had het College van Be­ stuur het personeel per brief laten weten geen bezwaar te hebben tegen deelname aan deze bijeenkomst. Geen alledaagse gebeurtenis, getui­ ge het feit dat het CvB spreekt over de vakorganisatie 'NW'. Die is toch echt al een jaar of vijftien geleden gefuseerd met het NKV tot, inder­ daad, de FNV. (DdH)

Het onderwijsministerie is zo lek als een mandje IVlartin Enserink

VU krijgt ton extra voor studie semitisclie talen

wijs en Onderzoek P lan. Maar, grinnikt Danen, "wij lekken tegenwoordig offi­ cieel nooit meer". "In de tijd van Maar­ ten van P oelgeest, toen gebeurde het nog regelmatig. Toen was het klimaat er nog naar." Het concurrerende Interuni­ versitair Studenten Overleg (iso), dat blijkbaar een betere reputatie geniet, werd niet door O en W gebeld.

Vergiet­itnago Volgens R. Matthijsse, directeur van de voorlichtingsdienst van het ministerie van O en W, ligt de belangrijkste oor­ zaak van het vergiet­imago in de vele contacten die zijn ministerie onderhoudt met studentenbonden en talloze andere instanties in het 'onderwijsveld'. "On­ derwijs is een typisch overlegministerie. Wij corresponderen dagelijks met vele doelgroepen; vertrouwelijke stukken worden aan allerlei clubs toegestuurd. Dan krijg je snel lekken." Overigens is het ministerie zelf waar­ schijnlijk debet aan ten minste een deel van de lekkage. Dat blijkt onder meer uit het feit dat de voorlaatste concept­be­ groting bij NRC Handelsblad belandde nog vóórdat die het land in werd ge­ stuurd. Matthijsse beaamt dat het dit jaar

"erger dan ooit" is. "We worden er bijna gek van, het geeft een hoop toestanden". Volgens Matthijsse is van paniek nog geen sprake, al is wel een aantal maatre­ gelen genomen. Zo is ambtenaren nog eens gewezen op de beleidslijn dat zij al­ leen via de afdeling voorlichting met journalisten mogen spreken. Ook wil het ministerie het aantal kopieën van ver­ trouwelijke stukken gaan beperken, om zo het risico op verspreiding in te dam­ men. Een onderzoek door de Rijksre­ cherche is volgens Matthijsse wel over­ wogen, maar zal uiteindelijk niet plaats­ vinden. De voorlichtingsdienst doet overigens geen moeite uitgelekte plannen te ont­ kennen, wanneer journalisten om beves­ tiging van hun verhaal vragen. "Als een journalist iets denkt te hebben en het klopt, dan beamen we dat", zegt de voorlichter. "We zeggen nooit: wacht u maar tot u de officiële stukken hebt." Wat schiet de lezer op met al die voor­ tijdig uitgelekte berichten? Volgens Mat­ thijsse weinig. "Het is een sport voor journalisten, het gaat puur om de pret met elkaar. Het interesseert de lezer geen bal of een bericht nu een primeur is of niet; die leest toch geen zeven kran­ ten".

BEDANKT Voor allefijnecontacten en samenwerking vanaf 1973 wilde ik u hieihij mijn hartelijke dank betuigen. Het onvcigete­ Ujke acheid met alle immate­ riële en materiële aandenkets hebben het "lijden door scheiden" bij mij dragelijk gemaakt Mede namens mijn vioinr wens ik u allen, op uw veideic levensweg, veel gpluk en graondheid toe. Met alle dankbaaifaeid. Biam en Els Go

AD VALVAS Ad Valvas is het redactioneel onafhankelijke weekblad van de Vrije Universiteit. Redactie­adres: De Boeleiaan 1105 (bezoek)/ 1107 (post), 1081 HV Amsterdam, tel. 020 ­ 548 4330; b.g.g. 548 6930, 548 4325, 548 4397. Fax­nummer: 020 ­ 661 2791 onder vermelding van 'Redactie Ad Valvas'. Redactiekamers: OD­01, OD­03 en OD­09. Hoofdge­ bouw/ VU. Redactie: Tom de Greef (hoofdredacteur), Wim Crezee (eindredacteur). Frank van Kolfschooten, Martin Ense­ rink, Harmke van Rossen (redactie­assistente). Medewerkers: Diana Doornenbal, Erna Eskens, Jan­ Jaap Heij, Dirk de Hoog, Gert van Maanen, Koos Neu vel, Anne Pek, Mark Plekker, Dick Roodenburg. Selma Schepel. Arjan Spit. Fotografen: Nico Boink en Sidney Vervuurt (beiden Audio Visueel Centrum VU). Bram de Hollander. Stichting Hoger Onderwijs Persbureau (samenwerken­ de universiteitsbladen): Margriet van Lith, Frank Steenkamp. Tekenaar: Aad Meijer. Ontwerp lay­out:Hollandse Hoogte Zakelijke leiding: mr. J.L.K. van der Veen, lD­04, Hoofdgebouw/, tel. 020 ­ 548 3096. Advertenties: opgeven bij Bureau Van Vliet b.v., post bus 20. 2040 AA Zandvoort, tel. 02507­14745, fax 02507­17680. Ook voor 'Adjes commercieeIXzie pag.4). Ovenge Adjes: redactie­adres; advertenties van VU­instanties: opgeven op 10­04, Hoofdgeb.,tel. 3096 Produktle: Drukkerij Dijkman. Amsterdam. Toezending: per jaargang (of deel daan/an) f 40,­. Bet­ aling uitsluitend per acceptgirokaart, aan te vragen bij Bureau Pers en Voorlichting VU, tel. 0 2 a 548 2671. lnt.Standaard Serie Nummer 0166­0098.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen