Ad Valvas 1991-1992 - pagina 491

AD VALVAS 16 APRIL 1992

PAGINA I S

Glasblazer verruilt VU voor vrije markt Medische glasblazerij verdwijnt door gebrek aan werk en ruimte

Glasblazer Edwin Dieperink heeft een bijzondere vorm van outplacement aangeboden gekregen. De VU betaalt hem nog een jaar salaris door en dan moet hij op eigen benen kunnen staan met zijn geprivatiseerde glasblaasbedrijf. De medische glasblazerij gaat dicht en Dieperink mag de apparatuur voor een vriendenprijsje meenemen. Frank van Kolfsc hooten Vertrekken bij de vu of een saai admi­ nistratief baantje accepteren: dat was de keus waarvoor glasblazer Edwin Diepe­ rink zich gesteld zag. Die keus was niet moeilijk, want hij mocht van faculteits­ secretaris dr. H.B. Jansen en hoofd van de vakgroep fysiologie prof.dr. A.A. Knoop de apparatuur uit de glasblazerij voor een zacht prijsje overnemen als hij zou opstappen. De vu heeft niets meer aan die spullen als de medische glasbla­ zerij door ruimtenood en gebrek aan werk verdwijnt. Toen Diepennk in sep­ tember 1969 als leerling­glasblazer in dienst trad, was er nog veel vraag naar glastechnieken, maar met de komst van moderne elektronica is die langzaam te­ ruggelopen. In de hoogtijdagen van de glasblazerij werd Dieperink regelmatig gevraagd om ingewikkelde opstellingen te fabriceren. De grootste stellage die hij ooit aan elkaar heeft geblazen en ge­

Een mild oordeel over de Westerse talenstudies, ondanks de bezuinigingen van de jaren tachtig. Dat is de kern van het visitatierapport dat vorige week over die talen verscheen. De commissie looft de faculteiten voor hun aanpassing aan nieuwe tijden, waarin ook de belangstelling van studenten sterk veranderd is. Maar er is ook kritiek. Het eerste jaar is te lic ht. De keuzevrijheid loopt soms uit de hand. En de studenten vertonen een schrikbarende honkvastheid. Prof.dr. H. Schultink, voorzitter van de visitatiecommissie, vertelt.

Frank Steenkamp We beginnen met het studierendement. De visitatiecommissie heeft de grootste moeite gehad daarover feiten op tafel te knjgen. Schultink: "Het was ongeloof­ lijk. De ene faculteit heeft een compu­ tersysteem dat niet goed werkt, de ander houdt alles nog in een schriftje bij. En vaak kregen we van vakgroep, faculteit en universiteit totaal verschil­ lende gegevens." De secretaris van de commissie wist de statistieken tenslotte voor een deel te reconstrueren; bij en­ kele universiteiten blijven de cijfers on­ betrouwbaar. "Toch is het beeld lande­ lijk wel duidelijk", meent Schultink. In de doctoraalstudie lopen teveel stu­ denten vast: gemiddeld dertig procent, aan de Universiteit van Amsterdam bij veel talenstudies zelfs vijftig procent. De verklaring is volgens hem "dat er in de propaedeuse niet genoeg selectie is."

last was de Langendorf­opstelling, een wirwar van buisjes die een geïsoleerd hart aan het kloppen moet houden. Die gouden jaren zijn echter allang voorbij, en Dieperink is bij gebrek aan glastech­ nisch werk ook administratieve taken gaan vemchten voor de vakgroep fysio­ logie. Leuk vond hij dat niet, want in zijn hart bleef hij toch glasblazer. Daar­ om heeft hij vorig jaar naast zijn vaste werk een winkeltje geopend met artis­ tieke glasprodukten. Daar is hij iedere vrijdag en zaterdag te vinden. Nu zijn administratieve taken bij Fysiologie zijn weggevallen kan hij naar hartelust expe­ rimenteren met artistieke glasvormen. Hij maakt onder andere schaakspelen, serviezen, weerglazen en halogeenlam­ pen van glas.

Maatglazen Tot 1 december dit jaar mag hij blijven zitten in de glasblazerij op de begane grond van de medische faculteit. Hij

Edwin Dieperink: liever een eigen winkel dan een saai administratief baantje krijgt nog wel zo nu en dan reparatie­ klusjes toegespeeld van de medici, zoals het bijwerken van maatglazen en steek­ hevels. Deze reparaties wil hij ook blij­ ven uitvoeren als hij de vu heeft verla­ ten. Dieperink sluit niet uit dat de fa­ culteit een betere glasblazer aan hem heeft als hij eenmaal is vertrokken. "De afgelopen jaren deed ik eigenlijk allebei mijn taken, de administratie en het glasblazen, minder goed dan ik had ge­ wild. Ik moest door tijdgebrek alles af­ raffelen en mijn kwaliteiten als glasbla­ zer gingen daardoor achteruit." Als medische onderzoekers hem opbel­ den moesten ze vaak twee of drie weken wachten voor hij langskwam. Veel onderzoekers konden daar niet op wachten en losten hun problemen op met kunststof in plaats van glas. Diepe­ rink denkt niet dat hij zichzelf volledig zal kunnen onderhouden met de op­

Universiteiten geheimzinnig over rendementscijfers Voorzitter visitatiecommissie: 'Vaak kregen we van vakgroep, faculteit en universiteit totaal verschillende cijfers' De commissievoorzitter vindt het "on­ gelukkig" dat een laag propaedeuse­ rendement in ons land als ongunstig geldt. Het bij de talenstudies vrij hoge slaagpercentage na twee jaar (rond de 75 procent) stelt hem helemaal niet ge­ rust. "Als dat vijftig procent was, en van die groep zou negentig procent het doctoraal halen, dan had de propedeu­ se nuttig werk gedaan." Een handicap voor het onderwijsbeleid is dat veel studierichtingscommissies slecht functioneren. Daardoor komt er van onderwijsevaluatie vaak weinig te­ recht. Schultink begrijpt dat wel: het gaat om kleine studies, waar weinig mensen voor bestuurswerk te vinden zijn. De belangrijkste docenten zitten dan in het dagelijks bestuur en studen­ ten zijn er niet makkelijk bij te betrek­ ken. "Maar het gevolg is dat het orgaan dat verantwoordelijk is voor de onder­ wijskwaliteit niet werkt." Het visitatie­ rapport vraagt dan ook meer aandacht voor deze commissies. "Want dit is nou een van die dingen die ook zonder extra geld beter kunnen." Over het niveau van de aangeboden stof is de commissie over het algemeen wel tevreden. Schultink: "Men is zo verstandig geweest, alleen in de breedte van de stof te snijden: je geeft nu geen vijf maar drie voorbeelden van een pro­ bleem. Nee, ons oordeel is niet tegen­ strijdig met het pessimisme van ande­ ren over het onderzoek: bij een aantal talenstudies is die band tussen onder­ zoek en onderwijs nooit erg sterk ge­ weest." Minister Ritzen suggereerde afgelopen najaar dat studenten Westerse talen

drachten die hij nog krijgt van de vu. De komende tijd is wat dat betreft een spannende periode. Hij werkt nu twee dagen in de week voor de vu en de rest heeft hij betaald verlof In die tijd moet hij gaan investeren in nieuwe produk­ ten en proberen nieuwe klanten te win­ nen voor zijn bedrijf 'Van Glas'.

Puntje Tijdens een rondleiding door zijn do­ mein demonstreert hij diverse produk­ ten die brood op de plank moeten gaan brengen. Er staan bijvoorbeeld parfum­ verdampers en wijnglazen met een ring­ vormige voet. Om te laten zien dat hij het vak nog niet heeft verleerd door zijn administratieve beslommeringen trekt hij achter de brander even een puntje aan een glazen buis en blaast er een bolletje in. Daarna laat hij zien dat de las die hij heeft gemaakt niet lekt. Dat "Dat geeft veel fhistraties. Je krijgt een groep studenten in de propaedeuse die geen trek heeft in vakken als taal­ en li­ teratuurwetenschap, terwijl de anderen juist meer willen dan alleen wat prakti­ sche taalbeheersing." Om aan die demotiverende situatie voor studenten èn docenten een eind te maken, vindt de commissie dat grote bovenbouwstudies een eigen eerste jaar moeten krijgen. De Utrechtse richting Algemene Letteren met meer dan twee­ honderd eerstejaars dient dan als voor­ beeld.

Vrijheid

Foto NICO Boink, AVC/VU

had hij beter niet kunnen doen, want even later stormt de vrijwillige bedrijfs­ brandweer binnen. Het rookalarm is om de een of andere reden afgegaan. De heren druipen enigszins teleurge­ steld af De magneetdeuren van de me­ dische faculteit die automatisch op slot zijn gegaan, zwaaien weer open. Het hele tafereel lijkt in scène gezet om Die­ perinks herwonnen vrijheid te symboli­ seren.

Zowel tussen de zes faculteiten als tus­ sen de talen vallen soms grote verschil­ len in keuzevrijheid op. De studies Duits in Groningen en bij de vu ­ juist de twee vestigingen die als onberispelijk uit de visitatie komen ­ is zelfs aan de schoolse kant. Op de hele studie heb je er maar zes maandeij keuzeruimte, drie keer zo weinig als bij de talenstudies in Utrecht. Schultink: "De studenten zijn er tevreden mee. En wie ben ik dan om er iets over te zeggen? Bovendien hangt die beperkte keuzevrijheid samen met de geringe omvang van deze studies. Men kan er maar een beperkt aantal vakken aanbieden." Het aantal eerstejaars bij Duits is de laatste jaren teruggelopen tot een totaal van nog geen honderdvijftig. Toch zijn er nog steeds zes vestigingen van deze studie. Is dat wel nodig? "Daarover hebben wij ons bewust met uitgespro­ ken. Maar als u het mij vraagt: ik be­ twijfel of je in het palet van een lette­ renfaculteit in ons land de Duitse taal en literatuur wel kunt missen." Volgens Schultink zijn de docenten bij alle ves­ tigingen Duits van een behoorlijk ni­ veau. Alleen zijn er wel hiaten: in Am­ sterdam is de letterkunde uitstekend, maar wordt er nauwelijks serieus taal­ kunde gegeven, in Leiden is de situatie omgekeerd. De commissie suggereert hier meer samenwerking. Wat bij Duits geldt, doet zich ook voor bij Itali­ aans (in Leiden en Utrecht) en bij nog kleinere studierichtingen. Juist hier wreken zich de bezuinigingen van de jaren tachtig. In sommige gevallen is de toestand even ernstig als bij de exoti­ sche talenstudies waarover vorig jaar het rapport 'Baby Knshna'verscheen. De commissie wijst in haar rapport op de schaarste aan personeel, die soms al tot onverantwoorde toestanden leidt. Bovendien dringt ze bij de universiteits­ besturen aan op een toewijzing van middelen voor onderwijsvernieuwing en voor de handhaving van bibliotheek­ collecties. Veel illusies maakt Schultink zich wat dit betreft echter niet. "Je wordt soms wat moedeloos van de ver­ deling binnen de universiteiten. In Utrecht heb ik altijd gedacht dat onze faculteit het ondergeschoven kind was binnen een bèta­universiteit. Maar alle letterenfaculteiten blijken zo'n onder­ geschoven kind te zijn. De bèta­studies zijn in alle opzichten ruimer bedeeld, ook met secretaresses. Er is toch geen

Studenten moeten grote keuze hebben, maar de nadelige bij­ effecten ervan moeten bestreden worden. Die bood­ schap klinkt ook in het rapport door als het gaat om de 'vrije ruimte' in het doctoraalprogramma. "In het algemeen voortaan beter een groot deel van hun zijn wij helemaal niet tegen die vrij­ studie aan buitenlandse universiteiten heid," zegt Schultink die zelf in de konden volgen. De commissie wijst dit jaren veertig als student Nederlands idee resoluut af: ons land heeft belang een bijvak in Bantu­talen deed. "Maar bij eigen deskundigheid in die talen, in onze gesprekken bleek dat de huidi­ vanuit een Nederlandse invalshoek. Wel was de commissie er verbaasd over ge studenten door de grote vrijheid hoe weinig studenten tijdens hun studie overweldigd worden. Ze vinden het dikwijls prettiger als hen een beperkt de koffers pakken voor een buitenland­ aantal pakketten wordt voorgelegd." se stage. Schultink spreekt van een Bij een enkele faculteit wordt de keuze­ "schrikbarende honkvastheid bij stu­ vrijheid al geordend. Utrecht, waar alle denten. Ze hebben een partner, een letterenstudenten toegang hebben tot kamer die ze niet willen prijsgeven of in totaal 37 verschillende specialisaties, zijn bang om naar het buitenland te is het sterkste voorbeeld. O ok binnen gaan." Die kleinburgerlijke houding zo'n pakket hebben studenten nog veel past niet bij een talenstudie, en moet vrije ruimte. Schultink vindt dat best. dus bestreden worden. Maar niet alle "Alleen moet je wèl zorgen dat dat schuld ligt bij de studenten: de trek keuze­onderwijs een zeker niveau naar het buitenland wordt volgens Schultink ook belemmerd door "de on­ houdt. Het is te makkelijk als men een groot deel van het doctoraalprogramma gekende bureaucratie bij het Erasmus­ kan vullen met inleidende cursussen programma van de EG." Veel docenten taalbeheersing." hebben hun handen al van dit pro­ gramma afgetrokken, gedesillusioneerd "U merkt dat wij het Utrechtse model door de papierwankel en de wachttij­ met grote aandacht hebben bezien. Wij den. De beurzen zijn er dus wel, maar zijn er gematigd kritisch over. Als je ze blijven voor een deel ongebruikt. ziet hoe alle faculteiten worstelen met Gunstige uitzondering is Engels, dat al de problemen van de jaren tachtig, dan langer ervaring heeft met een eigen is de Utrechtse oplossing ­ veel keuze­ beurzenprogramma. vrijheid, maar wel goed geordend ­ in­ De liefde voor een taal is voor velen tellectueel het interessantst. Aan de an­ overigens niet meer het motief voor de dere kant is het boeiend wat Leiden studie. Dat blijkt uit de toeloop bij zegt: daar laat men het juist bij de nieuwe richtingen als 'algemene lette­ oude, degelijke talenstudie. Ook dat is ren'. De visitatiecommissie verzet zich een helder model." daar niet tegen, ze pnjst zelfs dat de fa­ Andere faculteiten hebben volgens culteiten inspelen op veranderende be­ Schultink de neiging nog een beetje te hoeften. Zorgbarend vindt ze echter dat zwemmen. Ze combineren een ouder­ die groeirichtingen vaak 'bovenbouw­ wetse opzet van de studie met veel keu­ studies' zijn, die als een.wateihoQfd P9>». zftVEijheid, En geJaisn4e,pmpaedeHS^.., , hetarhfloglcraar die zelf een.brief uit­, nkt?" ' de talenpropaedeuse staan. Schultink: vollopen met bovenbouwstudenten.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen